Σχετικά Άρθρα
Αμαζόνιος: Το ένα τρίτο των δασών έχει καταστραφεί από ανθρώπινη δραστηριότητα και ξηρασία
Βαθιά μέσα στην καρδιά του Αμαζονίου, κάτω από το πυκνό πράσινο δάσος και τους αμέτρητους υγροτόπους, φαίνεται να κρύβεται μια τεράστια πηγή μεθανίου που μέχρι σήμερα οι επιστήμονες υποτιμούσαν. Νέες μετρήσεις από αεροσκάφη έφεραν στο φως μια ανησυχητική πραγματικότητα: σε ορισμένες περιοχές του μεγαλύτερου τροπικού δάσους του πλανήτη, οι εκπομπές μεθανίου είναι έως και τέσσερις φορές υψηλότερες από εκείνες που υπολόγιζαν τα κλιματικά μοντέλα.
Η ανακάλυψη αυτή δεν αφορά μόνο τον Αμαζόνιο. Αποτελεί ένα σημαντικό προειδοποιητικό σήμα για την ακρίβεια των παγκόσμιων κλιματικών προβλέψεων, καθώς το μεθάνιο είναι ένα από τα ισχυρότερα αέρια του θερμοκηπίου και επηρεάζει σημαντικά την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Οι χαμηλές πτήσεις αποκάλυψαν την κρυφή πραγματικότητα
Μια διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το Max Planck Institute for Chemistry πραγματοποίησε εκτεταμένες μετρήσεις πάνω από τον βραζιλιάνικο Αμαζόνιο χρησιμοποιώντας το ερευνητικό αεροσκάφος HALO.
Οι επιστήμονες πέταξαν σε ύψη από μόλις 200 μέτρα πάνω από τις κορυφές των δέντρων έως και πάνω από 14 χιλιόμετρα. Σε περισσότερα από 7.000 σημεία μέτρησης κατέγραψαν τις συγκεντρώσεις μεθανίου στην ατμόσφαιρα, χρησιμοποιώντας ειδικό φασματόμετρο απορρόφησης σχεδιασμένο για ακριβείς μετρήσεις ακόμη και σε μεγάλα ύψη.
Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα: όσο πλησίαζαν στην επιφάνεια της Γης, τόσο μεγαλύτερη ήταν η απόκλιση ανάμεσα στις πραγματικές μετρήσεις και στις εκτιμήσεις των κλιματικών μοντέλων.
Τα μοντέλα έβλεπαν μόνο τη μισή εικόνα
Στα μεγάλα υψόμετρα, τα δεδομένα των επιστημόνων και των μοντέλων συμφωνούσαν αρκετά καλά. Αυτό συμβαίνει επειδή το μεθάνιο αναμειγνύεται σχετικά ομοιόμορφα στην ατμόσφαιρα και τα μοντέλα μπορούν να υπολογίσουν σωστά τη μεταφορά των αερίων μαζών.
Όμως κοντά στο έδαφος, όπου βρίσκονται οι πραγματικές πηγές εκπομπών, εμφανίστηκε ένα μεγάλο κενό.
Οι μετρήσεις έδειξαν ότι τα επίπεδα μεθανίου ήταν κατά μέσο όρο περίπου διπλάσια από αυτά που προέβλεπαν τα μοντέλα πάνω από το φυσικό υπόβαθρο της ατμόσφαιρας.
Η επικεφαλής της μελέτης, ατμοσφαιρική χημικός Linda Ort, εξήγησε ότι η διαφορά αυτή δείχνει πως υπάρχουν πολλές άγνωστες ή υποεκτιμημένες πηγές μεθανίου στους τροπικούς υγροτόπους.
