Η κομητεία Μαρικόπα στην Αριζόνα είχε καταφέρει αυτό που φαινόταν αδύνατο: να ανακόψει, για πρώτη φορά ύστερα από σχεδόν μία δεκαετία, την αδιάκοπη αύξηση των θανάτων από ακραία ζέστη. Όμως η επιτυχία αυτή απειλείται. Το φετινό καλοκαίρι φέρνει νέο κύμα καύσωνα, ενώ τα εκατομμύρια δολάρια που χρηματοδότησαν τα σωτήρια προγράμματα προστασίας εξαντλούνται, δημιουργώντας φόβους ότι ο «αόρατος δολοφόνος» θα επιστρέψει ακόμη πιο ισχυρός.
Η Μαρικόπα έγινε παγκόσμιο πρότυπο στην αντιμετώπιση του καύσωνα
Η Μαρικόπα, όπου βρίσκεται το Φοίνιξ, συγκαταλέγεται στις πιο θερμές και πολυπληθείς περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών.
Για χρόνια κατέγραφε συνεχώς αυξανόμενους θανάτους που σχετίζονταν με τις ακραίες θερμοκρασίες.
Η εικόνα όμως άλλαξε το 2024 και το 2025.
Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δέκα χρόνια, οι απώλειες μειώθηκαν, χάρη σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πρόληψης που περιλάμβανε:
- διευρυμένο δίκτυο κλιματιζόμενων χώρων φιλοξενίας,
- δωρεάν μεταφορά πολιτών προς τα κέντρα δροσιάς,
- λειτουργία των δομών και τις βραδινές ώρες,
- συνεχή παρακολούθηση των περιστατικών μέσω ενός από τα πιο εξελιγμένα συστήματα καταγραφής θανάτων από καύσωνα στις ΗΠΑ.
Το Φοίνιξ ήταν επίσης από τις πρώτες πόλεις στον κόσμο που δημιούργησαν τη θέση του Chief Heat Officer, αποκλειστικά για τον σχεδιασμό πολιτικών προστασίας από την ακραία ζέστη.
Το μεγάλο εμπόδιο: Τελειώνουν τα χρήματα
Η επιτυχία αυτή στηρίχθηκε σε σημαντικό βαθμό στα ομοσπονδιακά κονδύλια του προγράμματος American Rescue Plan Act (ARPA), που δημιουργήθηκε μετά την πανδημία Covid-19.
Ωστόσο, το 2026 αποτελεί την τελευταία χρονιά χρηματοδότησης.
Οι τοπικές αρχές προειδοποιούν ότι από τα μέσα Αυγούστου αρκετές υπηρεσίες θα αρχίσουν να περιορίζονται.
Ανάμεσά τους βρίσκεται και η τηλεφωνική γραμμή που προσφέρει δωρεάν μεταφορά πολιτών προς τα κέντρα προστασίας από τη ζέστη, μια υπηρεσία που έχει αποδειχθεί σωτήρια για ηλικιωμένους, αστέγους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Η διευθύντρια του Γραφείου Ανθεκτικότητας της Αριζόνα, Μάρεν Μαχόνι, προειδοποιεί ότι η λήξη των κονδυλίων δημιουργεί ένα πραγματικό «δημοσιονομικό γκρεμό», καθώς δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί μόνιμη πηγή χρηματοδότησης.
Τα πρώτα στοιχεία προκαλούν ανησυχία
Παρότι το καλοκαίρι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι η πίεση αυξάνεται.
Μέχρι τις 4 Ιουλίου είχαν ήδη καταγραφεί 18 επιβεβαιωμένοι θάνατοι που σχετίζονται με τον καύσωνα, ενώ ακόμη 215 περιστατικά βρίσκονται υπό διερεύνηση.
Οι αριθμοί αυτοί είναι υψηλότεροι σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες των ειδικών.
Η κλιματική αλλαγή κάνει το πρόβλημα ακόμη μεγαλύτερο
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι περίοδοι ακραίας ζέστης γίνονται ολοένα πιο συχνές, μεγαλύτερης διάρκειας και πιο έντονες εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
«Η διάρκεια και η ένταση της ακραίας ζέστης είναι πλέον προβλέψιμες. Μπορούμε να προετοιμαστούμε και αυτό ακριβώς προσπαθούμε να κάνουμε», τονίζει ο επικεφαλής ιατρικός αξιωματούχος της Μαρικόπα, Νίκολας Στάαμπ.
Ένα μάθημα για ολόκληρο τον κόσμο
Η εμπειρία της Μαρικόπα δείχνει ότι οι θάνατοι από καύσωνα δεν είναι αναπόφευκτοι.
Με σωστό σχεδιασμό, επαρκή χρηματοδότηση και έγκαιρες παρεμβάσεις μπορούν να σωθούν εκατοντάδες ζωές.
Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι αν οι επιτυχημένες αυτές πολιτικές θα μπορέσουν να συνεχιστούν όταν τα έκτακτα κονδύλια σταματήσουν.
Και η απάντηση δεν αφορά μόνο την Αριζόνα, αλλά κάθε περιοχή του κόσμου που καλείται να αντιμετωπίσει ολοένα πιο ακραία καλοκαίρια.
www.worldenergynews.gr
