Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο 2026 ότι παραιτείται από την αρμοδιότητά της να ρυθμίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής βάσει του Clean Air Act, ενός από τα βασικά εργαλεία που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Στην πράξη, η απόφαση καταργεί τους περιορισμούς στις εκπομπές από μονάδες που λειτουργούν με άνθρακα και φυσικό αέριο και περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να ελέγχει τη συγκεκριμένη μορφή ρύπανσης.
Όταν η κυβέρνηση Biden εισήγαγε το 2024 τα πρότυπα για τις εκπομπές άνθρακα από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, η EPA εκτιμούσε ότι οι νέοι κανόνες θα περιόριζαν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 1 δισ. τόνους έως το 2027, αποφέροντας παράλληλα καθαρό όφελος ύψους 370 δισ. δολαρίων.
Τα αυστηρότερα πρότυπα αναμενόταν επίσης, χάρη στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, να αποτρέψουν μόνο μέσα στο 2035 περίπου 1.200 πρόωρους θανάτους και 360.000 κρίσεις άσθματος.
Η ίδια η EPA εκτιμά πλέον ότι η ανατροπή των κανόνων θα οδηγήσει στην έκλυση επιπλέον 123 εκατ. μετρικών τόνων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα στην επόμενη δεκαετία.
Η νέα ανάλυση της EPA δεν συνυπολογίζει, ωστόσο, το οικονομικό όφελος από τις ζωές που σώζονται μέσω της μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Ως εκ τούτου, εκτιμά ότι η αλλαγή θα εξοικονομήσει στους διαχειριστές των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής 370 εκατ. δολάρια σε άμεσο κόστος συμμόρφωσης, γεγονός που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, καταδεικνύει τις προτεραιότητες της κυβέρνησης Trump.
Από την ανατροπή του «endangerment finding» στον «τερματισμό του πολέμου κατά του άνθρακα»
Η απόφαση ακολούθησε την κίνηση του προέδρου Donald Trump, νωρίτερα μέσα στη χρονιά, να ανατρέψει το θεμελιώδες πόρισμα της EPA του 2009, γνωστό ως “endangerment finding”, σύμφωνα με το οποίο τα αέρια του θερμοκηπίου αποτελούν σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Τον Φεβρουάριο, η EPA κατάργησε επίσης τα πρότυπα για τις εκπομπές ρύπων από αυτοκίνητα και φορτηγά.
Ο επικεφαλής της EPA, Lee Zeldin, δήλωσε ότι η κυβέρνηση Trump προχώρησε στην αλλαγή των κανόνων προκειμένου να βάλει τέλος στον «πόλεμο κατά του άνθρακα».
«Οι Αμερικανοί θα δουν μείωση στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά αυτή είναι μόνο η αρχή», δήλωσε ο Zeldin κατά τη διάρκεια συνάντησης της G20 στο Houston τον Σεπτέμβριο.
«Εργαζόμαστε για να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο, ώστε να απελευθερωθεί πλήρως η αμερικανική ενέργεια.
Η αξιοποίηση του συνόλου των δυνατοτήτων της αμερικανικής ενέργειας σημαίνει περισσότερες θέσεις εργασίας, χαμηλότερες τιμές και μια πιο ευημερούσα Αμερική», πρόσθεσε.
Την ίδια ώρα, η EPA ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι «τα μοντέλα εξακολουθούν να δείχνουν ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής δεν έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην παγκόσμια κλιματική αλλαγή».
Μάλιστα, υποστήριξε ότι «ακόμη και αν όλο το διοξείδιο του άνθρακα εξαλειφόταν αύριο, δεν θα υπήρχε ουσιαστική επίδραση στο κλίμα».
Σε αντίθεση με τα δεδομένα της κλιματικής επιστήμης
Η θέση αυτή της EPA έρχεται σε έντονη αντίθεση με τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα για την κλιματική αλλαγή.
Η U.S. Energy Information Administration (EIA) ανέφερε το 2024 ότι οι επιστήμονες γνωρίζουν «με σχεδόν απόλυτη βεβαιότητα» ότι οι υψηλές συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα τείνουν να αυξάνουν τη θερμοκρασία του πλανήτη.
Σύμφωνα με την EIA, στα υπολογιστικά μοντέλα η αύξηση των συγκεντρώσεων αερίων του θερμοκηπίου οδηγεί διαχρονικά σε άνοδο της μέσης θερμοκρασίας στην επιφάνεια της Γης.
Η άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στα πρότυπα βροχοπτώσεων, στην ένταση των καταιγίδων και στη στάθμη της θάλασσας.
