Η αναταραχή ξέσπασε μετά τις έντονες αμφιβολίες που διατυπώθηκαν για τον τρόπο με τον οποίο ορισμένα funds εμφάνιζαν ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις - Για ένα μέρος των επενδυτών, οι αποδόσεις αυτές αποτέλεσαν κίνητρο για την τοποθέτηση σημαντικών ποσών, ειδικά σε μια οικονομία όπου ο πληθωρισμός έχει διατηρηθεί σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα
Σοβαρή αναταραχή έχει ξεσπάσει στην τουρκική αγορά επενδυτικών κεφαλαίων, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες επενδυτές βρίσκονται αντιμέτωποι με περιορισμούς στις εξαγορές των μεριδίων τους, την ώρα που οι εποπτικές αρχές προχωρούν στην εκκαθάριση περισσότερων από 130 funds.
Η κρίση αφορά κεφάλαια συνολικού ύψους περίπου 20 δισ. δολαρίων, ενώ σύμφωνα με το Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας 455.758 επενδυτές έχουν εγκλωβιστεί στις επενδύσεις τους. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι ποιο μέρος των χρημάτων θα μπορέσει τελικά να επιστραφεί στους δικαιούχους.
Η αναταραχή ξέσπασε μετά τις έντονες αμφιβολίες που διατυπώθηκαν για τον τρόπο με τον οποίο ορισμένα funds εμφάνιζαν ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις. Για ένα μέρος των επενδυτών, οι αποδόσεις αυτές αποτέλεσαν κίνητρο για την τοποθέτηση σημαντικών ποσών, ειδικά σε μια οικονομία όπου ο πληθωρισμός έχει διατηρηθεί σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 28χρονου Μεχμέτ Κερβαντζί. Ο άνεργος επενδυτής είχε τοποθετήσει 2,5 εκατ. τουρκικές λίρες, περίπου 51.000 δολάρια, με στόχο να χρηματοδοτήσει μέρος των εξόδων του επικείμενου γάμου του. Όταν επιχείρησε να ρευστοποιήσει την επένδυσή του μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, η εντολή πώλησης δεν εκτελέστηκε.
«Όταν η εντολή πώλησης δεν εκτελέστηκε, πανικοβληθήκαμε», ανέφερε ο ίδιος, εξηγώντας ότι η επιλογή των funds είχε γίνει επειδή οι τραπεζικές καταθέσεις δεν προσέφεραν, κατά την άποψή του, επαρκείς αποδόσεις.
Από τις υψηλές αποδόσεις στην κατάρρευση
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση για την πραγματική εικόνα των αποδόσεων που εμφάνιζαν ορισμένα επενδυτικά κεφάλαια. Ο Orkun Saka, λέκτορας στο City St George’s του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, εκτίμησε ότι οι υψηλές αποδόσεις ήταν «κυρίως τεχνητές».
Όταν άρχισαν οι μαζικές αιτήσεις εξαγοράς, η πίεση μεταφέρθηκε στις ίδιες τις μετοχές. Τα funds χρειάστηκαν ρευστότητα για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των επενδυτών, γεγονός που οδήγησε σε πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων και ενίσχυσε τις πιέσεις στις τιμές.
Τα στοιχεία των Fonbul και Fintables δείχνουν ότι περίπου 600 δισ. τουρκικές λίρες αποσύρθηκαν από επενδυτικά κεφάλαια μεταξύ 31 Αυγούστου και 23 Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, στις 16 Σεπτεμβρίου η τουρκική χρηματιστηριακή αγορά κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση της εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο.
Για αρκετούς επενδυτές, η αδυναμία ρευστοποίησης έχει μετατρέψει μια επένδυση που προοριζόταν για την απόκτηση περιουσίας ή την κάλυψη προσωπικών αναγκών σε σοβαρό οικονομικό πρόβλημα.
Ο 30χρονος trader Cem είχε τοποθετήσει 2,3 εκατ. λίρες σε δύο funds της Tera. Αρχικά υπολόγιζε ότι τα χρήματα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως προκαταβολή για την αγορά κατοικίας. Πλέον, όπως περιγράφει, η βασική του ανησυχία είναι πώς θα εξασφαλίσει ακόμη και το ενοίκιο του επόμενου μήνα.
Ακόμη πιο έντονη είναι η ψυχολογική πίεση για τον Emil Gurol Akyuz, ο οποίος μετέφερε στα τέλη Αυγούστου 2,4 εκατ. λίρες από επένδυση σε χρυσό σε δύο funds της Tera. Η απόφαση ελήφθη με την προσδοκία ότι τα funds θα προστάτευαν τις αποταμιεύσεις του σε μια περίοδο υποχώρησης της τιμής του χρυσού.
«Στην αρχή ήμουν διστακτικός, αλλά τα funds συνέχιζαν να ανεβαίνουν», δήλωσε, περιγράφοντας εκ των υστέρων την επιλογή του ως μια κίνηση που τον οδήγησε από «το τηγάνι στη φωτιά».
Στο επίκεντρο η Tera και η Pusula
Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν η Tera ανακοίνωσε νωρίτερα μέσα στον μήνα την εξαγορά της Pusula Portfoy. Η συμφωνία προκάλεσε πρόσθετα ερωτήματα για την ικανότητα των εταιρειών να ανταποκριθούν στις αιτήσεις των επενδυτών που ζητούσαν να αποχωρήσουν από τα funds.
Στις 16 Σεπτεμβρίου η Tera ενημέρωσε ότι δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει τις απαιτούμενες πληρωμές προς πελάτες που ζητούσαν εξαγορά των επενδύσεών τους. Η ανακοίνωση επιτάχυνε τις εκροές και ενίσχυσε την αβεβαιότητα στην αγορά.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται πλέον ο πρόεδρος της Tera, Εμρέ Τεζμέν, ο οποίος συνελήφθη νωρίς την Τετάρτη, σε μια εξέλιξη που προσθέτει νέα διάσταση στην υπόθεση.
Η κρίση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την τουρκική αγορά, καθώς η χώρα έχει αντιμετωπίσει και στο παρελθόν σοβαρές χρηματοπιστωτικές αναταράξεις. Ωστόσο, αυτή τη φορά η πίεση δεν εκδηλώνεται πρωτίστως μέσω της λίρας ή του τραπεζικού συστήματος, αλλά μέσα από την ίδια την αγορά επενδυτικών κεφαλαίων.
Για τον Latif Ersoy, επιχειρηματία από την Κωνσταντινούπολη που είχε επενδύσει περίπου 300.000 λίρες σε τρία funds της Pusula, η ζημιά έχει ήδη λάβει δραματικές διαστάσεις. Όπως ανέφερε, έχει χάσει περίπου το 90% της αρχικής του τοποθέτησης.
www.worldenergynews.gr
