Το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου αναδιαμορφώνεται μόνιμα, καθώς οι παραγωγοί δίνουν προτεραιότητα στην εφεδρεία, την αποθήκευση και τα διαφοροποιημένα δίκτυα εξαγωγών.
Πρόσθετη προσφορά από τη Βενεζουέλα, και πιθανώς από το Ιράν και τη Ρωσία, θα μπορούσε να μειώσει τις πιέσεις στην αγορά, με την παραγωγή της Βενεζουέλας να ανακάμπτει ήδη στα 1,25 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (bpd).
Οι εξαγωγείς πετρελαίου του Περσικού Κόλπου σπεύδουν να ανακατευθύνουν το αργό τους από τα λιμάνια στους αγωγούς, ώστε να κρατήσουν τον κόσμο σε λειτουργία και να διατηρήσουν τη ροή των πετρελαϊκών εσόδων τους που τροφοδοτούν τις οικονομίες τους.
Οι εξαιρέσεις κυρώσεων αφθονούν
Η παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας έχει εκτοξευθεί στα 1,25 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ο κόσμος της ενέργειας μετά το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα είναι πολύ διαφορετικός από αυτόν που έχουμε συνηθίσει τα τελευταία πέντε χρόνια.
Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έπληξαν για πρώτη φορά το Ιράν, η κυρίαρχη υπόθεση ήταν ότι πρώτον, το Ιράν δεν θα έκλεινε ποτέ τα Στενά του Ορμούζ, και δεύτερον, ότι μετά το κλείσιμο, αυτό θα διαρκούσε μόνο λίγες ημέρες, ίσως το πολύ μερικές εβδομάδες.
Στη συνέχεια, όταν έγινε απολύτως σαφές ότι δεν υπάρχει ημερομηνία λήξης για το κλείσιμο των Στενών, οι εξαγωγείς πετρελαίου τελικά άρχισαν να κάνουν σχέδια έκτακτης ανάγκης.
Οι ειδήσεις για σχέδια αγωγών στον Περσικό Κόλπο περιλαμβάνουν τα ΗΑΕ, τα οποία εξετάζουν έναν λειτουργικό αγωγό προς το λιμάνι Φουτζέιρα μέχρι το επόμενο έτος, δείχνοντας πόσο επείγουσα είναι η εναλλακτική διαδρομή για έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου στη Μέση Ανατολή.
Η έξοδος των ΗΑΕ από τον OPEC υπογράμμισε επίσης την επείγουσα ανάγκη, παρότι θεωρήθηκε ως στροφή προς μεγαλύτερη ενεργειακή πολιτική ανεξαρτησία.
Ήταν αυτό, αλλά μπορεί επίσης να ερμηνευθεί ως μια κίνηση για να διασφαλιστεί ότι το πετρέλαιο θα συνεχίσει να ρέει
Για χρόνια, τα ΗΑΕ εργάζονται για να αυξήσουν την παραγωγική τους ικανότητα αργού πετρελαίου στα 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έως το 2027.
Προς τον σκοπό αυτό, τα ΗΑΕ είχαν σταθερά ζητήσει να τους επιτραπεί στις συμφωνίες παραγωγής του OPEC και του OPEC+ να χρησιμοποιούν μεγαλύτερο μέρος της αυξανόμενης πλεονάζουσας δυναμικότητάς τους - και πράγματι τους επετράπη να το κάνουν.
Η χώρα, μαζί με τη Σαουδική Αραβία, είναι μία από τις λίγες στην περιοχή - και στον κόσμο - που διέθεταν πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Η ίδια η Σαουδική Αραβία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: το βασίλειο έχει χρησιμοποιήσει τον αγωγό East-West για να παρακάμψει τον αποκλεισμό του Ορμούζ, αποτελώντας παράδειγμα πραγματικού σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης και διαφοροποίησης των ροών πετρελαίου σε περίπτωση προβλημάτων στην περιοχή.
Τώρα, ακόμη και το Ιράκ μιλά για αύξηση της χωρητικότητας των αγωγών του έως και τριπλάσια - και μάλιστα μέσα σε τρεις μήνες.
Η παραγωγή αργού πετρελαίου από τα νότια κοιτάσματα του Ιράκ έχει μειωθεί κατά 70% από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, με τη μέση παραγωγή στα 1,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, σε σύγκριση με 4,3 εκατομμύρια bpd πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.
