Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διατηρήσει την αντίθεσή της στις γεωτρήσεις στην Αρκτική, αλλά εγκαταλείπει τις προσπάθειες για την εξασφάλιση μιας παγκόσμιας απαγόρευσης, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια αναδιαμορφώνουν τη στρατηγική της (firstpost.com)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαταλείπει την προσπάθεια για την επιβολή παγκόσμιας απαγόρευσης νέων γεωτρήσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική, καθώς οι αυξανόμενες εντάσεις με τη Ρωσία, την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες αναγκάζουν το μπλοκ να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην ασφάλεια της περιοχής.
Σύμφωνα με το Reuters, η νέα στρατηγική για την Αρκτική, η οποία αναμένεται να ανακοινωθεί την Τρίτη, προβλέπει ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να αντιτίθεται στις γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά δεν θα επιδιώκει πλέον τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας που θα απαγορεύει στις χώρες να αναπτύσσουν νέα κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων στην περιοχή.
Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί μεταστροφή της προσέγγισης του μπλοκ σε σχέση με το 2021, όταν άρχισε να προωθεί διεθνή απαγόρευση νέων έργων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική για περιβαλλοντικούς λόγους.
Γιατί αποκτά μεγαλύτερη σημασία η Αρκτική;
Η Αρκτική έχει αποκτήσει αυξημένη στρατηγική σημασία, καθώς οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα επιδιώκουν να διευρύνουν την επιρροή τους στην περιοχή. Οι ενεργειακοί πόροι, η πρόσβαση στις θαλάσσιες οδούς και οι υποδομές ασφαλείας αποτελούν πλέον σημαντικές παραμέτρους αυτού του ανταγωνισμού.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, έχει προωθήσει πρόσφατα σχέδια για γεωτρήσεις πετρελαίου στη Γροιλανδία, μετά από συμφωνία για θέματα ασφαλείας στην οποία συμμετείχαν η Δανία και η Γροιλανδία.
Οι προσπάθειες της ΕΕ για την επίτευξη παγκόσμιας απαγόρευσης των γεωτρήσεων έχουν συναντήσει εμπόδια και λόγω των τεταμένων σχέσεών της με την κυβέρνηση Trump.
Η Ουάσιγκτον έχει δώσει προτεραιότητα στα ορυκτά καύσιμα έναντι των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και έχει αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα.
Η νέα στρατηγική της ΕΕ θα διατηρήσει τον στόχο να παραμείνουν ανεκμετάλλευτα τα κοιτάσματα πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου στην Αρκτική.
Ωστόσο, καταργεί την προηγούμενη δέσμευση για συνεργασία με διεθνείς εταίρους με σκοπό τη θέσπιση νομικά δεσμευτικής υποχρέωσης που θα αποτρέπει την περαιτέρω ανάπτυξη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.
Εκπρόσωπος της ΕΕ δήλωσε ότι η θέση του μπλοκ παραμένει σαφής, προσθέτοντας ότι η Ένωση διατηρεί τον έλεγχο των δικών της πολιτικών σχετικά με την αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από την Αρκτική, καθώς και με την αδειοδότηση γεωτρήσεων.
Ο ρόλος της Νορβηγίας στην ευρωπαϊκή ενεργειακή συζήτηση
Η Νορβηγία ασκεί πιέσεις στην ΕΕ για να μετριάσει την αντίθεσή της στις γεωτρήσεις στην Αρκτική. Η χώρα έχει αναδειχθεί σε σημαντικότερο προμηθευτή φυσικού αερίου της Ευρώπης από το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε αναταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό της ηπείρου.
Το Όσλο υποστηρίζει ότι οι έρευνες και οι εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Θάλασσα του Μπάρεντς, βόρεια της ηπειρωτικής Νορβηγίας, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά από τις γεωτρήσεις σε άλλες περιοχές της Αρκτικής.
Σύμφωνα με τη νορβηγική επιχειρηματολογία, η συγκεκριμένη περιοχή δεν καλύπτεται από πάγους και είναι ευκολότερα προσβάσιμη.
Η συζήτηση έχει αναδείξει τις διαφωνίες στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το πώς πρέπει να εξισορροπηθούν η ενεργειακή ασφάλεια και οι κλιματικοί στόχοι.
Ορισμένοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στον εξηλεκτρισμό και στη μείωση της εξάρτησής της από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, ιδίως καθώς εκτιμάται ότι η ζήτηση φυσικού αερίου θα υποχωρήσει τα επόμενα χρόνια.
Άλλοι υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη πρέπει να εξετάσει εναλλακτικές πηγές ενεργειακού εφοδιασμού, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει συμβάλει σε μια νέα κρίση στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ωστόσο, τα νέα έργα φυσικού αερίου στην Αρκτική θα χρειάζονταν χρόνια για να αρχίσουν να τροφοδοτούν την αγορά, περιορίζοντας τη δυνατότητά τους να αντιμετωπίσουν τις άμεσες ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης.
Η ασφάλεια στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής της ΕΕ
Η νέα στρατηγική για την Αρκτική θα δίνει επίσης έμφαση στην παρακολούθηση και την αντιμετώπιση απειλών κατά της ασφάλειας.
Η ΕΕ σχεδιάζει να αξιοποιήσει περισσότερο τα δορυφορικά συστήματα Copernicus και Galileo στην περιοχή και να βελτιώσει την ανταλλαγή πληροφοριών για την παρακολούθηση ζημιών σε υποθαλάσσια καλώδια, καθώς και των κινήσεων του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» δεξαμενόπλοιων της Ρωσίας.
Παράλληλα, το μπλοκ θα εξετάσει το ενδεχόμενο κοινών προμηθειών παγοθραυστικών, προκειμένου να ενισχύσει την ικανότητά του να επιχειρεί στα ύδατα της Αρκτικής.
Η μεταστροφή αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής συνεργασία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αντιμετωπίζει αυξανόμενες δυσκολίες και η ΕΕ επιδιώκει να εξισορροπήσει τις περιβαλλοντικές της δεσμεύσεις με τις ανησυχίες για τον ενεργειακό εφοδιασμό και τη στρατηγική ασφάλεια.
Σε ανάλυση που δημοσίευσε τον Σεπτέμβριο, η περιβαλλοντική οργάνωση WWF υποστήριξε ότι οι περιορισμένες υποδομές, οι διαθέσιμοι πόροι και οι προκλήσεις ασφαλείας στην Αρκτική δεν θα της επιτρέψουν να συμβάλει ουσιαστικά στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης πριν από το 2040.
Το 2040 είναι επίσης το έτος έως το οποίο η ΕΕ έχει δεσμευτεί να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.
www.worldenergynews.gr
