Όπως είχε ανακοινωθεί στο Σχέδιο Δράσης για τη Χημική Βιομηχανία, η τροποποίηση απαντά στον αυξημένο κίνδυνο διαρροής άνθρακα για πρόσθετους ενεργοβόρους κλάδους, λόγω της διαρκούς ανόδου του κόστους εκπομπών στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ τα τελευταία χρόνια
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα (23/12) την τροποποίηση των κατευθυντήριων γραμμών για ορισμένα μέτρα κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών μετά το 2021 (ETS State Aid Guidelines).
Όπως είχε ανακοινωθεί στο Σχέδιο Δράσης για τη Χημική Βιομηχανία, η τροποποίηση απαντά στον αυξημένο κίνδυνο διαρροής άνθρακα για πρόσθετους ενεργοβόρους κλάδους, λόγω της διαρκούς ανόδου του κόστους εκπομπών στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ τα τελευταία χρόνια.
Η ένταξη επιπλέον τομέων αναμένεται να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, διατηρώντας παράλληλα τα κίνητρα για την απανθρακοποίησή της.
Οι κατευθυντήριες γραμμές κρατικών ενισχύσεων του ETS έχουν στόχο να περιορίσουν τον κίνδυνο της λεγόμενης «διαρροής άνθρακα», δηλαδή τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός ΕΕ σε χώρες με χαλαρότερους περιορισμούς εκπομπών ή την αντικατάσταση ευρωπαϊκών προϊόντων από εισαγωγές με υψηλότερο ανθρακικό αποτύπωμα. Ένα τέτοιο φαινόμενο οδηγεί σε μείωση της οικονομικής δραστηριότητας εντός της ΕΕ, χωρίς να μειώνει τις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Οι κατευθυντήριες γραμμές επιτρέπουν στα κράτη μέλη να αποζημιώνουν κλάδους που διατρέχουν πραγματικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα για μέρος του υψηλού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας που προκύπτει από την ενσωμάτωση των τιμών άνθρακα στο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού, τα λεγόμενα έμμεσα κόστη εκπομπών.
Η παρατεταμένη αύξηση του κόστους εκπομπών από την υιοθέτηση των κατευθυντήριων γραμμών το 2020 έχει ενισχύσει σημαντικά τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα για κλάδους που είναι εκτεθειμένοι στον διεθνή ανταγωνισμό, αλλά δεν θεωρούνταν τότε ότι αντιμετωπίζουν πραγματικό κίνδυνο.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή τονίζει την ανάγκη το σύστημα έμμεσης αποζημίωσης του ETS να παραμείνει δίκαιο και αποτελεσματικό, παρέχοντας επαρκή προστασία σε ορισμένους τομείς, χωρίς να υπονομεύονται τα κίνητρα για επενδύσεις στην απανθρακοποίηση.
Για τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού, οι κατευθυντήριες γραμμές καθορίζουν επίσης τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι ενισχύσεις του ETS μπορούν να συνδυάζονται με άλλες μορφές κρατικής στήριξης. Ειδικότερα, ο συνδυασμός αυτός δεν θα πρέπει να οδηγεί σε υπέρβαση της μέγιστης έντασης ή του ανώτατου ποσού ενίσχυσης που προβλέπεται από το πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών του ETS.
Οι αλλαγές
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε σειρά τροποποιήσεων στις ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές κρατικών ενισχύσεων του ETS. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν την επέκταση του καταλόγου των βιομηχανικών κλάδων που είναι επιλέξιμοι για αποζημίωση, με την προσθήκη 20 νέων τομέων και δύο νέων υποτομέων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται η παραγωγή οργανικών χημικών, καθώς και συγκεκριμένες δραστηριότητες στους κλάδους της κεραμικής, του γυαλιού και των μπαταριών.
Παράλληλα, αυξάνεται η ένταση της ενίσχυσης από 75% σε 80% για τους κλάδους που ήταν ήδη επιλέξιμοι πριν από την τροποποίηση, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο αυξημένος κίνδυνος διαρροής άνθρακα.
Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να κοινοποιούν στην Επιτροπή κλάδους ή υποτομείς που δεν περιλαμβάνονται στον αναθεωρημένο κατάλογο, εφόσον μπορούν να αποδείξουν ότι αυτοί αντιμετωπίζουν πραγματικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα.
