Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν ότι η κρίση έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να συνεχιστεί παρά να τερματιστεί σύντομα
Οι διεθνείς ενεργειακές αγορές βρίσκονται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας. Από τη μία πλευρά, ο επικεφαλής του ΙΕΑ, Fatih Birol, χαρακτηρίζει το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ ως «τη μεγαλύτερη απειλή για την ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία». Από την άλλη, οι αγορές δείχνουν προς το παρόν να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο με σχετική ψυχραιμία.
Οι τιμές του Brent έχουν αυξηθεί περίπου 67% από τις αρχές Ιανουαρίου, όταν διαμορφώνονταν κοντά στα 62 δολάρια ανά βαρέλι. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες, σε πραγματικούς όρους, από τα επίπεδα που καταγράφηκαν κατά την ενεργειακή κρίση του 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το Atlantic Council, το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν οι αγορές υποτιμούν τον κίνδυνο ή αν οι φόβοι για τις επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά είναι υπερβολικοί.
Η απάντηση, σύμφωνα με τους αναλυτές, βρίσκεται στις πιθανότητες. Υπάρχει το σενάριο μιας σχετικά γρήγορης αποκλιμάκωσης της κρίσης και μιας συμφωνίας που θα οδηγήσει σε ομαλοποίηση της κατάστασης. Ωστόσο, ειδικοί όπως ο αναλυτής Nate Swanson εκτιμούν ότι η Τεχεράνη θεωρεί πως ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της, γεγονός που καθιστά λιγότερο πιθανή μια άμεση διευθέτηση.
Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν ότι η κρίση έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να συνεχιστεί παρά να τερματιστεί σύντομα. Περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ σε περιόδους ομαλότητας, ενώ σοβαρές πιέσεις δέχονται και άλλες αγορές, όπως το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), τα λιπάσματα, το θείο και το ήλιο.
Στα μέσα Μαΐου, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμούσε ότι οι σωρευτικές απώλειες προσφοράς από τους παραγωγούς του Κόλπου είχαν ήδη ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο βαρέλια. Αν οι σημερινοί ρυθμοί συνεχιστούν, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου ενδέχεται να υποχωρήσουν έως τον Σεπτέμβριο στα ελάχιστα λειτουργικά επίπεδα ασφαλείας, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια απορρόφησης νέων κραδασμών.
Παράλληλα, τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΕΙΑ των ΗΠΑ, δείχνουν τη μεγαλύτερη μείωση αμερικανικών αποθεμάτων πετρελαίου σε περίοδο οκτώ εβδομάδων στη σύγχρονη ιστορία.
Η επιβολή περιορισμών στην κατανάλωση καυσίμων θεωρείται πλέον ένα από τα διαθέσιμα εργαλεία πολιτικής και ήδη εφαρμόζεται σε ορισμένες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Κίνα. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πρακτική αυτή δεν μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα.
Παρότι μια πλήρους κλίμακας ενεργειακή κρίση δεν θεωρείται αναπόφευκτη, οι ενδείξεις κινδύνου πληθαίνουν. Εδώ και δύο μήνες, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναβάλλουν μια δύσκολη στρατηγική απόφαση: είτε να επιδιώξουν μια νέα συμφωνία με το Ιράν που θα επικεντρώνεται στο πυρηνικό του πρόγραμμα, είτε να προχωρήσουν σε μια ιδιαίτερα δαπανηρή στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος.
Αν οι τιμές του πετρελαίου κινηθούν σημαντικά υψηλότερα έως τα τέλη του καλοκαιριού, η Ουάσιγκτον ενδέχεται να μην έχει πλέον την πολυτέλεια της αναβολής και να αναγκαστεί να δώσει οριστική απάντηση σε αυτό το δίλημμα.
