Η ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ, των συστημάτων αποθήκευσης και των κέντρων δεδομένων ξεπερνά τις δυνατότητες των δικτύων, με τη Γερμανία να προειδοποιεί για «δραματικό πρόβλημα» και τη Βρετανία να αντιμετωπίζει ουρά αιτήσεων 730 GW
Τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης δέχονται αυξανόμενες πιέσεις, καθώς η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των μπαταριών και των κέντρων δεδομένων ξεπερνά τον ρυθμό αναβάθμισης των δικτύων, με χώρες όπως η Γερμανία να αντιμετωπίζουν ένα «δραματικό πρόβλημα», καθώς έως το 2045 θα πρέπει να εξυπηρετήσουν αποκλειστικά από την αύξηση της χερσαίας αιολικής και της ηλιακής ισχύος μια δυναμικότητα 2,5 φορές μεγαλύτερη από τη σημερινή, δήλωσαν ειδικοί στο Montel.
«Υπάρχουν κέντρα δεδομένων, ηλεκτρολύτες, οι παραδοσιακοί πελάτες μας, οι διαχειριστές των δικτύων διανομής, οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής», που διεκδικούν όλοι έγκριση για σύνδεση στο δίκτυο, δήλωσε ο Andreas Bublitz, επικεφαλής πρόσβασης στο δίκτυο και πελατών δικτύου στον γερμανικό διαχειριστή συστήματος μεταφοράς (TSO) TransnetBW.
«Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα οι συνδέσεις στο δίκτυο να έχουν ενδεχομένως καταστεί ο πιο σπάνιος πόρος της ενεργειακής μετάβασης», δήλωσε σε κοινοβουλευτική ακρόαση την περασμένη εβδομάδα.
Οι τέσσερις γερμανικοί διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς - 50Hertz, Amprion, Tennet και TransnetBW - είχαν εγκρίνει τα τελευταία χρόνια περίπου 72 GW συνδέσεων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, ποσότητα που, σύμφωνα με τον Bublitz, πλησιάζει το μέγιστο φορτίο ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, το οποίο ανέρχεται σε 80 GW.
Η εκτίμηση αυτή συνάδει σε μεγάλο βαθμό με τα τελευταία στοιχεία της γερμανικής ρυθμιστικής αρχής ενέργειας BNA για το περασμένο έτος, τα οποία καταγράφουν «τεράστια αύξηση στον αριθμό, τον όγκο και τη χωρητικότητα αποθήκευσης των αιτημάτων σύνδεσης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες».
Τριπλασιάστηκαν τα αιτήματα
Συνολικά, καταγράφηκαν 18.158 αιτήματα σε ολόκληρο το γερμανικό δίκτυο, σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με το 2024.
Αυτά αντιστοιχούσαν σε περίπου 574 GW δυναμικότητας αποθήκευσης, από τα οποία θα μπορούσαν να εγκριθούν 54 GW, ανέφερε η αρχή.
Σύμφωνα με τον διαχειριστή συστήματος μεταφοράς Tennet, αυτή τη στιγμή υπήρχαν 91 αιτήματα σύνδεσης για έργα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στη γερμανική ζώνη του δικτύου του, συνολικής ισχύος 37,4 GW.
Επιπλέον, υπήρχαν αιτήματα σύνδεσης για 0,7 GW από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αιτήματα συνολικής ισχύος 5 GW από 12 έργα κέντρων δεδομένων.
Η εκπρόσωπος της Tennet, Manuela Wolter, δήλωσε στο Montel ότι αυτό δείχνει πως «η ζήτηση για συνδέσεις στο δίκτυο θα υπερβεί σημαντικά τη διαθέσιμη προσφορά βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα».
Εν τω μεταξύ, ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς 50Hertz δήλωσε στο Montel ότι, στις 30 Ιουνίου του τρέχοντος έτους, είχε καταγράψει 179 αιτήματα πρόσβασης στο δίκτυο, συνολικής ισχύος 84 GW.
«Παρατηρούμε κερδοσκοπική συμπεριφορά κατά την υποβολή αιτήσεων, ιδιαίτερα για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες και κέντρα δεδομένων, και καλούμαστε να αξιολογήσουμε τα υποβληθέντα έργα με βάση τον βαθμό ωριμότητάς τους και, κατά συνέπεια, την πιθανότητα υλοποίησής τους», δήλωσε ο εκπρόσωπος της 50Hertz, Volker Gustedt.