Ταυτόχρονα, θεσπίζεται υποχρέωση για τους μεγάλους δικαιούχους ενισχύσεων να συμβάλλουν ενεργά στην πράσινη μετάβαση, επενδύοντας μέρος της ενίσχυσης σε έργα που συμβάλλουν στη μείωση του κόστους του ηλεκτρικού συστήματος.
Οι τροποποιήσεις συνοδεύονται και από επικαιροποίηση των συντελεστών εκπομπών CO₂ και των γεωγραφικών περιοχών για την περίοδο 2026-2030, βάσει των πιο πρόσφατων διαθέσιμων δεδομένων. Οι συντελεστές αυτοί αποτυπώνουν το ανθρακικό περιεχόμενο των ορυκτών καυσίμων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε κάθε περιοχή και χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό του ύψους της αποζημίωσης.
Η νέα ρύθμιση επιτρέπει επίσης στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν σταδιακή μετάβαση από το 2026 έως το 2030, σε περιπτώσεις όπου η μείωση του ανώτατου περιφερειακού συντελεστή εκπομπών σε σχέση με την περίοδο 2021-2025 είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Οι κατευθυντήριες γραμμές κρατικών ενισχύσεων του ETS είχαν υιοθετηθεί στις 21 Σεπτεμβρίου 2020, στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού των εργαλείων πρόληψης της διαρροής άνθρακα που συνδέονται με το EU ETS, όπως η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών. Οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2021, με την έναρξη της νέας περιόδου εμπορίας του ETS, και εφαρμόζονται έως το 2030.
Για την αναθεώρησή τους, η Επιτροπή πραγματοποίησε εκτενή αξιολόγηση και ανάλυση επιπτώσεων, σύμφωνα με τις αρχές της Καλύτερης Νομοθέτησης, ενώ προηγήθηκε διαβούλευση με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς και συγκέντρωση απόψεων από τους επηρεαζόμενους κλάδους. Η τροποποίηση που υιοθετήθηκε σήμερα βασίζεται στα πορίσματα αυτής της διαδικασίας και αποσκοπεί στην προσαρμογή του πλαισίου στη νέα πραγματικότητα των ενεργειακών αγορών και στον αυξημένο κίνδυνο διαρροής άνθρακα που προκύπτει από τις υψηλότερες τιμές άνθρακα. Η Επιτροπή είχε επίσης οργανώσει πρόσκληση υποβολής στοιχείων για την πρωτοβουλία αυτή, τα αποτελέσματα της οποίας είναι διαθέσιμα διαδικτυακά.
www.worldenergynews.gr
Όπως είχε ανακοινωθεί στο Σχέδιο Δράσης για τη Χημική Βιομηχανία, η τροποποίηση απαντά στον αυξημένο κίνδυνο διαρροής άνθρακα για πρόσθετους ενεργοβόρους κλάδους, λόγω της διαρκούς ανόδου του κόστους εκπομπών στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ τα τελευταία χρόνια.
Η ένταξη επιπλέον τομέων αναμένεται να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, διατηρώντας παράλληλα τα κίνητρα για την απανθρακοποίησή της.
Οι κατευθυντήριες γραμμές κρατικών ενισχύσεων του ETS έχουν στόχο να περιορίσουν τον κίνδυνο της λεγόμενης «διαρροής άνθρακα», δηλαδή τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός ΕΕ σε χώρες με χαλαρότερους περιορισμούς εκπομπών ή την αντικατάσταση ευρωπαϊκών προϊόντων από εισαγωγές με υψηλότερο ανθρακικό αποτύπωμα. Ένα τέτοιο φαινόμενο οδηγεί σε μείωση της οικονομικής δραστηριότητας εντός της ΕΕ, χωρίς να μειώνει τις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Οι κατευθυντήριες γραμμές επιτρέπουν στα κράτη μέλη να αποζημιώνουν κλάδους που διατρέχουν πραγματικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα για μέρος του υψηλού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας που προκύπτει από την ενσωμάτωση των τιμών άνθρακα στο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού, τα λεγόμενα έμμεσα κόστη εκπομπών.
Η παρατεταμένη αύξηση του κόστους εκπομπών από την υιοθέτηση των κατευθυντήριων γραμμών το 2020 έχει ενισχύσει σημαντικά τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα για κλάδους που είναι εκτεθειμένοι στον διεθνή ανταγωνισμό, αλλά δεν θεωρούνταν τότε ότι αντιμετωπίζουν πραγματικό κίνδυνο.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή τονίζει την ανάγκη το σύστημα έμμεσης αποζημίωσης του ETS να παραμείνει δίκαιο και αποτελεσματικό, παρέχοντας επαρκή προστασία σε ορισμένους τομείς, χωρίς να υπονομεύονται τα κίνητρα για επενδύσεις στην απανθρακοποίηση.
