Μια κρυφή πηγή εκπομπών από την εξόρυξη μετάλλων θα μπορούσε να είναι 10 φορές μεγαλύτερη από τις εκτιμήσεις - Η όξινη απορροή μεταλλείων αποκαλύπτει μια τεράστια πηγή εκπομπών CO2 (SciTechDaily)
Η πρώτη ολοκληρωμένη ακαδημαϊκή αξιολόγηση με αξιολόγηση από ομοτίμους (peer review) των εκπομπών CO2 από την εξουδετέρωση της όξινης απορροής μεταλλείων στην εξόρυξη μετάλλων κατέληξε σε ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα.
Πολύ καιρό αφότου ένα μεταλλείο σταματήσει να λειτουργεί, τα εκτεθειμένα ορυκτά μπορούν να συνεχίσουν να αντιδρούν με το νερό και να απελευθερώνουν διοξείδιο του άνθρακα για αιώνες ή ακόμη και χιλιετίες.
Οι εκπομπές αυτές σπάνια περιλαμβάνονται στα συμβατικά αποτυπώματα άνθρακα της εξόρυξης, όμως νέα έρευνα υποδηλώνει ότι ενδέχεται τελικά να υπερβαίνουν τις υφιστάμενες εκτιμήσεις κατά περισσότερο από δέκα φορές σε μία περιοχή με έντονη μεταλλευτική δραστηριότητα.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του St Andrews κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα αφού εξέτασαν το διοξείδιο του άνθρακα που απελευθερώνεται κατά την εξουδετέρωση της όξινης απορροής μεταλλείων.
Η εργασία, που δημοσιεύθηκε στο Environmental Science & Technology, αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη ποσοτικοποίηση αυτής της πηγής εκπομπών από την εξόρυξη μετάλλων στην ακαδημαϊκή βιβλιογραφία με αξιολόγηση από ομοτίμους.
Όξινη απορροή μεταλλείων στον ποταμό Rio Tinto. Πηγή: Luke Brigstock
Η ρύπανση από τα μεταλλεία απελευθερώνει παραγνωρισμένες εκπομπές άνθρακα
Η όξινη απορροή μεταλλείων είναι μια συνηθισμένη μορφή μεταλλευτικής ρύπανσης, κατά την οποία το νερό που απορρέει από μεταλλευτικές περιοχές γίνεται ιδιαίτερα όξινο και επιμολύνεται με τοξικά μέταλλα.
Δημιουργείται όταν η εξορυκτική δραστηριότητα εκθέτει ορισμένα ορυκτά (θειούχα μεταλλικά ορυκτά), τα οποία αντιδρούν με τα επιφανειακά νερά που είναι πλούσια σε οξυγόνο.
Καθώς αυτό το όξινο νερό αλληλεπιδρά με τα γύρω πετρώματα και ορυκτά, οι αντιδράσεις εξουδετέρωσης μπορούν να απελευθερώσουν CO2.
Οι μέθοδοι αποκατάστασης χρησιμοποιούν συχνά ορυκτά για την εξουδετέρωση της όξινης απορροής μεταλλείων σε τεχνητά συστήματα, γεγονός που μπορεί να παράγει πρόσθετο CO2. Αν και αυτή η χημική διεργασία ήταν ήδη γνωστή, η συνολική κλίμακα των εκπομπών που προκύπτουν δεν είχε μετρηθεί λεπτομερώς.
Για να εκτιμήσουν αυτή την κρυφή πηγή άνθρακα, οι ερευνητές μελέτησαν 82 ενεργά και ιστορικά μεταλλεία στη νοτιοανατολική Ισπανία, μια περιοχή που θεωρείται ότι παρουσιάζει τα υψηλότερα ποσοστά όξινης απορροής μεταλλείων στον κόσμο.
Ανέλυσαν τη χημεία των ποταμών που αποστραγγίζουν την περιοχή για να προσδιορίσουν πόσο όξινο νερό παραγόταν, πώς εξουδετερωνόταν και πόσο CO2 απελευθέρωναν αυτές οι αντιδράσεις.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης τους ποταμούς κατάντη, όπου το όξινο νερό αναμειγνύεται με το αλκαλικό θαλασσινό νερό σε έναν ποταμόκολπο και προκαλεί περαιτέρω εκπομπές CO2. Εργαστηριακά πειράματα που αναπαρήγαγαν την ανάμειξη του νερού των ποταμών με το θαλασσινό νερό επιβεβαίωσαν τις μετρήσεις πεδίου.
