Οι ΗΠΑ έχουν εμπειρία στην μεταφορά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού από ξένες χώρες, αλλά θα αντιμετωπίσουν μοναδικές προκλήσεις στην απομάκρυνση πυρηνικού υλικού από το Ιράν, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους και ειδικούς όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Η μεταφορά πυρηνικού υλικού
Η μεταφορά πυρηνικού υλικού από τη χώρα περιλαμβάνει την εξαγωγή υλικού από πυρηνικές εγκαταστάσεις που κάνεις δεν γνωρίζει τίποτα για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Μία τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε επίσης πολιτική συνεννόηση σχετικά με το πού ακριβώς θα μπορούσε να σταλεί το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν.
«Πιθανότατα θα ήταν η πιο περίπλοκη επιχείρηση απομάκρυνσης ουρανίου στην ιστορία», δήλωσε ο Άντριου Βέμπερ, ανώτερος συνεργάτης στο Συμβούλιο Στρατηγικών Κινδύνων και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου που συμμετείχε σε προηγούμενες επιχειρήσεις απομάκρυνσης. «Υπάρχουν πολλές αβεβαιότητες λόγω των επιθέσεων των ΗΠΑ τον Ιούνιο, των υλικοτεχνικών απαιτήσεων, των κινδύνων ασφαλείας και των εντάσεων στην εξωτερική πολιτική», πρόσθεσε.
Η χώρα διαθέτει αρκετό εμπλουτισμένο ουράνιο σε ποσοστό 60% για να τροφοδοτήσει περίπου 11 πυρηνικά όπλα και η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να επιμένει ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, πρέπει να αφαιρεθεί για να εμποδίσει την πιθανή πορεία της Τεχεράνης προς την ανάπτυξη ενός πυρηνικού όπλου.
Περισσότερο από το ήμισυ της ποσότητας του εμπλουτισμένου ουρανίου πιστεύεται ότι βρίσκεται σε υπόγειες σήραγγες στο πυρηνικό συγκρότημα στο Ισφαχάν και ένα μέρος του βρίσκεται στο εργοστάσιο εμπλουτισμού Νατάνζ, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Και οι δύο τοποθεσίες υπέστησαν σοβαρές ζημιές στις επιθέσεις του περασμένου Ιουνίου στο Ιράν.
Το ιστορικό προηγούμενο
Αν επιτευχθεί συμφωνία αυτή δεν θα είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό καθώς υπάρχει προηγούμενο για μια νέα συμφωνία για τη διάθεση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν σε αντάλλαγμα για μια σημαντική οικονομική ανταμοιβή.
Πάνω από 11 τόνοι ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 20% στάλθηκαν στη Ρωσία στο πλαίσιο της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, η οποία ήρε τις οικονομικές κυρώσεις κατά του Ιράν. Η συμφωνία αυτή περιόριζε το Ιράν σε ένα απόθεμα λιγότερο από 300 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 3,67% για 15 χρόνια. Αλλά η συμφωνία άρχισε να καταρρέει μετά την αποχώρηση του Τραμπ από τη συμφωνία το 2018.
Οι προοπτικές του Ιράν
Το Ιράν δεν εμπλουτίζει επί του παρόντος ουράνιο και η ικανότητά του να το κάνει πιστεύεται ότι έχει πληγεί σοβαρά από τις επιθέσεις του Ιουνίου. Η Τεχεράνη προσφέρθηκε να αραιώσει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού κατά 60% σε επίπεδο το πολύ 20%, σύμφωνα με πληροφορίες. Αλλά για να κλείσει οριστικά η πληγή αυτή θα πρέπει, το ουράνιο εμπλουτισμένο κατά 60%, να αποσταλεί και ενδεχομένως και το ουράνιο εμπλουτισμένο κατά 20%.
«Αυτά τα υλικά πρέπει να φύγουν από το Ιράν», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Νέφιου, πρώην διαπραγματευτής πυρηνικών με το Ιράν κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων Ομπάμα και Μπάιντεν.
Το παρελθόν φωτίζει το δρόμο για το μέλλον
Οι ΗΠΑ το μακρινό πια 1994, αφαίρεσαν 600 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού κατά 90% από ένα εργοστάσιο στο Καζακστάν. Η μυστική επιχείρηση του 1994 ονομάστηκε Project Sapphire. Μια αμερικανική ομάδα πέρασε περισσότερο από ένα μήνα στη χώρα, όπου επανασυσκεύασε το υλικό σε περισσότερα από 440 ειδικά εμπορευματοκιβώτια, τα οποία στη συνέχεια φορτώθηκαν σε δύο τεράστια μεταγωγικά αεροπλάνα C-5.
Τα αεροπλάνα ανεφοδιάστηκαν κατά την πτήση τρεις φορές, ώστε το πυρηνικό φορτίο να μην χρειαστεί να παραμείνει σε ξένα αεροδρόμια πριν φτάσει στην αεροπορική βάση Ντόβερ στο Ντέλαγουερ. Ήταν οι μεγαλύτερες σε διάρκεια πτήσεις C-5 στην ιστορία.
Μετά την προσγείωση των αεροπλάνων, το υλικό κατάλληλο για βόμβες στάλθηκε σε φορτηγά χωρίς διακριτικά στο Εθνικό Εργαστήριο Όουκ Ριτζ στο Τενεσί, όπου τελικά αναμείχθηκε για χρήση σε αμερικανικούς αντιδραστήρες παραγωγής ενέργειας.
Τι μπορεί να γίνει για το Ιράν
Επειδή το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν αποθηκεύεται σε αέρια μορφή σε βαρείς κυλίνδρους, οι εμπειρογνώμονες θα πρέπει να αξιολογήσουν εάν θα μπορούσε να μεταφερθεί με ασφάλεια σε αυτήν την κατάσταση ή θα έπρεπε πρώτα να μετατραπεί σε σκόνη οξειδίου.
Προβλήματα μπορεί να προκύψουν και από φθορές που μπορεί να έχουν προκληθει σε θαμμένους κυλίνδρους.
«Μπορεί να υπάρχουν κάποιες τεχνικές προκλήσεις με το ίδιο το υλικό», τόνισε ο Ρέκερ. «Αλλά θα μπορούσε να διαχειριστεί τεχνικά. Και μόλις το φέρετε σε μορφή που μπορεί να μεταφερθεί, είναι αρκετά απλό από εκεί», πρόσθεσε.
Μια τέτοια συμφωνία, εάν επιτευχθεί, δεν θα καθησυχάσει όλες τις ανησυχίες των ΗΠΑ, καθώς η Ουάσινγκτον θα πρέπει να προφυλαχθεί από τον κίνδυνο το Ιράν να προσπαθήσει να απορροφήσει μέρος του εμπλουτισμένου ουρανίου του. Η Τεχεράνη έθεσε τις βάσεις για αυτό πέρυσι λέγοντας ότι μέρος του σχάσιμου υλικού της ενδέχεται να έχει καταστραφεί στις επιθέσεις του Ιουνίου.
Για να αντισταθμιστεί αυτός ο κίνδυνος, οποιαδήποτε νέα συμφωνία που θα διαπραγματευτούν ΗΠΑ και Ιράν θα χρειαστεί ευρεία δικαιώματα επιθεώρησης, επιτρέποντας στους Αμερικανούς ή διεθνείς επιθεωρητές να λαμβάνουν περιβαλλοντικά δείγματα σε μέρη όπου το Ιράν θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι το υλικό καταστράφηκε.
www.worldenergynews.gr