Αυτό καθιστά το Ιράκ, το δεύτερο μεγαλύτερο μέλος του OPEC, ίσως τον πιο σοβαρά πληγέντα παραγωγό πετρελαίου στον Κόλπο, καθώς εξαρτάται σχεδόν πλήρως από τα Στενά του Ορμούζ για τις εξαγωγές του.
«Η κληρονομιά της κρίσης θα οδηγήσει στην κατασκευή υποδομών για την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ», δήλωσε ο Hamad Hussain, οικονομολόγος εμπορευμάτων στην Capital Economics, στους Wall Street Journal.
«Το τζίνι έχει βγει από το μπουκάλι, δεδομένου ότι η μακροχρόνια απειλή ότι το Ιράν θα μπορούσε ουσιαστικά να κλείσει το Ορμούζ έχει πλέον πραγματοποιηθεί».
Το πετρελαϊκό τοπίο αλλάζει οριστικά
Πολλοί παρατηρητές φαίνεται να πιστεύουν ότι ακόμη και όταν τελειώσει ο πόλεμος, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, το πετρελαϊκό τοπίο θα αλλάξει οριστικά, με τους εξαγωγείς να επενδύουν σε αυτό που οι Wall Street Journal περιέγραψε ως «δίκτυο εξαγωγών με πολλαπλές εξόδους» — μια πραγματική εφαρμογή της αρχής της διανομής των αυγών σε πολλά καλάθια.
Όπως το συνόψισε ο επικεφαλής της ADNOC και υπουργός Ενέργειας ΗΑΕ Sultan al-Jaber: «Η ενεργειακή ασφάλεια δεν αφορά πλέον μόνο την ικανότητά σου να συνεχίζεις να παράγεις. Αφορά τις διαδρομές, την πρόσβαση, την αποθήκευση και την εφεδρεία».
Εν τω μεταξύ, καθώς οι προειδοποιήσεις για σοβαρή στενότητα στην προσφορά πετρελαίου πολλαπλασιάζονται και γίνονται εντονότερες, ορισμένοι βλέπουν ανακούφιση στον ορίζοντα. Η Kpler, συγκεκριμένα, πρόσφατα περιέγραψε ένα σενάριο στο οποίο το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, του Ιράν και της Ρωσίας επιστρέφει στην αγορά σε μεγαλύτερες ποσότητες - κάτι που ήδη συμβαίνει.
Η Βενεζουέλα, σύμφωνα με την Kpler, ήδη παράγει και εξάγει 1,25 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μετά την απαγωγή Maduro από τις ΗΠΑ και την άρση των κυρώσεων ώστε οι αμερικανικές εταιρείες να επιστρέψουν στη χώρα.
Αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί στα 1,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέχρι το τέλος του έτους, με τον αναλυτή της Kpler Naveen Das να σημειώνει ότι, επειδή η Βενεζουέλα παράγει εξαιρετικά βαρέως τύπου πετρέλαιο με υψηλή περιεκτικότητα σε θείο, η ανακάμπτουσα παραγωγή της θα ανταγωνίζεται άμεσα τα ιρανικά και ρωσικά βαρέως τύπου αργά, πιέζοντας τις τιμές.
Μια πρόβλεψη για ασθενέστερες τιμές σε λιγότερο από έναν χρόνο παραμένει σαν πιθανότητα
Αν και δεν υπάρχει ένδειξη επανεξέτασης των κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη ρωσική ενέργεια, οι ΗΠΑ έχουν εκδώσει εξαιρέσεις για το αργό και τις έχουν παρατείνει περισσότερες από μία φορές, και αυτό, σύμφωνα με τον Das της Kpler, «εξάλειψε τα ψυχολογικά και κανονιστικά εμπόδια για τους ασιατικούς αγοραστές».
Όσον αφορά το Ιράν, οι αναλυτές της Kpler βλέπουν τις πιθανότητες μιας ειρηνευτικής συμφωνίας να αυξάνονται παράλληλα με την πίεση στην οικονομία των ΗΠΑ που προκύπτει από την κρίση και την άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Ουσιαστικά, το επιχείρημα φαίνεται να είναι ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα πρέπει να κάνει κάτι για να αντιστρέψει την πορεία των τιμών, και αυτό το «κάτι» πιθανότατα θα περιλαμβάνει χαλάρωση κυρώσεων στο ιρανικό αργό.
Και πάλι, αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό παραμένει ένα μακρινό ενδεχόμενο, καθώς ο πρόεδρος Trump φαίνεται να επιμένει στη σημερινή πορεία.
www.worldenergynews.gr
