Το πρόβλημα δεν είναι ότι η Νορβηγία ξεμένει από πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Είναι ότι μεγάλο μέρος των εναπομεινάντων πόρων είτε δεν έχει ακόμη ανακαλυφθεί είτε δεν έχει ωριμάσει επαρκώς ώστε να αντικαταστήσει την παραγωγή που φθίνει από τα σημερινά μεγαλύτερα κοιτάσματα
Η Νορβηγία παράγει πετρέλαιο και φυσικό αέριο ταχύτερα από τον ρυθμό με τον οποίο η βιομηχανία εντοπίζει νέα κοιτάσματα, αυξάνοντας τον κίνδυνο απότομης πτώσης της παραγωγής μετά το 2030, σύμφωνα με νέα έκθεση της Νορβηγικής Διεύθυνσης Υπεράκτιων Δραστηριοτήτων.
Η προειδοποίηση έρχεται παρά την έντονη τρέχουσα δραστηριότητα. Η παραγωγή πετρελαίου της Νορβηγίας έφτασε πέρυσι στο υψηλότερο επίπεδο από το 2009, ενώ οι επενδύσεις στον πετρελαϊκό κλάδο για το 2026 εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε περίπου 25 δισ. δολάρια.
Μεγάλο μέρος των σημερινών δαπανών αφορά έργα και κοιτάσματα που ανακαλύφθηκαν πριν από χρόνια. Η διατήρηση της παραγωγής και μετά το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας θα απαιτήσει περισσότερες έρευνες, ταχύτερη ανάπτυξη των ήδη εντοπισμένων κοιτασμάτων και συνεχιζόμενες επενδύσεις σε ώριμα κοιτάσματα και υποδομές.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι η Νορβηγία ξεμένει από πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Είναι ότι μεγάλο μέρος των εναπομεινάντων πόρων είτε δεν έχει ακόμη ανακαλυφθεί είτε δεν έχει ωριμάσει επαρκώς ώστε να αντικαταστήσει την παραγωγή που φθίνει από τα σημερινά μεγαλύτερα κοιτάσματα.
Η παραγωγή μπορεί να υποχωρήσει απότομα μετά το 2030
Η Νορβηγική Διεύθυνση Υπεράκτιων Δραστηριοτήτων εκτιμά ότι η παραγωγή θα παραμείνει κοντά στα σημερινά επίπεδα έως το τέλος της δεκαετίας του 2020, προτού αρχίσει να υποχωρεί.
Έως το 2035, η συνολική παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου προβλέπεται να μειωθεί σε περίπου 160 εκατ. κανονικά κυβικά μέτρα ισοδύναμου πετρελαίου. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 1 δισ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου ετησίως ή 2,76 εκατ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου ημερησίως.
Η Διεύθυνση έχει επίσης αναπτύξει τρία σενάρια έως το 2050. Δεν πρόκειται για προβλέψεις, αλλά για απεικονίσεις του τρόπου με τον οποίο διαφορετικά επίπεδα ερευνών, επενδύσεων και τεχνολογικής ανάπτυξης θα μπορούσαν να διαμορφώσουν το μέλλον της νορβηγικής υφαλοκρηπίδας.
Στο υψηλό σενάριο, οι έντονες ερευνητικές δραστηριότητες, οι περισσότερες ανακαλύψεις και η ταχεία τεχνολογική ανάπτυξη διατηρούν την παραγωγή περίπου στο 65% των σημερινών επιπέδων το 2050.
Στο χαμηλό σενάριο, οι ασθενέστερες επενδύσεις και οι περιορισμένες έρευνες οδηγούν σε ταχεία συρρίκνωση της δραστηριότητας, με την παραγωγή να περιορίζεται μόλις στο 5% των σημερινών επιπέδων.
Με τη χρήση των ίδιων τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, η Διεύθυνση εκτιμά ότι η διαφορά στην καθαρή παρούσα αξία μεταξύ των υψηλού και χαμηλού σεναρίου ανέρχεται σε περίπου 344 δισ. δολάρια. Όταν εφαρμόζονται υψηλότερες τιμές στο υψηλό σενάριο και χαμηλότερες στο χαμηλό, η διαφορά αυξάνεται περίπου στα 890 δισ. δολάρια.