Για τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού, οι κατευθυντήριες γραμμές καθορίζουν επίσης τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι ενισχύσεις του ETS μπορούν να συνδυάζονται με άλλες μορφές κρατικής στήριξης. Ειδικότερα, ο συνδυασμός αυτός δεν θα πρέπει να οδηγεί σε υπέρβαση της μέγιστης έντασης ή του ανώτατου ποσού ενίσχυσης που προβλέπεται από το πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών του ETS.
Οι αλλαγές
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε σειρά τροποποιήσεων στις ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές κρατικών ενισχύσεων του ETS. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν την επέκταση του καταλόγου των βιομηχανικών κλάδων που είναι επιλέξιμοι για αποζημίωση, με την προσθήκη 20 νέων τομέων και δύο νέων υποτομέων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται η παραγωγή οργανικών χημικών, καθώς και συγκεκριμένες δραστηριότητες στους κλάδους της κεραμικής, του γυαλιού και των μπαταριών.
Παράλληλα, αυξάνεται η ένταση της ενίσχυσης από 75% σε 80% για τους κλάδους που ήταν ήδη επιλέξιμοι πριν από την τροποποίηση, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο αυξημένος κίνδυνος διαρροής άνθρακα.
Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να κοινοποιούν στην Επιτροπή κλάδους ή υποτομείς που δεν περιλαμβάνονται στον αναθεωρημένο κατάλογο, εφόσον μπορούν να αποδείξουν ότι αυτοί αντιμετωπίζουν πραγματικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα.
Ταυτόχρονα, θεσπίζεται υποχρέωση για τους μεγάλους δικαιούχους ενισχύσεων να συμβάλλουν ενεργά στην πράσινη μετάβαση, επενδύοντας μέρος της ενίσχυσης σε έργα που συμβάλλουν στη μείωση του κόστους του ηλεκτρικού συστήματος.
Οι τροποποιήσεις συνοδεύονται και από επικαιροποίηση των συντελεστών εκπομπών CO₂ και των γεωγραφικών περιοχών για την περίοδο 2026-2030, βάσει των πιο πρόσφατων διαθέσιμων δεδομένων. Οι συντελεστές αυτοί αποτυπώνουν το ανθρακικό περιεχόμενο των ορυκτών καυσίμων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε κάθε περιοχή και χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό του ύψους της αποζημίωσης.
Η νέα ρύθμιση επιτρέπει επίσης στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν σταδιακή μετάβαση από το 2026 έως το 2030, σε περιπτώσεις όπου η μείωση του ανώτατου περιφερειακού συντελεστή εκπομπών σε σχέση με την περίοδο 2021-2025 είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Οι κατευθυντήριες γραμμές κρατικών ενισχύσεων του ETS είχαν υιοθετηθεί στις 21 Σεπτεμβρίου 2020, στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού των εργαλείων πρόληψης της διαρροής άνθρακα που συνδέονται με το EU ETS, όπως η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών. Οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2021, με την έναρξη της νέας περιόδου εμπορίας του ETS, και εφαρμόζονται έως το 2030.
Για την αναθεώρησή τους, η Επιτροπή πραγματοποίησε εκτενή αξιολόγηση και ανάλυση επιπτώσεων, σύμφωνα με τις αρχές της Καλύτερης Νομοθέτησης, ενώ προηγήθηκε διαβούλευση με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς και συγκέντρωση απόψεων από τους επηρεαζόμενους κλάδους. Η τροποποίηση που υιοθετήθηκε σήμερα βασίζεται στα πορίσματα αυτής της διαδικασίας και αποσκοπεί στην προσαρμογή του πλαισίου στη νέα πραγματικότητα των ενεργειακών αγορών και στον αυξημένο κίνδυνο διαρροής άνθρακα που προκύπτει από τις υψηλότερες τιμές άνθρακα. Η Επιτροπή είχε επίσης οργανώσει πρόσκληση υποβολής στοιχείων για την πρωτοβουλία αυτή, τα αποτελέσματα της οποίας είναι διαθέσιμα διαδικτυακά.
www.worldenergynews.gr
