Διετής έρευνα στη βόρεια Νορβηγία έδειξε ότι η διατήρηση της στάθμης του υπόγειου νερού 25-50 εκατοστά κάτω από την επιφάνεια περιόρισε σημαντικά τις εκπομπές CO₂, ενώ υπό συγκεκριμένες συνθήκες οι αρκτικές τυρφώδεις εκτάσεις απορρόφησαν περισσότερο άνθρακα από όσο εξέπεμψαν
Σχετικά Άρθρα
Πάγος 10 φορές ισχυρότερος από το σκυρόδεμα μπορεί να λύσει το στεγαστικό πρόβλημα στην Αρκτική (Interesting Engineering)
Μια απλή αλλαγή στη στάθμη του νερού μπορεί να περιορίσει δραστικά τις εκπομπές CO₂ και, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να μετατρέψει καλλιεργούμενες τυρφώδεις εκτάσεις της Αρκτικής από πηγή άνθρακα σε καθαρό απορροφητή. Αυτό δείχνει νέα διετής έρευνα στη βόρεια Νορβηγία, την οποία παρουσιάζει το ScienceDaily, επικαλούμενο το Norwegian Institute of Bioeconomy Research (NIBIO).
Για χιλιάδες χρόνια, οι τυρφώνες της Αρκτικής λειτουργούσαν ως τεράστιες φυσικές «αποθήκες» άνθρακα. Το νερό και η έλλειψη οξυγόνου επιβραδύνουν την αποσύνθεση της φυτικής ύλης, επιτρέποντας στον άνθρακα να παραμένει εγκλωβισμένος στο έδαφος.
Όταν όμως οι τυρφώνες αποστραγγίζονται για γεωργική χρήση, η στάθμη του νερού πέφτει, το οξυγόνο εισέρχεται στο έδαφος και οι μικροοργανισμοί επιταχύνουν την αποδόμηση της τύρφης. Έτσι, άνθρακας που είχε αποθηκευτεί για αιώνες απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα με τη μορφή CO₂.
Το πείραμα στη βόρεια Νορβηγία
Η ερευνητική ομάδα του Junbin Zhao στο NIBIO πραγματοποίησε το 2022 και το 2023 ένα διετές πείραμα στον ερευνητικό σταθμό Svanhovd, στην κοιλάδα Pasvik της βόρειας Νορβηγίας.
Οι επιστήμονες μελέτησαν διαφορετικές συνθήκες διαχείρισης μιας καλλιεργούμενης τυρφώδους έκτασης, μεταβάλλοντας τη στάθμη του υπόγειου νερού, τη λίπανση και τη συχνότητα συγκομιδής. Αυτόματοι θάλαμοι κατέγραφαν πολλές φορές την ημέρα τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και υποξειδίου του αζώτου καθ’ όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.
Το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Όταν η στάθμη του υπόγειου νερού διατηρήθηκε περίπου 25 έως 50 εκατοστά κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, οι εκπομπές CO₂ μειώθηκαν σημαντικά.
Παράλληλα, οι εκπομπές μεθανίου και υποξειδίου του αζώτου παρέμειναν χαμηλές. Υπό αυτές τις συνθήκες, η έκταση μπορούσε ακόμη και να απορροφά ελαφρώς περισσότερο CO₂ από όσο εξέπεμπε, μετατρεπόμενη ουσιαστικά από πηγή άνθρακα σε καθαρό απορροφητή.
Η ιδιαιτερότητα της Αρκτικής φαίνεται μάλιστα να ενισχύει αυτό το αποτέλεσμα. Οι μεγάλες περίοδοι φωτός κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού επιτρέπουν στα φυτά να συνεχίζουν την καθαρή απορρόφηση CO₂ για περισσότερες ώρες μέσα στην ημέρα.
Ωστόσο, η θερμοκρασία αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Όταν η θερμοκρασία του εδάφους ξεπερνούσε περίπου τους 12°C, η μικροβιακή δραστηριότητα εντεινόταν, αυξάνοντας τις εκπομπές CO₂ και μεθανίου.
Η διαχείριση του νερού αλλάζει το κλιματικό ισοζύγιο
Η έρευνα δείχνει ότι η επαναύγρανση των τυρφώνων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, χωρίς όμως να αποτελεί από μόνη της λύση για όλες τις περιπτώσεις.
Η λίπανση αύξησε την παραγωγή βιομάζας, χωρίς να προκαλέσει αξιοσημείωτες αλλαγές στις εκπομπές CO₂ ή μεθανίου. Αντίθετα, η συχνή συγκομιδή είχε μεγαλύτερη επίδραση στο συνολικό ισοζύγιο άνθρακα, καθώς η απομάκρυνση της βιομάζας απομακρύνει άνθρακα από το οικοσύστημα και μπορεί μακροπρόθεσμα να συμβάλει στην απώλεια άνθρακα από την τύρφη.
Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η στάθμη του νερού, η λίπανση και ο τρόπος συγκομιδής πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο σύστημα.
Μία πιθανή λύση είναι η λεγόμενη paludiculture, δηλαδή η καλλιέργεια φυτών που μπορούν να αναπτυχθούν σε υγρές συνθήκες. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να συνεχιστεί η παραγωγή βιομάζας χωρίς να απαιτείται η αποστράγγιση των τυρφώνων.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Global Change Biology, δείχνει ότι η ανύψωση της στάθμης του νερού έχει σημαντικό δυναμικό για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στις καλλιεργούμενες αρκτικές τυρφώνες.
Ταυτόχρονα, οι σημαντικές διαφορές που καταγράφηκαν ακόμη και μέσα στην ίδια έκταση υπογραμμίζουν την ανάγκη για πιο λεπτομερείς μετρήσεις και ακριβέστερη διαχείριση της στάθμης του νερού, ώστε το πραγματικό κλιματικό όφελος να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια.
www.worldenergynews.gr