Η Νορβηγία εξακολουθεί να διαθέτει περίπου 44 δισ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου
Η Νορβηγία δεν στερείται γεωλογικού δυναμικού.
Η Διεύθυνση εκτιμά ότι περίπου 7 δισ. κανονικά κυβικά μέτρα ισοδύναμου πετρελαίου παραμένουν στη νορβηγική υφαλοκρηπίδα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 44 δισ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου.
Περίπου το ήμισυ αποτελείται από αποθέματα και πόρους που έχουν ήδη εντοπιστεί σε κοιτάσματα και ανακαλύψεις. Το άλλο μισό δεν έχει ακόμη ανακαλυφθεί και, ως εκ τούτου, υπόκειται σε σημαντικά μεγαλύτερη αβεβαιότητα.
Η Βόρεια Θάλασσα διαθέτει ώριμη βάση πόρων, εκτεταμένες υποδομές και δυνατότητες σύνδεσης μικρότερων κοιτασμάτων με υφιστάμενες πλατφόρμες.
Η Θάλασσα του Μπάρεντς διαθέτει το μεγαλύτερο εναπομείναν δυναμικό, όμως μεγάλο μέρος της παραμένει ανεξερεύνητο. Σημαντικές περιοχές δεν έχουν ανοίξει για πετρελαϊκή δραστηριότητα, ενώ η περιορισμένη δυναμικότητα εξαγωγής φυσικού αερίου περιορίζει την εμπορική αξία των ανακαλύψεων.
Ο τερματικός σταθμός LNG του Hammerfest είναι σήμερα η μοναδική εγκατάσταση εξαγωγής φυσικού αερίου στη Θάλασσα του Μπάρεντς και χρησιμοποιείται πλήρως από το κοίτασμα Snøhvit. Πρόσθετη δυναμικότητα εξαγωγών θα μπορούσε να επιταχύνει την παραγωγή από υφιστάμενα κοιτάσματα και μελλοντικές ανακαλύψεις κατά 20 έως 30 χρόνια.
Οι έρευνες έχουν αποφέρει τεράστιες αποδόσεις
Μεταξύ 2000 και 2025 ανοίχτηκαν περίπου 730 ερευνητικές γεωτρήσεις στη νορβηγική υφαλοκρηπίδα, εκ των οποίων οι 370 οδήγησαν σε ανακαλύψεις.
Η Διεύθυνση εκτιμά ότι οι έρευνες αυτές δημιούργησαν καθαρή παρούσα αξία σχεδόν 430 δισ. δολαρίων. Για κάθε δολάριο που επενδύθηκε, η βιομηχανία δημιούργησε περίπου τέσσερα δολάρια αξίας. Οι έρευνες ήταν κερδοφόρες σε όλες τις περιοχές της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα αφορά το πού πραγματοποιούνται οι γεωτρήσεις. Η δραστηριότητα συγκεντρώνεται ολοένα περισσότερο κοντά σε υφιστάμενα κοιτάσματα και υποδομές. Οι γεωτρήσεις αυτές συχνά οδηγούν σε κερδοφόρες ανακαλύψεις, όμως τα κοιτάσματα είναι κατά κανόνα μικρά και προσφέρουν περιορισμένη αύξηση των διαθέσιμων πόρων.
Οι μεγαλύτερες ανακαλύψεις είναι πιθανότερο να βρίσκονται σε ανεξερεύνητες περιοχές, όμως οι συγκεκριμένες προοπτικές συνοδεύονται από μεγαλύτερο γεωλογικό κίνδυνο, απαιτούν περισσότερα κεφάλαια και ενδέχεται να εξαρτώνται από υποδομές που δεν υπάρχουν ακόμη.
Η Νορβηγία βρίσκεται, επομένως, αντιμέτωπη με μια δύσκολη ισορροπία. Οι έρευνες κοντά σε υφιστάμενα κοιτάσματα προσφέρουν ταχύτερες και πιο προβλέψιμες αποδόσεις, ενώ οι έρευνες σε νέες περιοχές προσφέρουν το μεγαλύτερο δυναμικό πόρων που απαιτείται για τη διατήρηση της παραγωγής μετά τη δεκαετία του 2030.
