Με νέες δυναμικές πρωτοβουλίες, ο Κλάδος Αποβλήτων της ΡΑΑΕΥ στοχεύει να ανεβάσει τον πήχη απόδοσης στους Φορείς Διαχείρισης Αποβλήτων, συντονίζοντας μια σειρά από ενέργειες ώστε να τους ενθαρρύνει να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας τους. Όπως τόνισε ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ, καθηγητής ΕΜΠ κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης, σε ενημερωτική συνάντηση, ο στόχος είναι να επιταχυνθεί η μετάβαση της χώρας προς το νέο μοντέλο κυκλικής οικονομίας, ώστε έως το 2030 η ταφή των αποβλήτων να περιοριστεί από το σημερινό 80% στο μόλις 10%, η ανακύκλωση να αυξηθεί από 18% στο 65%, ενώ το 25% των στερεών αποβλήτων να αξιοποιείται ενεργειακά.
Για την επίτευξη των στόχων η ΡΑΕΕΥ πρόκειται να προτείνει και πρόγραμμα «Πληρώνω όσο Πετάω» το οποίο μπορεί να λειτουργεί είτε με σύστημα αγοραζω σακούλες, ή με ατομικό κάδο και ατομική κάρτα ή με ατομική κάρτα που θα ανοίγει γενικό κάδο. Το κοινό σημείο των συστημάτων είναι ο έλεγχος στις ποσότητες που πετιούνται στα σκουπίδια, με δεδομένο ότι λειτουργεί σωστά τοσύστημα ανακύξλωσης του μπλε και του καφέ κάδου.
Για να επιτευχθούν οι ιδιαίτερα φιλόδοξοι αυτοί στόχοι, η Ρυθμιστική Αρχή μετατοπίζει πλέον το ενδιαφέρον της από τον έλεγχο της τυπικής λειτουργίας των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) στη συστηματική μέτρηση της πραγματικής τους απόδοσης, εισάγοντας νέα εργαλεία αξιολόγησης, συγκρίσιμους δείκτες και σύγχρονες μεθοδολογίες παρακολούθησης.
Ο Κλάδος Αποβλήτων, ο οποίος λειτουργεί στο πλαίσιο της ΡΑΑΕΥ βάσει του νόμου 5037/2023, διαθέτει πλέον ένα ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων που εκτείνεται από την πιστοποίηση της διαχειριστικής επάρκειας των ΦοΔΣΑ μέχρι την εποπτεία της οικονομικής αποδοτικότητας των υπηρεσιών, την επεξεργασία μεθοδολογιών κοστολόγησης και τιμολόγησης, καθώς και την εξέταση καταγγελιών και τη διασφάλιση της διαφάνειας στις χρεώσεις προς τους πολίτες.
Πιστοποίηση Φορέων Διαχείρισης
Στα σχεδόν δύο χρόνια λειτουργίας του, ο Κλάδος έχει ήδη καταγράψει σημαντική πρόοδο. Για το 2025 πιστοποιήθηκαν ως διαχειριστικά επαρκείς οι 13 από τους 14 ΦοΔΣΑ της χώρας, ενώ για το 2026 η πιστοποίηση επεκτάθηκε πλέον και στους 14 φορείς, γεγονός που σηματοδοτεί ότι το σύνολο του συστήματος διαχείρισης αποβλήτων διαθέτει πλέον τις βασικές οργανωτικές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της νέας εποχής. Παράλληλα εκδόθηκαν συνολικές εκθέσεις αξιολόγησης της διαχειριστικής επάρκειας για δύο συνεχόμενα έτη, ενώ επικαιροποιήθηκε και ο Οδηγός Πιστοποίησης των ΦοΔΣΑ, ο οποίος περιγράφει αναλυτικά τα στάδια, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τα χρονοδιαγράμματα της διαδικασίας, ώστε να υπάρχει ενιαία εφαρμογή σε ολόκληρη τη χώρα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η ΡΑΑΕΥ, η πιστοποίηση αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Η πραγματική πρόκληση είναι η μετάβαση από τη διαχειριστική επάρκεια στη μετρήσιμη απόδοση ολόκληρου του συστήματος διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Για τον σκοπό αυτό αναπτύσσεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα δεικτών, το οποίο θα επιτρέπει την τυποποιημένη συλλογή δεδομένων, τη σύγκριση της απόδοσης μεταξύ διαφορετικών ΦοΔΣΑ και τον σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων βελτίωσης. Η Αρχή θεωρεί ότι μόνο μέσω αξιόπιστων στοιχείων θα μπορούν να αξιολογούνται αντικειμενικά οι επιδόσεις κάθε φορέα και να κατευθύνονται αποτελεσματικότερα οι χρηματοδοτήσεις και οι επενδύσεις.
