Σχετικά Άρθρα
Η Φινλανδία χτίζει την πρώτη μόνιμη «ασπίδα» ραδιενέργειας: 400 μέτρα κάτω από τη Γη η λύση για τα πυρηνικά απόβλητα
Ένα ιστορικό βήμα στη διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων πραγματοποιεί η Φινλανδία, καθώς η κυβέρνηση της χώρας χορήγησε στην εταιρεία Posiva Oy άδεια λειτουργίας για το Onkalo, την πρώτη μόνιμη υπόγεια εγκατάσταση τελικής διάθεσης χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου στον κόσμο. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα του Interesting Engineering, το έργο βρίσκεται στο Eurajoki, στη νοτιοδυτική Φινλανδία, και φιλοδοξεί να προσφέρει μια μακροπρόθεσμη λύση σε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της πυρηνικής ενέργειας: την ασφαλή απομόνωση των ραδιενεργών αποβλήτων για χρονικό διάστημα που ξεπερνά τις 100.000 χρόνια.
Παρά την έγκριση, η εμπορική λειτουργία της εγκατάστασης δεν έχει ξεκινήσει ακόμη, καθώς εκκρεμεί η ολοκλήρωση των τελικών επιθεωρήσεων από την αρμόδια φινλανδική αρχή πυρηνικής ασφάλειας.
Onkalo: Ένα υπόγειο σύστημα προστασίας σε βάθος μεγαλύτερο των 400 μέτρων
Το Onkalo, που στα φινλανδικά σημαίνει «σπηλιά», αποτελεί ένα σύνθετο έργο πυρηνικής διαχείρισης, το οποίο συνδυάζει μια επιφανειακή μονάδα ενθυλάκωσης με ένα εκτεταμένο υπόγειο δίκτυο σηράγγων και χώρων απόθεσης. Η εγκατάσταση έχει κατασκευαστεί μέσα σε κρυσταλλικό πέτρωμα ηλικίας περίπου 1,9 δισεκατομμυρίων ετών, σε βάθος μεγαλύτερο των 400 μέτρων, με στόχο την απομόνωση του χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου από το περιβάλλον.
Η ασφάλεια του συστήματος βασίζεται σε πολλαπλούς διαδοχικούς φραγμούς. Αρχικά, οι ράβδοι χρησιμοποιημένου καυσίμου από τους πυρηνικούς σταθμούς Olkiluoto και Loviisa τοποθετούνται σε ανθεκτικές χάλκινες κάψουλες, σχεδιασμένες να αντιστέκονται στη διάβρωση. Στη συνέχεια, οι κάψουλες κατεβαίνουν σε ειδικά διαμορφωμένες θέσεις μέσα στο πέτρωμα και περιβάλλονται από μπεντονίτη, έναν διογκούμενο άργιλο που απορροφά την υγρασία και περιορίζει τη μετακίνηση ουσιών.
Τέλος, οι υπόγειες σήραγγες θα σφραγίζονται με ισχυρά βύσματα από οπλισμένο σκυρόδεμα, δημιουργώντας ένα σύστημα προστασίας που συνδυάζει τα χαρακτηριστικά του γεωλογικού σχηματισμού με τεχνητά κατασκευασμένα υλικά.
Η εγκατάσταση έχει σχεδιαστεί ώστε να αποθηκεύει έως και 6.500 τόνους αποβλήτων ουρανίου, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 3.300 κάψουλες. Όταν η λειτουργία της αναπτυχθεί πλήρως, προβλέπεται η τοποθέτηση έως και 60 καψουλών ετησίως.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η πλήρωση και η οριστική σφράγιση του υπόγειου συγκροτήματος αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τη δεκαετία του 2120, οπότε η εγκατάσταση θα παραδοθεί στο φινλανδικό κράτος.
Άδεια λειτουργίας έως το 2070 και περισσότερα από 20 χρόνια προετοιμασίας
Η έγκριση της φινλανδικής κυβέρνησης αποτελεί το αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας σχεδιασμού, κατασκευής και αξιολόγησης της ασφάλειας, η οποία εκτείνεται σε περισσότερα από 20 χρόνια. Καθοριστικό βήμα αποτέλεσε η αξιολόγηση της φινλανδικής Αρχής Ακτινοβολίας και Πυρηνικής Ασφάλειας (STUK), που εκδόθηκε στις 4 Αυγούστου 2026 και άνοιξε τον δρόμο για την έκδοση της άδειας λειτουργίας.
Η άδεια ισχύει έως το 2070, ενώ η Posiva θα υποχρεούται να υποβάλλει περιοδικές αξιολογήσεις ασφάλειας ανά δεκαετία. Πριν από την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας, πρέπει να ολοκληρωθούν οι τελικές δοκιμές και η προλειτουργική επιθεώρηση από την STUK. Μέχρι στιγμής, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης.
Το συνολικό κόστος του έργου αναφέρεται ότι ανέρχεται σε περίπου 1,16 δισεκατομμύρια δολάρια. Η σημασία του, ωστόσο, υπερβαίνει την οικονομική του διάσταση, καθώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που απασχολεί τις χώρες με πυρηνικούς σταθμούς από τη δεκαετία του 1950: τη μακροχρόνια ασφαλή διαχείριση του χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου.
Τα απόβλητα θα παραμείνουν ραδιενεργά για δεκάδες χιλιάδες χρόνια, ενώ ο σχεδιασμός του Onkalo αποσκοπεί στην ασφαλή απομόνωσή τους για τουλάχιστον 100.000 χρόνια. Σε αυτό το χρονικό διάστημα, η ραδιενέργεια αναμένεται να μειωθεί σημαντικά, προσεγγίζοντας επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα του φυσικού μεταλλεύματος ουρανίου, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Η Φινλανδία προηγείται πλέον στην εφαρμογή της βαθιάς γεωλογικής διάθεσης χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου. Η Σουηδία προχωρά επίσης στην κατασκευή αντίστοιχης εγκατάστασης στο Forsmark, ακολουθώντας την τεχνολογία KBS-3, η οποία βασίζεται σε χάλκινες κάψουλες και μπεντονίτη. Παρόμοιες λύσεις εξετάζονται και σε άλλες χώρες, με στόχο την αντικατάσταση της προσωρινής αποθήκευσης από ένα μοντέλο μακροχρόνιας γεωλογικής απομόνωσης.
Με το Onkalo, η Φινλανδία επιχειρεί να περάσει από την προσωρινή διαχείριση σε μια πιο μόνιμη προσέγγιση για τα πυρηνικά απόβλητα, μεταφέροντας την ευθύνη της προστασίας του περιβάλλοντος βαθιά κάτω από την επιφάνεια της Γης.
www.worldenergynews.gr