Τα υφιστάμενα κοιτάσματα εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικό δυναμικό
Οι εταιρείες υπέβαλαν περίπου 145 προτάσεις για έργα βελτίωσης της ανάκτησης το 2025, τα οποία αντιστοιχούν σε εκτιμώμενη ποσότητα 280 εκατ. κανονικών κυβικών μέτρων ισοδύναμου πετρελαίου ή περίπου 1,76 δισ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου.
Τα μέτρα περιλαμβάνουν πρόσθετες παραγωγικές γεωτρήσεις, παραγωγή με χαμηλή πίεση, παραγωγή στα τελευταία στάδια ζωής των κοιτασμάτων, έγχυση και προηγμένες μεθόδους ανάκτησης.
Οι νέες παραγωγικές γεωτρήσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Πάνω από το 60% της παραγωγής πετρελαίου της Νορβηγίας το 2025 προήλθε από γεωτρήσεις που πραγματοποιήθηκαν μετά το 2020, γεγονός που καταδεικνύει ότι απαιτείται συνεχής γεωτρητική δραστηριότητα ακόμη και σε κοιτάσματα που παράγουν εδώ και δεκαετίες.
Η Νορβηγία διαθέτει επίσης περισσότερες από 90 ανεκμετάλλευτες ανακαλύψεις, οι οποίες περιέχουν πάνω από 500 εκατ. κανονικά κυβικά μέτρα πιθανολογούμενων πόρων, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 3,1 δισ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου.
Οι περισσότερες είναι μικρές και εξαρτώνται από την πρόσβαση σε υφιστάμενες υποδομές. Αυτό δημιουργεί ένα ολοένα στενότερο παράθυρο ευκαιρίας: εάν οι πλατφόρμες, οι αγωγοί ή οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας τεθούν εκτός λειτουργίας πρώτα, τα κοντινά κοιτάσματα μπορεί να χάσουν τη μοναδική εμπορικά βιώσιμη οδό για την αξιοποίησή τους.
Ένα και μόνο κλείσιμο εγκατάστασης μπορεί, επομένως, να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρη μια παραγωγική περιοχή.
Λιγότερες εταιρείες, λιγότερες γεωλογικές ιδέες
Ο αριθμός των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη νορβηγική υφαλοκρηπίδα έχει μειωθεί περισσότερο από το ήμισυ από το 2013.
Μεγάλες διεθνείς εταιρείες έχουν αποχωρήσει, ενώ η Equinor, η Aker BP και η Vår Energi κυριαρχούν ολοένα περισσότερο στις νέες αναπτύξεις.
Η συγκέντρωση αυτή μπορεί να βελτιώσει τον συντονισμό και την εκτέλεση των έργων, ιδιαίτερα όταν μικρότερα κοιτάσματα πρέπει να συνδεθούν με υφιστάμενες υποδομές. Ωστόσο, η Διεύθυνση προειδοποιεί ότι ο μικρότερος αριθμός εταιρειών μπορεί επίσης να περιορίσει την ποικιλία των γεωλογικών προσεγγίσεων και τον ανταγωνισμό για τις πιο ελκυστικές περιοχές έρευνας.
Οι μεγάλες ανακαλύψεις συχνά εξαρτώνται από εταιρείες που ερμηνεύουν διαφορετικά τα ίδια γεωλογικά δεδομένα και είναι πρόθυμες να αναλάβουν κινδύνους που άλλες απορρίπτουν.
Η υποχώρηση της παραγωγής της Νορβηγίας είναι αναπόφευκτη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Το ερώτημα δεν είναι εάν η παραγωγή θα μειωθεί, αλλά πόσο γρήγορα.
Η διαφορά μεταξύ μιας ελεγχόμενης πτώσης και μιας σχεδόν κατάρρευσης θα καθοριστεί από τις αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα: από το πού θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες, πόσο γρήγορα θα αναπτυχθούν τα κοιτάσματα, εάν οι γηρασμένες υποδομές θα παραμείνουν διαθέσιμες και εάν οι νέες τεχνολογίες μπορούν να καταστήσουν οικονομικά βιώσιμους πόρους που σήμερα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν.
Η Νορβηγία εξακολουθεί να διαθέτει τους πόρους ώστε να παραμείνει σημαντικός παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου για πολλές ακόμη δεκαετίες. Αυτό που δεν διαθέτει πλέον είναι απεριόριστος χρόνος για να τους μετατρέψει σε παραγωγή.
www.worldenergynews.gr