Στο πλαίσιο αυτό βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη μια σειρά από σημαντικά υποστηρικτικά έργα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανάπτυξη νέας μεθοδολογίας δίκαιης κοστολόγησης και τιμολόγησης των υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων με βάση τα διαφορετικά ρεύματα αποβλήτων, η δημιουργία μοντέλου υπολογισμού χρηματοοικονομικών, τεχνικών και περιβαλλοντικών δεικτών των ΦοΔΣΑ, η ανάπτυξη δεικτών για την παρακολούθηση της ανακύκλωσης και της εφαρμογής των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ), η δημιουργία γεωπληροφοριακού χάρτη των υποδομών διαχείρισης αποβλήτων, καθώς και η έκδοση πρακτικού οδηγού για τον υπολογισμό του βιογενούς κλάσματος των αποβλήτων. Παράλληλα έχει τεθεί σε λειτουργία και η ψηφιακή πλατφόρμα καταγγελιών myRAAEY, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να υποβάλλουν παράπονα και αναφορές για ζητήματα διαχείρισης αποβλήτων.
Η μέχρι σήμερα επεξεργασία των στοιχείων ανέδειξε σημαντικές προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι ΦοΔΣΑ, όπως η ανομοιογένεια στις λειτουργικές δομές και στις υποδομές, οι διαφορετικές μέθοδοι υπολογισμού βασικών μεγεθών, η περιορισμένη διασύνδεση μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, οι δυσκολίες που προκύπτουν από συγχωνεύσεις οργανισμών και η περιορισμένη εμπειρία σε συστηματικές διαδικασίες reporting. Σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, η καταγραφή αυτών των αδυναμιών δεν αποτελεί εμπόδιο αλλά τη βάση πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί ένα ενιαίο, διαφανές και αξιόπιστο σύστημα παρακολούθησης της διαχείρισης αποβλήτων σε εθνικό επίπεδο.
Για τους πολίτες, η νέα αυτή προσέγγιση μεταφράζεται σε μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς το κόστος και την ποιότητα των υπηρεσιών, σε συγκρίσιμα στοιχεία που θα επιτρέπουν καλύτερη αξιολόγηση των επιδόσεων κάθε φορέα, σε ισχυρότερη λογοδοσία της δημόσιας διοίκησης και σε αποτελεσματικότερη υποστήριξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για την πρόληψη παραγωγής αποβλήτων, την ανακύκλωση, την ανάκτηση υλικών και τον δραστικό περιορισμό της ταφής.
Έως το τέλος του έτους, η ΡΑΑΕΥ σχεδιάζει να προχωρήσει στην επικαιροποίηση της δέσμης μέτρων για την επιχειρησιακή λειτουργία των ΦοΔΣΑ, να δημοσιεύσει την πρώτη ολοκληρωμένη έκθεση δεικτών διαχείρισης στερεών αποβλήτων ανά φορέα και περιοχή ευθύνης, να αναθεωρήσει εκ νέου τον Οδηγό Πιστοποίησης, να εκδώσει μεθοδολογία για την εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω όσο Πετάω» στους δήμους και στον κλάδο HORECA, να ολοκληρώσει τη νέα μεθοδολογία κοστολόγησης των υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων και να παρουσιάσει πρακτικό οδηγό για τη διαχείριση των βιοαποβλήτων.
Πρόκειται για ένα πακέτο παρεμβάσεων που φιλοδοξεί να μετατρέψει τη διαχείριση αποβλήτων από μια διοικητική υποχρέωση σε ένα σύγχρονο σύστημα μετρήσιμης αποτελεσματικότητας, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην επίτευξη των φιλόδοξων στόχων της χώρας για το 2030.
www.worldenergynews.gr