Ωστόσο, σύμφωνα με την Tennet, εάν εγκριθεί η νέα νομοθεσία για τις συνδέσεις στο δίκτυο που προτάθηκε στις αρχές του έτους, θα μπορούσε να βελτιώσει τις διαθέσιμες επιλογές.
Το σχέδιο νομοθετικής δέσμης εξετάζει για πρώτη φορά «πού έχει νόημα να εγκαθίστανται νέες μονάδες για το ηλεκτρικό δίκτυο», δήλωσε τον Ιούλιο η ομοσπονδιακή υπουργός Οικονομικών Υποθέσεων της Γερμανίας, Katherina Reiche.
Ωστόσο, παρά τα παραπάνω, η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων της Γερμανίας (VKU) δήλωσε ότι η κυβέρνηση υποτιμά σοβαρά την κλίμακα της μελλοντικής ζήτησης για συνδέσεις στο δίκτυο.
«Ενώ σήμερα τα δίκτυα διανομής συνδέουν περίπου 5,6 εκατομμύρια εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με εγκατεστημένη ισχύ παραγωγής περίπου 200 GW, έως το 2045 η χερσαία αιολική ενέργεια και τα φωτοβολταϊκά από μόνα τους πρόκειται να ξεπεράσουν τα 500 GW [2,5 φορές περισσότερο]», ανέφερε η VKU σε δήλωσή της προς το γερμανικό κοινοβούλιο κατά την ακρόαση της περασμένης εβδομάδας.
Σε αυτά προστίθενται οι αντλίες θερμότητας, οι υποδομές φόρτισης, τα κέντρα δεδομένων και τα συστήματα αποθήκευσης, πρόσθεσε.
«Το γεγονός ότι η επέκταση των δικτύων διανομής διαρκεί κατά μέσο όρο 10-12 χρόνια δείχνει ότι αντιμετωπίζουμε ένα δραματικό πρόβλημα», δήλωσε ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής Kai Roger Lobo.
Συμφόρηση στο Ηνωμένο Βασίλειο
Στη Βρετανία, η ουρά αναμονής για σύνδεση στο δίκτυο έχει διογκωθεί στα 730 GW, περίπου τετραπλάσια από τη δυναμικότητα που απαιτείται για την επίτευξη των κυβερνητικών στόχων για το 2030, με τα σύνορα μεταξύ Σκωτίας και Αγγλίας να παραμένουν το μεγαλύτερο σημείο συμφόρησης στο Ηνωμένο Βασίλειο, επηρεάζοντας τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από τον πλούσιο σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας βορρά προς τα κέντρα ζήτησης στον νότο.
«Η ουρά αναμονής για συνδέσεις στη Βρετανία έχει αυξηθεί πολύ πέρα από το επίπεδο της δυναμικότητας που είναι πιθανό να κατασκευαστεί, με αποτέλεσμα πάρα πολλά βιώσιμα έργα να παραμένουν εγκλωβισμένα πίσω από άλλα σχέδια που ενδέχεται να μην προχωρήσουν ποτέ», δήλωσε εκπρόσωπος της ρυθμιστικής αρχής ηλεκτρικής ενέργειας Ofgem στο Montel.
Για να συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος, ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς Neso αντικατέστησε την πολιτική «πρώτος έρχεται, πρώτος εξυπηρετείται» για τις συνδέσεις με την προσέγγιση «πρώτα οι έτοιμοι, πρώτα συνδέονται».
Ο Victor Yip, επικεφαλής ευέλικτης ενέργειας στην εταιρεία συμβούλων Aurora Energy Research, δήλωσε ότι η ουρά αναμονής για τις μπαταρίες - που θεωρούνται θεμελιώδης πυλώνας της πράσινης μετάβασης της χώρας - αριθμούσε «τουλάχιστον 300 έργα», με χρόνους αναμονής από 4 έως 9 χρόνια για ορισμένα από αυτά.
Βραχυπρόθεσμα, οι ευέλικτες συνδέσεις χωρίς εγγυημένη δυνατότητα απορρόφησης ή έγχυσης ισχύος και ο καλύτερος συντονισμός μεταξύ των δικτύων μεταφοράς και διανομής θα βοηθούσαν, δήλωσε στο Montel ο Rahmat Poudineh, διευθυντής ερευνών στο Ινστιτούτο Ενεργειακών Μελετών της Οξφόρδης (Oxford Institute for Energy Studies).
«Μακροπρόθεσμα, προτεραιότητα πρέπει να είναι η απομάκρυνση από μια αντιδραστική προσέγγιση στις επενδύσεις στα δίκτυα».
