Δεν είναι πλέον μόνο αριθμοί στους πίνακες των ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Είναι υποδομές που αλλάζουν την καθημερινότητα, επενδύσεις που δημιουργούν νέες δυνατότητες για τις επιχειρήσεις και έργα που μετασχηματίζουν ολόκληρες περιοχές της χώρας. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της εκδήλωσης «Έργα που φαίνονται - Επενδύσεις που μετράνε», που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η πορεία υλοποίησης των Τομεακών Προγραμμάτων ΕΣΠΑ και του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με το συνολικό ύψος των προγραμμάτων να φτάνει τα 15 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 12 δισ. ευρώ προέρχονται από ευρωπαϊκούς πόρους.
Το μήνυμα που εκπέμφθηκε από το Περίπτερο 13 του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ήταν σαφές: η χρηματοδότηση πρέπει να μεταφράζεται σε απτά αποτελέσματα για τους πολίτες, σε παραγωγικές επενδύσεις και σε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και κοινωνική συνοχή.
15 δισ. ευρώ με στόχο να αλλάξει η καθημερινότητα
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, υπογράμμισε τον υψηλό ρυθμό ενεργοποίησης και υλοποίησης των προγραμμάτων, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις αφορούν ένα ευρύ φάσμα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.
Επιχειρηματικότητα, ενέργεια, περιβάλλον, μεταφορές, εκπαίδευση και ασφάλεια αποτελούν τους βασικούς άξονες πάνω στους οποίους κατευθύνονται οι διαθέσιμοι πόροι, με στόχο οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις να αποκτήσουν μετρήσιμο αποτύπωμα στην πραγματική οικονομία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, το οποίο αποτέλεσε το πρώτο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ΔΑΜ που εγκρίθηκε και σχεδιάστηκε για να στηρίξει τις περιοχές που επηρεάζονται από την ενεργειακή μετάβαση, με αιχμή τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη.
Όπως τονίστηκε, η ενεργειακή μετάβαση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως υποχρέωση απανθρακοποίησης, αλλά ως ευκαιρία για νέες επενδύσεις, θέσεις εργασίας και δημιουργία ενός νέου παραγωγικού οικοσυστήματος.
Δίκαιη Μετάβαση: Από τις επιδοτήσεις στην ανασυγκρότηση
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στη φιλοσοφία της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.
Ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, Πελοπίδας Καλλίρης, έδωσε το στίγμα της επόμενης ημέρας, ξεκαθαρίζοντας ότι η Δίκαιη Μετάβαση δεν αποτελεί ένα ακόμη πρόγραμμα επιδοτήσεων, αλλά ένα ευρύτερο σχέδιο ανασυγκρότησης και δημιουργίας νέου οικονομικού οικοσυστήματος στις περιοχές που βρίσκονται σε μετάβαση.
Κομβικό στοιχείο του επόμενου κύκλου είναι η ενεργοποίηση δράσεων συνολικού ύψους 190 εκατ. ευρώ, οι οποίες θα κατευθυνθούν στη στήριξη ιδιωτικών επενδύσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται:
- οι τεχνολογικά προηγμένες καλλιέργειες, όπως η υδροπονία,
- οι στρατηγικές τεχνολογίες μέσω του STEP,
- οι επενδύσεις για παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός παραγωγικού μοντέλου που θα μπορεί να κρατήσει νέους ανθρώπους στις περιοχές μετάβασης και να δημιουργήσει νέες οικονομικές δραστηριότητες.
ΕΣΠΑ: Περισσότερη ταχύτητα, μεγαλύτερη στόχευση
Ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Τομεακών Προγραμμάτων ΕΤΠΑ, ΤΣ και ΕΚΤ+, Βασίλης Σιαδήμας, εστίασε στην υψηλή ενεργοποίηση των Τομεακών Προγραμμάτων, η οποία, όπως σημείωσε, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ποιοτική υλοποίηση των παρεμβάσεων.
Ο σχεδιασμός είναι πολυεπίπεδος και συνδέει την πράσινη ανάπτυξη με την επιχειρηματικότητα, τις διασυνδεδεμένες μεταφορές, την ασφάλεια των υποδομών και την κοινωνική συνοχή.
Η λογική είναι πλέον ξεκάθαρη: οι πόροι δεν πρέπει απλώς να απορροφώνται, αλλά να κατευθύνονται σε έργα που αφήνουν μόνιμο αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Η Δίκαιη Μετάβαση περνά στην επόμενη φάση
Στην πρώτη θεματική ενότητα παρουσιάστηκε αναλυτικά η πορεία του Προγράμματος ΕΣΠΑ ΔΑΜ και του Ειδικού Προγράμματος ΔΑΜ στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε., Δέσποινα Γκαράνη, χαρακτήρισε το 2026 χρονιά-ορόσημο, καθώς ολοκληρώθηκαν τα ορόσημα που είχαν τεθεί και ξεκίνησαν οι πρώτες μεγάλες επενδύσεις στις περιοχές μετάβασης.
Από την πλευρά τους, ο Προϊστάμενος της Διαχειριστικής Αρχής ΕΣΠΑ-ΔΑΜ, Βασίλης Ντερτιλής, και η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού και Συντονισμού Χρηματοδότησης της ΕΥΔΑΜ, Αλεξάνδρα Μαυρογονάτου, παρουσίασαν την πορεία των σχετικών προγραμμάτων και τον συμπληρωματικό ρόλο του Ειδικού Προγράμματος ΔΑΜ.
Επιχειρήσεις, STEP και άμυνα στο επίκεντρο
Η δεύτερη θεματική ενότητα επικεντρώθηκε στις κρατικές ενισχύσεις και το STEP, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση της χρηματοδότησης με στρατηγικούς τομείς της οικονομίας.