Ποιες περιοχές εκπέμπουν περισσότερο μεθάνιο
Η ανάλυση των δεδομένων αποκάλυψε ότι ορισμένοι τύποι υγροτόπων στον Αμαζόνιο απελευθερώνουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες μεθανίου από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Οι αυξήσεις που καταγράφηκαν ήταν:
- Έως και 4 φορές υψηλότερες εκπομπές σε συγκεκριμένες περιοχές υγροτόπων.
- 26% περισσότερες εκπομπές σε περιοχές με ποτάμια δέλτα.
- 19% περισσότερες εκπομπές σε περιοχές με τεχνητές λίμνες και ταμιευτήρες.
- 13% περισσότερες εκπομπές σε περιοχές που πλημμυρίζουν τακτικά από ποτάμια.
Το μεθάνιο παράγεται κυρίως όταν μικροοργανισμοί διασπούν οργανική ύλη, όπως νεκρά φυτά και φύλλα, σε περιβάλλοντα χωρίς οξυγόνο, όπως οι πλημμυρισμένοι υγρότοποι.
Γιατί οι μετρήσεις έγιναν στη σωστή στιγμή
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν τις πτήσεις μεταξύ Δεκεμβρίου 2022 και Ιανουαρίου 2023, σε μια κρίσιμη μεταβατική περίοδο από την ξηρή στην υγρή εποχή.
Η επιλογή αυτή βοήθησε ώστε τα δεδομένα να είναι πιο αντιπροσωπευτικά του μέσου όρου του έτους. Εκείνη την περίοδο δεν υπήρχε έντονη επίδραση από καύσεις δασών, ενώ οι εκπομπές μεθανίου ήταν ένας συνδυασμός των χαμηλότερων τιμών της ξηρής περιόδου και των υψηλότερων τιμών της περιόδου βροχών.
Ένα νέο κεφάλαιο για τα κλιματικά μοντέλα
Για να εντοπίσουν από πού προερχόταν το μεθάνιο, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μοντέλα ατμοσφαιρικής μεταφοράς που ακολούθησαν την πορεία των αέριων μαζών προς τις πιθανές πηγές τους στο έδαφος.
Στη συνέχεια συνέκριναν τα δεδομένα με το μοντέλο της NASA για την εκτίμηση των εκπομπών από υγροτόπους, το οποίο βασίζεται σε δορυφορικές παρατηρήσεις υγρασίας, βλάστησης και θερμοκρασίας της επιφάνειας.
Η διαφορά αποκάλυψε ότι οι τροπικοί υγρότοποι παραμένουν μια από τις μεγαλύτερες αβεβαιότητες στον παγκόσμιο κύκλο του άνθρακα.
Το μεθάνιο: ο αόρατος επιταχυντής της θέρμανσης
Περίπου το 65% των παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου προέρχεται από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η γεωργία, η εξόρυξη και χρήση ορυκτών καυσίμων και η διαχείριση αποβλήτων.
Το υπόλοιπο 35% προέρχεται από φυσικές πηγές, με τους υγροτόπους να αποτελούν τη μεγαλύτερη από αυτές.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι η φυσική συνεισφορά των τροπικών περιοχών μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερη από όσο υπολογίζαμε.
Η ανάγκη για περισσότερα δεδομένα είναι επείγουσα
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες αεροπορικές και επίγειες μετρήσεις όχι μόνο στον Αμαζόνιο, αλλά και σε άλλες περιοχές του πλανήτη με ελάχιστα δεδομένα, όπως η Κεντρική Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία.
Όσο καλύτερα κατανοηθούν οι φυσικές πηγές μεθανίου, τόσο πιο αξιόπιστες θα γίνουν οι προβλέψεις για το μέλλον του κλίματος.
Ο Αμαζόνιος, που συχνά χαρακτηρίζεται «πνεύμονας του πλανήτη», αποδεικνύεται ότι είναι ταυτόχρονα και ένας τεράστιος, πολύπλοκος ρυθμιστής των αερίων που καθορίζουν το κλίμα της Γης.
www.worldenergynews.gr
