Όχι από το ENTSO-E στην ηλεκτρική διασύνδεση της Τουρκίας με τα Κατεχόμενα - Μοναδικό εγκεκριμένο έργο ο Great Sea Interconnector - Κανένα έργο δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας
Ως θετικό βήμα προόδου για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ κρίνεται από παράγοντες της αγοράς που εμπλέκονται στην υπόθεση, η χθεσινή κοινή επιστολή των υπουργών Ενέργειας της Ελλάδας Σταύρου Παπασταύρου και της Κύπρου Μιχαήλ Δαμιανού προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Με την επιστολή οι δυο υπουργοί ζητούν χρηματοδότηση του έργου GSI, αφού προηγηθεί due diligence.
Eίχε προηγηθεί η ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Μανιάτη που ζήτησε από την Επιτροπή να πληροφορηθεί εάν έχουν αιτηθεί οι ελληνικές και κυπριακές Αρχές οικονομική, ή τεχνική βοήθεια από ευρωπαϊκούς Θεσμούς (Επιτροπή, ΕΙΒ κτλ), ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της Μελέτης, καθώς και τις προθέσεις της τελευταίας για την προώθηση του έργου στο πλαίσιο των σχεδιαζόμενων μέτρων αντιμετώπισης της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης.
Όπως υπογραμμίζεται, η εμπλοκή και της ΕΤΕπ θα δώσει νέα πνοή στο έργο και θα διευκολύνει την εξασφάλιση της χρηματοδότησης του από τις εμπορικές τράπεζες. Ταυτόχρονα η κοινή επιστολή των δυο υπουργών Ελλάδας και Κύπρου αναδεικνύει το ενδιαφέρον και της κυπριακής πλευράς να στηρίξει το έργο που εδώ και αρκετό διάστημα είχε μείνει παγωμένο μετά τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν από τη Λευκωσία αλλά και τις παρεμβάσεις της Τουρκίας.
Εξάλλου εκτιμάται ότι τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα που διαμορφώνονται λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνουν το ενδιαφέρον για το έργο το οποίο θα συμβάλλει καθοριστικά στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου η οποία εξαρτά σχεδόν το σύνολο της συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής της από το πετρέλαιο.
Η επιστολή των δυο υπουργών έρχεται σε συνέχεια των πρόσφατων δηλώσεων του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του προέδρου της Κύπρου Νίκου Χριστοδουλίδη για την επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του έργου.
Η επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου
Παράλληλα εκτιμάται ότι σημαντικό ρόλο στην ανάληψη πρωτοβουλίας για την επανενεργοποίηση του project παίζει και η επικείμενη επίσκεψη του προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα. Άλλωστε η γαλλική πλευρά έχει καθοριστική συμβολή στον GSI αφού η κατασκευή του καλωδίου, έχει ανατεθεί από τον ΑΔΜΗΕ που είναι ο διαχειριστής του έργου, στη γαλλική εταιρία Nexans έναντι τιμήματος 1,4 δισ. ευρώ. Μάλιστα η κατασκευή του καλωδίου είχε ξεκινήσει και έχουν καταβληθεί προκαταβολές όμως το έργο έμεινε στη μέση, όταν πάγωσαν οι διαδικασίες το 2025.
Στην χθεσινή τους επιστολή , οι δύο υπουργοί διαβεβαιώνουν ότι τα δύο Κράτη Μέλη έχουν συμπεριλάβει το GSI στα Εθνικά τους Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, υπογραμμίζοντας ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 Αθήνα και Λευκωσία υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης σχετικά με την περαιτέρω πορεία του έργου. Αναφέρουν ότι η εμπλοκή της ΕΤΕπ στην παρούσα φάση είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς θα μπορούσε να δώσει ιδιαίτερα χρήσιμες εκτιμήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις της διασύνδεσης στη δυναμική της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και στην εν γένει λειτουργία του συστήματος, εφόσον βέβαια η Τράπεζα κρίνει ότι το έργο είναι βιώσιμο. Πάντως στο παρελθόν η ΕΤΕπ είχε απορρίψει τη χρηματοδότηση του έργου.
Εξασφάλιση χρηματοδότησης
Το συνολικό κόστος του GSI πλησιάζει τα 2 δισ. ευρώ, ενώ έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση από την ΕΕ ύψους 658 εκατ. ευρώ. Τη θέση της Κομισιόν υπέρ της υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου επανέλαβε πρόσφατα, με απάντηση του στον Κύπριο ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, ενώ αναμένεται και η απάντηση προς των ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Μανιάτη. Σύμφωνα με τον κ. Γιόργκενσεν η Κομισιόν εξετάζει το πλαίσιο ενεργειακής ασφάλειας της Ε.Ε. ώστε να το προσαρμόσει στο τωρινό περίπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα απέναντι σε κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και την ασφάλεια.
Τέλος πρέπει να σημειωθεί ότι ο φορέας των Ευρωπαίων Διαχειριστών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) απέρριψε το αίτημα της τουρκικής πλευράς για την ηλεκτρική διασύνδεση της Τουρκίας με τα Κατεχόμενα, επισημαίνοντας ότι το μοναδικό εγκεκριμένο έργο διασύνδεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα είναι ο Great Sea Interconnector. Ο ευρωπαϊκός φορέας μάλιστα, ανέφερε ότι κανένα έργο δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
www.worldenergynews.gr
