Έχουν ήδη δεσμευθεί 280 εκατ. ευρώ για δράσεις απασχόλησης στις λιγνιτικές περιοχές, ενώ για το πρόγραμμα εγκατάστασης αντλιών θερμότητας στη Δυτική Μακεδονία προβλέπεται χρηματοδότηση 12,1 εκατ. ευρώ σύμφωνα με τον ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας ΔΑΜ
Στις έντονες επικρίσεις για τις καθυστερήσεις στη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών Δυτικής Μακεδονίας και Αρκαδίας επιχειρεί να απαντήσει η κυβέρνηση, παρουσιάζοντας στοιχεία για την πορεία υλοποίησης του Προγράμματος 2021-2027, συνολικού ύψους 1,6 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη Βουλή από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, έως τα τέλη Απριλίου 2026 είχαν εκδοθεί 62 προσκλήσεις και είχαν ενταχθεί 975 έργα, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένονται εννέα νέες προσκλήσεις συνολικού προϋπολογισμού 420 εκατ. ευρώ. .
Παράλληλα, ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας ΔΑΜ κ. Πελοπίδας Καλλίρης υποστήριξε ότι έχουν ήδη δεσμευθεί 280 εκατ. ευρώ για δράσεις απασχόλησης στις λιγνιτικές περιοχές, ενώ για το πρόγραμμα εγκατάστασης αντλιών θερμότητας στη Δυτική Μακεδονία προβλέπεται χρηματοδότηση 12,1 εκατ. ευρώ.
Αφορά στην εγκατάσταση αντλιών θερμότητας στον οικιακό τομέα για την κάλυψη αναγκών θέρμανσης και ψύξης, με δυνατότητα οι ωφελούμενοι να προχωρήσουν συμπληρωματικά και προαιρετικά σε παρεμβάσεις θερμομόνωσης ή και σε εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων για αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, με δυνατότητα αποθήκευσης. Έως σήμερα έχουν υπογραφεί νομικές δεσμεύσεις μόλις 431.000 ευρώ. Περί τα τέλη Μαΐου αναμένεται η έκδοση πρόσκλησης προς τους ωφελούμενους (ιδιοκτήτες κατοικιών).
Απαντώντας στην κριτική για χαμηλούς ρυθμούς απορρόφησης, απάντησε ότι το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης ξεκίνησε το 2022 χωρίς μεταφερόμενα έργα από προηγούμενη προγραμματική περίοδο, γεγονός που – όπως αναφέρει – επηρέασε την αρχική του πορεία και τον ρυθμό υλοποίησής του. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έως τον Απρίλιο του 2026 οι εξειδικεύσεις δράσεων φτάνουν το 117% των διαθέσιμων πόρων, οι εκδοθείσες προσκλήσεις αντιστοιχούν στο 93% του προγράμματος, ενώ οι εντάξεις έργων αγγίζουν το 69%.
Οι νομικές δεσμεύσεις ωστοσο, δηλαδή τα έργα που έχουν περάσει σε πιο ώριμη φάση υλοποίησης, ανέρχονται στο 43%.Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πλέον παρατηρείται «σαφής δυναμική επιτάχυνσης», η οποία αποδίδεται στην απλοποίηση διαδικασιών, στη διοικητική υποστήριξη των δικαιούχων και στη συστηματική παρακολούθηση των έργων.
Αποκατάσταση λιγνιτορυχείων
Σε ό,τι αφορά την αποκατάσταση των λιγνιτωρυχείων, η απάντηση της κυβέρνησης επικεντρώνεται στην περίπτωση του ορυχείου Βεγόρας, στον Δήμο Αμυνταίου. Όπως αναφέρεται, έχει δημοσιευθεί σχετική πρόσκληση μέσω του ΠΔΑΜ για την αποκατάσταση και επανάχρηση της περιοχής, ενώ έχει ήδη υποβληθεί πρόταση έργου συνολικού ύψους 33,4 εκατ. ευρώ. Η πρόταση ωστόσο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο αξιολόγησης και δεν δίνεται σαφές χρονοδιάγραμμα για το πότε θα ξεκινήσουν οι εργασίες. Το έργο αφορά τόσο την περιβαλλοντική αποκατάσταση του εγκαταλελειμμένου ορυχείου όσο και την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων που άφησε πίσω της η απολιγνιτοποίηση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα μέτρα για την αντιμετώπιση της ανεργίας στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη. Η κυβέρνηση σημειώνει ότι μέσω του ΠΔΑΜ έχουν δεσμευθεί 280 εκατ. ευρώ για δράσεις κατάρτισης, απασχόλησης και στήριξης της επιχειρηματικότητας. Έως σήμερα έχουν εκδοθεί οκτώ σχετικές προσκλήσεις ύψους 162 εκατ. ευρώ και έχουν ενταχθεί έργα ύψους 184 εκατ. ευρώ. Μεταξύ των παρεμβάσεων περιλαμβάνονται προγράμματα ανάπτυξης δεξιοτήτων, επιδοτήσεις επιχειρήσεων για προσλήψεις ανέργων, δράσεις συμβουλευτικής και ειδικά προγράμματα στήριξης νέων.
Η κυβέρνηση επικαλείται στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία η ανεργία στη Δυτική Μακεδονία μειώθηκε από 16,5% το 2023 σε 15,3% το 2025, ενώ η ανεργία των νέων ηλικίας 15-29 ετών υποχώρησε από 13,4% σε 10,1%. Παράλληλα, αναμένεται η έκδοση ακόμη πέντε νέων προσκλήσεων συνολικού ύψους 165 εκατ. ευρώ.
Αναφορικά με τη στρατηγική της μετάβασης, το υπουργείο αναφέρει ότι το Πρόγραμμα ΔΑΜ δίνει έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στις υποδομές καθαρής ενέργειας. Προς αυτή την κατεύθυνση έχουν εκδοθεί εννέα προσκλήσεις που στοχεύουν συνολικού προϋπολογισμού δημόσιας δαπάνης 270,4 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, απαντήθηκαν δύο κρίσιμα ερωτήματα που ετέθησαν από βουλευτές. Αφενός για το πώς θα χρηματοδοτηθεί η Δίκαιη Μετάβαση μετά το 2027, σε περίπτωση κατάργησης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, και αφετέρου για τα κριτήρια με τα οποία επιλέχθηκε το φυσικό αέριο ως βασική λύση τηλεθέρμανσης στις λιγνιτικές περιοχές.
www.worldenergynews.gr
