Στη μετάβαση της χώρας από καθαρό εισαγωγέα σε εξαγωγέα ενέργειας και στη σημασία των μονάδων φυσικού αερίου για την ευελιξία του συστήματος ηλεκτροπαραγωγής, αναφέρθηκε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, μιλώντας σε ημερίδα.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα από εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας σε ποσοστό της τάξης του 18% έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρισμού σε ποσοστό 5%-6%. Ταυτόχρονα στον τομέα του φυσικού αερίου η Ελλάδα μετατρέπεται σταδιακά σε κόμβο διαμετακόμισης αφού εισέρχονται στη χώρα 17 bcm ετησίως και από αυτά εξάγονται τα 11 bcm προς τις γειτονικές αγορές.
«Οι γείτονες μας κοιτούν τι γίνεται στην Ελλάδα για να ξέρουν αν θα έχουν ασφαλή πρόσβαση σε ενέργεια» είπε ο κ. Τσάφος, χαρακτηρίζοντας ιστορική την απόφαση για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ε.Ε, κάτι που όπως είπε δημιουργεί τεράστια ευκαιρία για την χώρα μας.
Σε ένα περιβάλλον ραγδαίων παγκόσμιων αλλαγών, η ικανότητα εξαγωγής ενέργειας σε συνδυασμό με ένα ευέλικτο και ανθεκτικό σύστημα αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα — με τις νέες μονάδες φυσικού αερίου να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο είπε ο κ. Τσάφος και περιέγραψε πέντε τεκτονικές μεταβολές στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη:
• Την μετατροπή των ΗΠΑ από εισαγωγέα ενέργειας σε κορυφαία παραγωγό χώρα που εξάγει το 30% της ενέργειας παγκοσμίως.
• Την άνοδο της Κίνας που επενδύει στην παραγωγή φωτοβολταϊκών, ανεμμογεννητριών, ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2024 η Κίνα πρόσθεσε 277 GW εγκατεστημένης ισχύος ηλεκτρικής ενέργειας, σχεδόν όσα η Ευρώπη που επί 25 χρόνια προσέθεσε 304 GW.
• Το ενεργειακό διαζύγιο Ευρώπης- Ρωσίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι πρώτες συμφωνίες για προμήθεια αερίου της Ευρώπης από τη Ρωσία έγιναν το 1968 ενώ στην Ελλάδα το αέριο έφτασε στα τέλη '90.
• Τους νέους χάρτες στις ορυκτές πρώτες ύλες, όπως νικέλιο, κοβάλτιο, λίθιο, χαλκός. Αυτά τα προϊόντα είπε ο κ. Τσάφος δημιουργούν νέες εξαρτήσεις.
• Την ευρωπαϊκή στρατηγική για την κλιματική ουδετερότητα
Σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, πρόσθεσε, τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, το υδρογόνο και η πυρηνική ενέργεια επιταχύνουν περαιτέρω τις ανακατατάξεις.
Ισορροπία ΑΠΕ και φυσικού αερίου
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η ελληνική ενεργειακή στρατηγική στηρίζεται σε μια προσεκτική ισορροπία μεταξύ ΑΠΕ και φυσικού αερίου.
Η στροφή στις ΑΠΕ που είναι «πολύ πιο ανταγωνιστικές σήμερα σε σχέση με πριν από 5 χρόνια, η αύξηση των εξαγωγών οδηγεί και σε μείωση των τιμών. Σύμφωνα με τον κ. Τσάφο το 2019 η Ελλάδα είχε την πιο ακριβή τιμή χοντρικής από όλη την Ευρώπη και 20 ευρώ πιο ακριβοί από τη γειτονική Βουλγαρία, και τον Ιανουάριο του 2026 που το αέριο ανέβηκε στα 40 ευρώ το ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας ήταν φθηνότερο από τη Βουλγαρία.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον υφυπουργό, η ταχεία διείσδυση των ΑΠΕ απαιτεί ένα σύστημα με υψηλό βαθμό ευελιξίας. Εκεί ακριβώς παρεμβαίνουν οι σύγχρονες μονάδες φυσικού αερίου, οι οποίες μπορούν να αυξομειώνουν γρήγορα την παραγωγή τους και να στηρίζουν το δίκτυο όταν η παραγωγή από ήλιο και άνεμο μεταβάλλεται.
«Πολλές χώρες ξέχασαν το φυσικό αέριο και το πλήρωσαν ακριβά», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα επέλεξε να επενδύσει παράλληλα και στις ΑΠΕ και στο φυσικό αέριο, δημιουργώντας ένα πιο ανθεκτικό και ευέλικτο ενεργειακό μείγμα. Σήμερα, με τη χώρα να λειτουργεί ως ενεργειακός κόμβος —με σημαντικές εισροές και εξαγωγές φυσικού αερίου— η ευελιξία αυτή ενισχύει όχι μόνο την εγχώρια ασφάλεια εφοδιασμού αλλά και τον περιφερειακό της ρόλο.
Παράλληλα, η απόφαση της ΕΕ για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο δημιουργεί, κατά τον κ. Τσάφο, ιστορικές ευκαιρίες για την Ελλάδα. Σε συνδυασμό με την ολοκληρωμένη στρατηγική για πιθανά κοιτάσματα υδρογονανθράκων, η χώρα επιδιώκει να μετατραπεί από απλό παρατηρητή σε ενεργό συνδιαμορφωτή της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής — με βασικό εργαλείο ένα σύστημα που μπορεί να προσαρμόζεται γρήγορα στις διαρκείς μεταβολές της αγοράς.
www.worldenergynews.gr