«Η μετάβαση του Ηνωμένου Βασιλείου σε καθαρή ηλεκτρική ενέργεια εισέρχεται σε μια φάση που απαιτεί εκτεταμένες υποδομές, με την υπεράκτια αιολική ενέργεια, την ηλιακή ενέργεια και τη νέα πυρηνική ισχύ να αναμένεται να αναδιαμορφώσουν το μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, αλλά η υλοποίηση αυτής της ανάπτυξης θα εξαρτηθεί από την ταχύτερη σύνδεση στο δίκτυο», ανέφερε σε νέα έκθεση η εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Global Data.
«Το δίκτυο αποτελεί τον βασικό περιοριστικό παράγοντα για την υλοποίηση των έργων. Ένα μεγάλο μέρος των υπό ανάπτυξη έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο Ηνωμένο Βασίλειο αναζητά πρόσβαση σε δίκτυα που ήδη αντιμετωπίζουν ουρές αναμονής για συνδέσεις, ενώ η νέα υπεράκτια παραγωγή θα απαιτήσει την επέκταση των διασυνδέσεων μεταφοράς», πρόσθεσε.
Παλαιωμένες γραμμές μεταφοράς
Όπως και σε άλλα σημεία της περιοχής, οι παλαιωμένες γραμμές μεταφοράς, οι κερδοσκοπικές αιτήσεις και οι αργές ρυθμιστικές διαδικασίες αποτελούν τα κύρια φυσικά και διοικητικά εμπόδια στην ανάπτυξη αιολικών και ηλιακών έργων και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Τα προβλήματα αυτά είναι πιο εμφανή στη Ρουμανία, όπου η ουρά αναμονής για σύνδεση στο δίκτυο έχει εκτοξευθεί στα 113,5 GW, σύμφωνα με την εθνική ρυθμιστική αρχή ενέργειας Anre.
Μόνο για 59,8 GW σχεδιαζόμενης ισχύος είχαν χορηγηθεί συμβάσεις σύνδεσης στο δίκτυο, ενώ 36,3 GW διέθεταν άδειες κατασκευής και μόλις 14,8 GW είχαν λάβει τόσο άδειες κατασκευής όσο και άδειες εγκατάστασης από τη ρυθμιστική αρχή ενέργειας Anre, δήλωσε στο Montel ο Daniel Pintilie της εταιρείας συμβούλων Solarcap Investments.
Ωστόσο, η χώρα βρίσκεται στη διαδικασία μεταρρύθμισης του συστήματος αδειοδότησής της, ώστε να απομακρύνει τα μη βιώσιμα αιτήματα.
Εν τω μεταξύ, στη γειτονική Βουλγαρία, η ουρά αναμονής για συνδέσεις στο δίκτυο, η οποία είχε ξεπεράσει τα 40 GW το 2023, πλέον μειώνεται, ενώ ο συνδυασμός κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και απλούστερων διαδικασιών αδειοδότησης για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες έχει επιτρέψει στη χώρα να αναπτύξει μία από τις μεγαλύτερες αγορές της περιοχής, ξεπερνώντας τα 6 GW εγκατεστημένης ισχύος αυτό το καλοκαίρι.
Ωστόσο, τα αυτόνομα συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες εξακολουθούν να χρειάζονται αξιόπιστα σημεία σύνδεσης και σαφώς καθορισμένα δικαιώματα έγχυσης και απορρόφησης ηλεκτρικής ενέργειας, δήλωσε ο Pintilie.
Στην Ισπανία, αιολικά και ηλιακά έργα συνολικής ισχύος άνω των 72 GW διαθέτουν ήδη άδειες πρόσβασης στο δίκτυο, αλλά εκκρεμούν ακόμη αιτήματα σύνδεσης για επιπλέον 28 GW, σύμφωνα με στοιχεία του διαχειριστή συστήματος μεταφοράς Red Electrica.
Ωστόσο, οι άδειες πρόσβασης στο δίκτυο δεν αποτελούσαν πλέον σημείο συμφόρησης στην Ισπανία, δήλωσε στο Montel ο Javier Pamos, επικεφαλής αγοράς στην εταιρεία συμβούλων Optimize, καθώς η κυβέρνηση είχε καθορίσει το 2020 ένα χρονοδιάγραμμα οροσήμων για την αδειοδότηση.
Το εμπόδιο στην ανάπτυξη πράσινων έργων ήταν πλέον «οικονομικό», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην περιορισμένη κερδοφορία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας λόγω των περικοπών παραγωγής και του φαινομένου κανιβαλισμού των τιμών.
www.worldenergynews.gr
