Επιβάρυνση 914,4 εκατ. ευρώ στην εγχώρια χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και πρόσθετες εκπομπές 2,6 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα προκάλεσε η επιπλέον ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτό αέριο για την κάλυψη των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, κατά την περίοδο Ιανουαρίου 2024 – Ιουλίου 2026, σύμφωνα με νέα ανάλυση του Green Tank.
Παρά το θετικό εμπορικό ισοζύγιο που δημιουργούν οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, η αυξημένη παραγωγή από ορυκτό αέριο έχει σημαντικές οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, η πρόσθετη παραγωγή αυξάνει τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνοντας τελικά και τους λογαριασμούς των Ελλήνων καταναλωτών.
Η μελέτη του Green Tank, με τίτλο «Εξαγωγές ηλεκτρισμού από ορυκτό αέριο: το κόστος για την ελληνική αγορά και το κλίμα», εξετάζει τις επιπτώσεις της χρήσης ορυκτού αερίου για την κάλυψη των εξαγωγών, τόσο στη διαμόρφωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας όσο και στις εκπομπές του τομέα ηλεκτροπαραγωγής.
Η ανάλυση βασίστηκε σε μοντέλο μηχανικής μάθησης, το οποίο εκπαιδεύτηκε με πραγματικά στοιχεία για την τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας (Day Ahead Market – DAM), καθώς και με δεδομένα από 14 επιπλέον ανεξάρτητες μεταβλητές.
Καθώς η Ελλάδα μετατράπηκε σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, οι ερευνητές εξέτασαν δύο υποθετικά σενάρια για το διάστημα Ιανουαρίου 2024 – Ιουλίου 2026, συνολικής διάρκειας 31 μηνών. Στο πρώτο σενάριο, το ορυκτό αέριο χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την κάλυψη της εγχώριας ζήτησης και των αναγκών καθοδικής εφεδρείας, περιορίζοντας τις εξαγωγές. Στο δεύτερο, διατηρούνται οι πραγματικές εξαγόμενες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά η παραγωγή από αέριο αντικαθίσταται από αντίστοιχη πρόσθετη παραγωγή καθαρής ενέργειας.
Υψηλότερες τιμές και αυξημένο ανθρακικό αποτύπωμα
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το μέσο μερίδιο του αερίου στο εγχώριο ενεργειακό μείγμα κατά τις ώρες καθαρών εξαγωγών ανήλθε στο 8%. Εάν οι μονάδες αερίου κάλυπταν αποκλειστικά τις ανάγκες της εγχώριας ζήτησης, η παραγωγή τους θα μπορούσε να είναι χαμηλότερη κατά 6,56 TWh, ποσότητα που αντιστοιχεί σε μείωση 11,4% σε σχέση με τα πραγματικά επίπεδα.
Σε αυτό το υποθετικό σενάριο, η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα εκτιμάται σε 6 εκατ. τόνους CO2.
Παράλληλα, η πρόσθετη ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτό αέριο για εξαγωγές αύξησε κατά μέσο όρο κατά 23 ευρώ ανά MWh την τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας. Η συνολική επιβάρυνση της ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς υπολογίζεται σε 914,4 εκατ. ευρώ, ποσό υψηλότερο από το συνολικό όφελος του θετικού εμπορικού ισοζυγίου ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο ανήλθε σε 821,2 εκατ. ευρώ έως τον Ιούνιο του 2026, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Πώς θα επηρεάζονταν οι τιμές με περισσότερες ΑΠΕ
Η μελέτη εξετάζει και το ενδεχόμενο κάλυψης των εξαγωγών μέσω πρόσθετης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αντί για ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτό αέριο.
Σε αυτή την περίπτωση, η μέση τιμή DAM εκτιμάται ότι θα μειωνόταν κατά 24 ευρώ ανά MWh, ενώ το όφελος για την εγχώρια χονδρεμπορική αγορά θα έφτανε τα 1,065 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, το θετικό εμπορικό ισοζύγιο θα διατηρούνταν, με τα σωρευτικά οφέλη να υπολογίζονται σε 605,4 εκατ. ευρώ έως τον Ιούνιο του 2026.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία του τρόπου με τον οποίο καλύπτονται οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η επιλογή της πηγής παραγωγής επηρεάζει τόσο το κόστος στην εγχώρια αγορά όσο και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του ενεργειακού συστήματος.
Μη βιώσιμη η επέκταση των μονάδων αερίου με εξαγωγικό προσανατολισμό
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της ανάλυσης, ο επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του Green Tank, Νίκος Μάντζαρης, υπογράμμισε ότι η στρατηγική διαρκούς επέκτασης της ισχύος των μονάδων ορυκτού αερίου με στόχο τις εξαγωγές δεν αποτελεί βιώσιμη επιλογή, ούτε από οικονομική ούτε από περιβαλλοντική άποψη.
Όπως ανέφερε, η ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην αύξηση της παραγωγής από ορυκτό αέριο.
Αντίθετα, σύμφωνα με τον ίδιο, η περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των υποδομών αποθήκευσης μπορεί να διατηρήσει θετικό το εμπορικό ισοζύγιο, περιορίζοντας παράλληλα τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά προς όφελος της εθνικής οικονομίας και των καταναλωτών.
www.worldenergynews.gr
