Η QatarEnergy κήρυξε την Τετάρτη (4/3) ανωτέρα βία (force majeure) στις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μετά από τις διακοπές παραγωγής στις εγκαταστάσεις της στη Ras Laffan Industrial City, εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η κίνηση αυτή απαλλάσσει ουσιαστικά την κρατική εταιρεία από τις συμβατικές της υποχρεώσεις παράδοσης λόγω έκτακτων περιστάσεων πέρα από τον έλεγχό της.
Η διακοπή προκλήθηκε από την σχεδόν πλήρη παύση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, εξαιτίας της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν.
Το Κατάρ ευθύνεται για το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG, εξυπηρετώντας κυρίως τις αγορές της Ασίας, συμπεριλαμβανομένων των Κίνας, Ιαπωνίας, Ινδίας και Νότιας Κορέας, αλλά και της Ευρώπης.
Δυστυχώς για τους καταναλωτές φυσικού αερίου, η πλήρης επανεκκίνηση του γιγαντιαίου εργοστασίου μπορεί να διαρκέσει μήνες. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, αρχικά προέβλεπε ότι η Επιχείρηση Epic Fury θα διαρκούσε τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, αλλά αργότερα ανακοίνωσε ότι η χώρα έχει τη δυνατότητα να παραμείνει «πολύ περισσότερο».
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Benjamin Netanyahu, περιέγραψε την επιχείρηση ως «γρήγορη και αποφασιστική», προσθέτοντας ότι «μπορεί να χρειαστεί κάποιο χρόνο» αλλά δεν θα διαρκέσει χρόνια.
Η Ras Laffan Industrial City αποτελεί τον κύριο κόμβο των τεράστιων δραστηριοτήτων LNG του Κατάρ και φιλοξενεί το μεγαλύτερο συγκρότημα εξαγωγής του καυσίμου στον κόσμο.
Το εργοστάσιο διαθέτει 14 γραμμές παραγωγής (LNG trains) με συνολική ικανότητα περίπου 77 εκατομμυρίων τόνων ετησίως. Το λιμάνι της πόλης διαθέτει έξι θέσεις πρόσδεσης για LNG, σχεδιασμένες να φιλοξενούν τα μεγαλύτερα LNG δεξαμενόπλοια παγκοσμίως, όπως τα QMax και QFlex.
Οι δεξαμενές αποθήκευσης έχουν χωρητικότητα περίπου 1,88 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ επιπλέον δεξαμενές και θέσεις πρόσδεσης κατασκευάζονται για να φτάσουν τα 126 εκατομμύρια τόνους ετησίως έως το 2027.
Στην τρέχουσα παραγωγική ικανότητα, οι δεξαμενές γεμίζουν σε μόλις τέσσερις ημέρες, γεγονός που αναγκάζει τη διακοπή της παραγωγής όταν τα πλοία εξαγωγής δεν μπορούν να αναχωρήσουν. Ακόμη και μετά την επανεκκίνηση, απαιτούνται άλλες δύο εβδομάδες για να φτάσει η μονάδα σε πλήρη δυναμικότητα.
Η επανεκκίνηση γίνεται σκόπιμα αργά για να αποφευχθεί «θερμικό σοκ» στον κρίσιμο, υπερψυχρό εξοπλισμό. Η παραγωγή LNG απαιτεί θερμοκρασίες -160°C, και η γρήγορη εισαγωγή αερίου σε ψυχρό εξοπλισμό μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες ή ρήξη δαπανηρών τμημάτων.
Οι γραμμές παραγωγής δεν μπορούν να επανεκκινηθούν ταυτόχρονα· πρέπει να επανέλθουν σταδιακά για λόγους σταθερότητας.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι οι παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου θα εμφανίσουν σημαντικό έλλειμμα για αρκετές εβδομάδες τουλάχιστον.
Η διακοπή της παραγωγής στο Κατάρ έχει εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ Ατλαντικού και Ειρηνικού, με αποτέλεσμα οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF) και την Ασία να αυξηθούν σχεδόν κατά 50%.
«Τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το καταριανό LNG. Εάν η διακοπή παραταθεί, θα προκαλέσει σοκ στην αγορά φυσικού αερίου μεγαλύτερο από το 2022, όταν η Ρωσία σταμάτησε τη ροή αερίου προς την Ευρώπη. Οι τιμές θα μπορούσαν να επαναλάβουν τα ιστορικά υψηλά του 2022», δήλωσε ο Saul Kavonic, επικεφαλής έρευνας ενέργειας στην MST Marquee.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αν και ο μεγαλύτερος παραγωγός LNG στον κόσμο, διαθέτουν περιορισμένη άμεση εφεδρική παραγωγική ικανότητα για να αντισταθμίσουν μεγάλες διακοπές προσφοράς, με μόλις ~5% επιπλέον όγκο διαθέσιμο.
Ωστόσο, αρκετά μεγάλα εργοστάσια LNG βρίσκονται υπό κατασκευή στην περιοχή της Ακτής του Κόλπου των ΗΠΑ, με στόχο σημαντικές αυξήσεις δυναμικότητας έως το 2030, όπως τα έργα Plaquemines LNG, Cheniere Corpus Christi Stage 3, Golden Pass LNG, Rio Grande LNG, Port Arthur LNG και το νέο έργο Louisiana LNG. Μαζί θα προσθέσουν πάνω από 65 εκατομμύρια τόνους ετησίως LNG, περίπου το 60% της τρέχουσας παραγωγικής ικανότητας των ΗΠΑ.
www.worldenergynews.gr