Η Προϊσταμένη της ΕΥΔ του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα», Αγγελική Φέτση, και η Προϊσταμένη της ΕΥΔ του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή», Ανδριάνα Μανώλη, ανέδειξαν τις διαθέσιμες δυνατότητες στήριξης επιχειρήσεων και ανθρώπινου δυναμικού.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενίσχυση στρατηγικών τεχνολογιών, με το STEP να αποκτά αυξημένο ρόλο στη διαμόρφωση ενός πιο ανταγωνιστικού και τεχνολογικά προηγμένου παραγωγικού μοντέλου.
Ενεργειακή ασφάλεια με έργα στρατηγικής σημασίας
Η τρίτη ενότητα έφερε στο προσκήνιο έργα που ξεπερνούν τα ελληνικά σύνορα και αποκτούν ευρωπαϊκή διάσταση.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα υποδομής που ενισχύει τη διασυνδεσιμότητα του ενεργειακού συστήματος, ενώ παράλληλα δημιουργεί νέες δυνατότητες για την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Προϊστάμενος της ΕΥΔ του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή», Πέτρος Ευγενικός, ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος, η Διευθύντρια Κλάδου Χρηματοδότησης και Οικονομικής Διαχείρισης του ΑΔΜΗΕ, Ειρήνη Γιαννικάκη, και ο Διευθυντής του Γραφείου Διοίκησης της Gastrade, Αλέξανδρος Κουτρουμπούσης.
Παράλληλα, αναδείχθηκε ο ρόλος του Ανεξάρτητου Συστήματος Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης, ως έργου που εντάσσεται στη συνολική στρατηγική ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης των πηγών και οδεύσεων ενέργειας.
Θεσσαλονίκη: Υποδομές που αλλάζουν την πόλη
Η τέταρτη ενότητα είχε ξεχωριστό ενδιαφέρον για τη Θεσσαλονίκη, καθώς επικεντρώθηκε στις κρίσιμες υποδομές που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης, ένα έργο που συνδέεται άμεσα με τη βελτίωση των αστικών μετακινήσεων και την αναβάθμιση της λειτουργίας της πόλης.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Προϊστάμενος της ΕΥΔ του Προγράμματος «Μεταφορές», Δημήτριος Πάλλας, ο Αντιπεριφερειάρχης Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Γιουτίκας, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικό Μετρό Α.Ε., Χρήστος Φαφούτης, και ο Πρόεδρος των Σιδηροδρόμων Ελλάδος Μ.Α.Ε., Γιώργος Ιωάννου.
Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη για ένα σύγχρονο και διασυνδεδεμένο δίκτυο μεταφορών, το οποίο θα λειτουργεί προς όφελος των πολιτών και της οικονομικής δραστηριότητας.
Πολιτική Προστασία: Η επόμενη μεγάλη πρόκληση
Η πέμπτη θεματική ενότητα επικεντρώθηκε στην Πολιτική Προστασία και στην ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών απέναντι στις νέες προκλήσεις.
Η Προϊσταμένη Μονάδας Α της ΕΥΔ του Προγράμματος «Πολιτική Προστασία», Αικατερίνη Βουλοδήμου, και ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Βιομηχανικών Συστημάτων, Χρυσόστομος Στύλιος, ανέδειξαν τον ρόλο των νέων τεχνολογιών στην πρόληψη, την αντιμετώπιση κρίσεων και την προστασία των υποδομών.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι ανθεκτικές κρίσιμες υποδομές, τα σχέδια ασφάλειας και η αξιοποίηση τεχνολογικών εργαλείων που μπορούν να ενισχύσουν την ετοιμότητα και την αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού.
Αναθεώρηση προγραμμάτων με το βλέμμα στην επόμενη ημέρα
Κοινός παρονομαστής των θεματικών ενοτήτων ήταν και η διαδικασία αναθεώρησης των Προγραμμάτων κατά 10% έως το τέλος της Προγραμματικής Περιόδου.
Η αναθεώρηση αυτή συνδέεται με την ανάγκη προσαρμογής των διαθέσιμων πόρων στις νέες οικονομικές, ενεργειακές, τεχνολογικές και κοινωνικές ανάγκες, αλλά και με την επιδίωξη να ενισχυθούν οι παρεμβάσεις με το μεγαλύτερο αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Από την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις έως την ενέργεια, τις μεταφορές, την εκπαίδευση και την Πολιτική Προστασία, η στρατηγική που παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη επιχειρεί να συνδέσει τη χρηματοδότηση με συγκεκριμένα έργα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Το στοίχημα είναι πλέον η υλοποίηση
Η εκδήλωση της 90ής ΔΕΘ ανέδειξε έτσι μια κρίσιμη αλλαγή στη συζήτηση για τα ευρωπαϊκά κονδύλια: το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσα χρήματα είναι διαθέσιμα, αλλά πού κατευθύνονται, τι δημιουργούν και πώς επιστρέφουν στην κοινωνία.
Τα 15 δισ. ευρώ των προγραμμάτων, με τα 12 δισ. να προέρχονται από ευρωπαϊκούς πόρους, αποτελούν μια σημαντική χρηματοδοτική δύναμη. Η πρόκληση, όμως, είναι η μετατροπή της σε επενδύσεις, υποδομές, θέσεις εργασίας, ενεργειακή ασφάλεια και καλύτερη ποιότητα ζωής.
Και αυτό ακριβώς αποτυπώνει το μήνυμα της εκδήλωσης: έργα που φαίνονται και επενδύσεις που μετράνε στην πράξη.
www.worldenergynews.gr