Οι κρυφές εκπομπές ανταγωνίζονται εκείνες της παραγωγής χαλκού
Όταν συμπεριλήφθηκαν όλες αυτές οι διεργασίες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η εξουδετέρωση της όξινης απορροής μεταλλείων έχει ήδη απελευθερώσει περίπου την ίδια ποσότητα CO2 με το εκτιμώμενο συμβατικό αποτύπωμα άνθρακα της παραγωγής χαλκού στην περιοχή.
Οι εκπομπές αυτές δεν σταματούν όταν σταματά η εξόρυξη. Τα θειούχα μεταλλικά ορυκτά που μεταφέρονται στην επιφάνεια μπορεί να χρειαστούν αιώνες ή χιλιετίες για να αντιδράσουν πλήρως με το νερό που είναι πλούσιο σε οξυγόνο, επιτρέποντας στην όξινη απορροή μεταλλείων και στις σχετικές εκπομπές CO2 να συνεχιστούν για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα στο μέλλον.
Επιπτώσεις της μεταλλευτικής δραστηριότητας στον ποταμό Rio Tinto. Πηγή: Luke Brigstock
Η κληρονομιά άνθρακα της εξόρυξης μπορεί να διαρκέσει χιλιετίες
Ο Dr. Luke Brigstock, κύριος συγγραφέας του έργου από τη Σχολή Γης και Περιβαλλοντικών Επιστημών, δήλωσε: «Αυτό είναι ένα σοκαριστικό αποτέλεσμα. Εκτιμούμε ότι ο συνολικός προϋπολογισμός εκπομπών από την όξινη απορροή μεταλλείων, μέχρι τη στιγμή που όλα τα εξορυχθέντα θειούχα ορυκτά θα έχουν "αποσαθρωθεί" ώστε να παράγουν όξινη απορροή μεταλλείων, θα είναι περισσότερο από 10 φορές υψηλότερος από τα συμβατικά αποτυπώματα άνθρακα της παραγωγής χαλκού.
Αυτό δημιουργεί μια πρόκληση για την επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, δεδομένης της ανάγκης για αυξημένη παραγωγή μετάλλων ώστε να υποστηριχθούν οι πράσινες τεχνολογίες. Είναι απαραίτητο πλέον να εξετάσουμε την αλλαγή του τρόπου αποκατάστασης της όξινης απορροής μεταλλείων, ώστε να μειωθούν αυτές οι εκπομπές».
Μακροπρόθεσμα, αυτή η σε μεγάλο βαθμό μη καταγεγραμμένη πηγή αναμένεται να κυριαρχήσει στο αποτύπωμα άνθρακα της παραγωγής χαλκού στην περιοχή που μελετήθηκε.
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι οι εκπομπές πιθανότατα θα είναι μικρότερες σε άλλες μεταλλευτικές περιοχές, ωστόσο τα ευρήματα δείχνουν γιατί η όξινη απορροή μεταλλείων θα πρέπει να περιλαμβάνεται κατά την αξιολόγηση των εκπομπών άνθρακα σε ολόκληρη τη βιομηχανία εξόρυξης μετάλλων.
Η ζήτηση για εξορυσσόμενα μέταλλα αναμένεται να αυξηθεί καθώς οι χώρες επεκτείνουν την ηλιακή ενέργεια, την αιολική ενέργεια, τα ηλεκτρικά δίκτυα και άλλες τεχνολογίες που απαιτούνται για την πράσινη μετάβαση.
Η μείωση των εκπομπών από την παραγωγή μετάλλων αποτελεί, επομένως, σημαντικό μέρος της επίτευξης καθαρών μηδενικών εκπομπών, καθιστώντας ολοένα και πιο αναγκαία τη μέτρηση και την αντιμετώπιση αυτής της παραγνωρισμένης πηγής CO2 που σχετίζεται με την εξόρυξη.
(Αναφορά: «Carbon Dioxide Emissions from Acid Mine Drainage Neutralization Are a Major Component of Metal Mining Carbon Footprints», των Stanisław Kołodziejski, Eva E. Stüeken, Laura Sánchez López, Jose Miguel Nieto, Carlos R. Cánovas, Rafael Pérez-López και Luke Bridgestock, 10 Ιουλίου 2026, Environmental Science & Technology. DOI: 10.1021/acs.est.6c05684 10.1021/acs.est.6c05684)
www.worldenergynews.gr
