Ξαφνικά τα αεροπορικά καύσιμα έγιναν το ακριβότερο προϊόν της αγοράς ξεπερνώντας το ντίζελ. Η Ευρώπη έδωσε προτεραιότητα στο ντίζελ, υπό τον φόβο ελλείψεων στην αγορά, αφήνοντας πίσω τα καύσιμα αεροσκαφών. Το αποτέλεσμα ήταν να ανατραπούν οι τιμές ανάμεσα στα δύο προϊόντα, που ανήκουν στην ίδια κατηγορία καυσίμων, τα μεσαία αποστάγματα, ενώ η ευρωπαϊκή αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επάρκειας.
Σύμφωνα με την Platts της S&P Global Energy, από τα μέσα Ιουνίου έως τα μέσα Σεπτεμβρίου το ντίζελ ήταν ακριβότερο από τα καύσιμα αεροσκαφών στην Ευρώπη. Τώρα η εικόνα έχει αντιστραφεί, με τα αεροπορικά καύσιμα να αποκτούν σημαντικό προβάδισμα. Στις 16 Οκτωβρίου η διαφορά ανάμεσα στα περιθώρια διύλισης των δύο προϊόντων έφτασε τα 11,75 δολάρια ανά βαρέλι υπέρ των αεροπορικών καυσίμων.
Τα περιθώρια αυτά, γνωστά στην αγορά ως crack spreads, δείχνουν πόσο υψηλότερα πωλείται κάθε καύσιμο από το αργό πετρέλαιο Brent. Αποτελούν βασικό δείκτη για την κερδοφορία των διυλιστηρίων από κάθε προϊόν.
Την αιτία της ανατροπής εξηγεί ο James Simpson, επικεφαλής έρευνας για την αεροπορία στην S&P Global Energy CERA. Όπως αναφέρει, η Ευρώπη έχει επικεντρωθεί τόσο πολύ στο ντίζελ και στον κίνδυνο μιας νέας κρίσης εφοδιασμού, ώστε τα διυλιστήρια δεν έχουν παράγει αρκετά καύσιμα αεροσκαφών.
Η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική στη Βόρεια Αμερική, όπου τις τελευταίες εβδομάδες το ντίζελ παραμένει ακριβότερο από τα αεροπορικά καύσιμα κατά περίπου 5% έως 8%.
Παρά την ανατροπή στην Ευρώπη, το ντίζελ εξακολουθεί να έχει ιδιαίτερα υψηλά περιθώρια διύλισης. Σύμφωνα με την Platts, το ευρωπαϊκό περιθώριο είχε υποχωρήσει κατά μέσο όρο κοντά στα 60 δολάρια ανά βαρέλι από την 1η έως τις 12 Οκτωβρίου, αλλά στις 16 Οκτωβρίου ξεπέρασε και πάλι τα 74 δολάρια. Παραμένει, πάντως, αρκετά χαμηλότερα από το υψηλό των 98 δολαρίων που είχε καταγράψει την 1η Σεπτεμβρίου.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η άνοδος στα αεροπορικά καύσιμα δεν σημαίνει πως τα διυλιστήρια θα στραφούν μαζικά στην παραγωγή τους. Το ντίζελ εξακολουθεί να προσφέρει υψηλά περιθώρια, ενώ η ανησυχία για την επάρκειά του παραμένει έντονη.
Ευρωπαίος παραγωγός ντίζελ είπε εξηγεί στην Platts ότι η πρόσφατη υποχώρηση των περιθωρίων οφείλεται κυρίως στην άνοδο τιμών του αργού πετρελαίου και όχι στη βελτίωση του εφοδιασμού. Όταν ακριβαίνει το Brent, η διαφορά ανάμεσα στην τιμή του αργού και στην τιμή πώλησης του ντίζελ περιορίζεται, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει περισσότερο διαθέσιμο καύσιμο.
Μπροστά στις πιέσεις που εξακολουθεί να δέχεται η αγορά, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) έχει ανακοινώσεις πως έχει ήδη καταρτίσει συγκεκριμένα σχέδια για την αποδέσμευση περισσότερων από 20 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, το συντομότερο δυνατό.
Ο IEA δεν έχει ανακοινώσει ακόμη πότε και σε ποιες αγορές θα κατευθυνθούν οι ποσότητες αυτές. Τον Σεπτέμβριο αποδεσμεύτηκαν συνολικά μόλις 8 εκατομμύρια βαρέλια από τα έκτακτα αποθέματα πετρελαίου, πολύ λιγότερα από τους προηγούμενους μήνες.
Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς αμφισβητούν κατά πόσο οι νέες αποδεσμεύσεις θα προσφέρουν ουσιαστική ανακούφιση. Όπως επισημαίνει πηγή της Platts, μέρος των ποσοτήτων που παρουσιάζονται ως νέες παρεμβάσεις είχε ήδη ανακοινωθεί.
Οι ίδιοι παράγοντες προειδοποιούν ότι τα προβλήματα στον εφοδιασμό και στη μεταφορά καυσίμων παραμένουν, ανεξάρτητα από την προσωρινή ενίσχυση των διαθέσιμων αποθεμάτων.
Επίσης δεν είναι ακόμη σαφές πόση επιπλέον προσφορά ντίζελ μπορεί να προσθέσει η Ρωσία στην αγορά τους επόμενους μήνες. Ο Ρώσος αναπληρωτής πρωθυπουργός Αλεξάντερ Νόβακ είχε δηλώσει ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να εξάγει 300.000 μετρικούς τόνους ντίζελ τον Οκτώβριο, 500.000 μετρικούς τόνους τον Νοέμβριο και 1 εκατομμύριο μετρικούς τόνους τον Δεκέμβριο.
Στη συνέχεια, δήλωσε ότι οι ρωσικές παραδόσεις ντίζελ μπορούν να φτάσουν έως και 3,5 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ανά μήνα μέχρι το τέλος του 2026, χωρίς να διευκρινίσει την απόκλιση μεταξύ αυτών των αριθμών.
www.worldenergynews.gr