Το σύνολο αυτών των φαινομένων είναι αυτό που συνήθως αποκαλείται κλιματική αλλαγή.
Πιο πρόσφατα, μελέτη του University of California at Merced και της Union of Concerned Scientists διαπίστωσε ότι η κλιματική αλλαγή, που προκλήθηκε από το σύνολο των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τις τελευταίες επτά δεκαετίες, έχει οδηγήσει σε μείωση κατά 36% του μέσου ετήσιου όγκου χιονιού στα ορεινά, το οποίο αποτελεί τη βασικότερη πηγή επιφανειακών υδάτων στις δυτικές πολιτείες των ΗΠΑ.
Η ηλεκτροπαραγωγή ευθύνεται για το 25% των αμερικανικών εκπομπών
Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιστοιχεί από μόνη της περίπου στο ένα τέταρτο των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της χώρας.
Εάν ο αμερικανικός τομέας ηλεκτροπαραγωγής ήταν ξεχωριστή χώρα, θα αποτελούσε τον πέμπτο μεγαλύτερο παραγωγό εκπομπών άνθρακα στον κόσμο, μετά την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ινδία και τη Ρωσία.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις αντέδρασαν άμεσα στη νέα αλλαγή των κανονισμών, προσφεύγοντας στη Δικαιοσύνη.
Η Holly Bender, επικεφαλής προγραμμάτων της Sierra Club, δήλωσε:
«Πρόκειται για απροκάλυπτη άρνηση της κλιματικής αλλαγής, την ώρα που η κλιματική κρίση εξελίσσεται σε πραγματικό χρόνο, και για μια σοκαριστική προδοσία του αμερικανικού κοινού».
Η Bender πρόσθεσε ότι η Sierra Club θα αντιταχθεί «σε αυτή την απερίσκεπτη και επικίνδυνη πρόταση με κάθε διαθέσιμο μέσο – στα δικαστήρια, στο Κογκρέσο και στις κοινότητες σε ολόκληρη τη χώρα».
Trump: Στροφή σε φυσικό αέριο και άνθρακα
Η απόφαση συμβαδίζει με τα σχέδια της κυβέρνησης Trump να ενισχύσει περαιτέρω την ανάπτυξη του φυσικού αερίου και να διατηρήσει σε λειτουργία ανθρακικές μονάδες σε ολόκληρη τη χώρα, οι οποίες επρόκειτο προηγουμένως να αποσυρθούν.
Τόσο η προσφορά όσο και η ζήτηση φυσικού αερίου στις ΗΠΑ αναμένεται να φθάσουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα φέτος και το επόμενο έτος, σύμφωνα με την U.S. Energy Information Administration (EIA), καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω την αμερικανική παραγωγή έναντι της ανάπτυξης του κλάδου φυσικού αερίου της Κίνας.
Ο ΟΗΕ προειδοποιεί για υπέρβαση του ορίου του 1,5°C
Η αμερικανική απόφαση έρχεται την ίδια στιγμή που τα Ηνωμένα Έθνη προειδοποιούν ότι ο πλανήτης βρίσκεται σε τροχιά υπέρβασης του στόχου του 1,5°C για την αύξηση της θερμοκρασίας σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η περαιτέρω άνοδος της θερμοκρασίας θα οδηγήσει σε συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως κύματα καύσωνα και πλημμύρες, καθώς και σε τήξη των παγετώνων, άνοδο της στάθμης των θαλασσών και λεύκανση των κοραλλιών.
Ενδέχεται επίσης να σημειωθούν μεταβολές σε κρίσιμα συστήματα του πλανήτη, όπως η εξασθένηση ή ακόμη και η κατάρρευση ωκεάνιων ρευμάτων που μεταφέρουν θερμότητα από τις τροπικές περιοχές προς τον Βορρά, εξέλιξη που θα μπορούσε, σύμφωνα με την έκθεση, να «αναδιαμορφώσει τον κόσμο για πάντα».
Καθώς ο ΟΗΕ και σειρά άλλων διεθνών οργανισμών προειδοποιούν για τις σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που συνδέεται με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η κυβέρνηση Trump κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που υποδεικνύουν τα κυρίαρχα διεθνή επιστημονικά δεδομένα για το κλίμα.
Οι κινήσεις της κυβέρνησης για χαλάρωση των προτύπων ποιότητας του αέρα σε διάφορους τομείς αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των αμερικανικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου τα επόμενα χρόνια, την ώρα που πολλές άλλες χώρες επιδιώκουν την ταχεία μείωσή τους.
www.worldenergynews.gr
