Ο Νορβηγός πρωθυπουργός χαρακτήρισε «πραγματική και σοβαρή ανησυχία» το ενδεχόμενο αύξησης των ρωσικών πυρηνικών κοντά στη βόρεια Νορβηγία, εκφράζοντας τη λύπη του για τη λήξη διεθνών συμφωνιών σταθερότητας και καλώντας τις πυρηνικές δυνάμεις να αναλάβουν ευθύνη
Με τη συμφωνία για τα πυρηνικά όπλα New START ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία να έχει πλεόν παύσει να υφίσταται, αυξάνονται οι φόβοι από τους Ευρωπαίους ότι τώρα η Ρωσία ίσως γεμίσει την Αρκτική με περισσότερους πυραύλους.
Η συνθήκη New START, που υπεγράφη στην Πράγα το 2010 από τους προέδρους Ομπάμα και Μεντβέντεφ και τέθηκε σε ισχύ στις 5 Φεβρουαρίου 2011, περιορίζει κάθε χώρα σε έως 1.550 ανεπτυγμένες πυρηνικές κεφαλές, διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και βαρέα βομβαρδιστικά.
Η απουσία νέας συμφωνίας σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν πλέον νομικά δεσμευτικά όρια στον συνολικό αριθμό πυρηνικών κεφαλών.
Εάν χρησιμοποιηθούν, τέτοια όπλα μπορούν να πλήξουν τον αντίπαλο σε περίπου 30 λεπτά, ενώ η συντομότερη διαδρομή ανταλλαγής πυρηνικών πληγμάτων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ μέσω του διαστήματος περνά από την Αρκτική.
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ρωσικών πυρηνικών όπλων βρίσκεται στη χερσόνησο Κόλα, όπου τόσο υποβρύχια πολλαπλών ρόλων όσο και στρατηγικά υποβρύχια του Βόρειου Στόλου φέρουν πυρηνικά όπλα, ενώ πολλές ακόμη κεφαλές παραμένουν αποθηκευμένες και έτοιμες για ανάπτυξη.
Το Γκαντζίγεβο, περίπου 100 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Νορβηγία, φιλοξενεί την 31η Μεραρχία Υποβρυχίων με φορείς βαλλιστικών πυραύλων τύπου Delta-IV και Borei, με κάθε υποβρύχιο να μπορεί να μεταφέρει 16 πυραύλους, καθένας από τους οποίους μπορεί να φέρει τουλάχιστον έξι πυρηνικές κεφαλές.
Η συνθήκη New START προέβλεπε κοινές επιτόπιες επιθεωρήσεις, επιτρέποντας σε Αμερικανούς ειδικούς να επισκέπτονται το Γκαντζίγεβο και να καταμετρούν τις κεφαλές στους πυραύλους.
Ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε χαρακτήρισε «πραγματική και σοβαρή ανησυχία» το ενδεχόμενο αύξησης των ρωσικών πυρηνικών κοντά στη βόρεια Νορβηγία, εκφράζοντας τη λύπη του για τη λήξη διεθνών συμφωνιών σταθερότητας και καλώντας τις πυρηνικές δυνάμεις να αναλάβουν ευθύνη.
Ο Στέρε συμμετείχε στην ετήσια διάσκεψη Arctic Frontiers στο Τρόμσο, όπου φέτος οι ανησυχίες για την ασφάλεια —με φόντο τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία— επισκίασαν θέματα όπως η κλιματική αλλαγή και η επιστημονική συνεργασία στην Αρκτική.
Παρότι η New START περιόριζε τις κεφαλές διηπειρωτικού βεληνεκούς, ο Στέρε τόνισε τη σημασία παρακολούθησης και των τακτικών πυρηνικών όπλων, που συνδέονται με πυραύλους cruise μικρότερης εμβέλειας και μπορούν, εάν εκτοξευθούν από τη Ρωσία ή τον Βόρειο Ατλαντικό, να πλήξουν στόχους στην Ευρώπη.
Αναφέρθηκε μάλιστα σε πρωτοβουλία πριν από περίπου 15 χρόνια, όταν μαζί με τον τότε Πολωνό ΥΠΕΞ Ράντοσλαβ Σικόρσκι προσπάθησαν να χαρτογραφήσουν τα τακτικά πυρηνικά στην Ευρώπη και να τα εντάξουν σε συμφωνία πλαισίου, η οποία όμως απορρίφθηκε πλήρως από τη Ρωσία.
Ο ακριβής αριθμός τακτικών πυρηνικών στη χερσόνησο Κόλα παραμένει άγνωστος, με ορισμένα πιθανότατα εγκατεστημένα σε ναυτικούς πυραύλους cruise όπως οι Tsirkon και Kalibr και πολλά ακόμη αποθηκευμένα σε βάσεις υποβρυχίων και υποδομές υποστήριξης πυρηνικών στη Θάλασσα του Μπάρεντς, ενώ υπάρχει και κεντρική εγκατάσταση αποθήκευσης στην ενδοχώρα.
Ο Βόρειος Στόλος διαθέτει τρία υποβρύχια κλάσης Yasen —Severodvinsk, Kazan και Arkhangelsk— που θεωρείται ότι μπορούν να φέρουν τέτοια όπλα και χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα αθόρυβα και δύσκολα στον εντοπισμό.
Οι εντάσεις στα βόρεια ύδατα έχουν αυξηθεί σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από τον Ψυχρό Πόλεμο, με τη συνθήκη να είχε συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μέσω προβλέψιμων ανταλλαγών δεδομένων, ειδοποιήσεων και επιθεωρήσεων.
Η καθηγήτρια Καταρζίνα Ζισκ από το Νορβηγικό Ινστιτούτο Αμυντικών Σπουδών εκτιμά ότι οι πυρηνικές δυνατότητες της Κόλα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία για τη Μόσχα τώρα που η προβλεψιμότητα της New START έχει χαθεί, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σχεδιασμό με βάση τα χειρότερα σενάρια.
Όπως σημειώνει, η λήξη των επιθεωρήσεων και των μηχανισμών διαφάνειας αυξάνει την αβεβαιότητα, γεγονός που ενδέχεται να ωθήσει Ρωσία και ΗΠΑ σε υψηλότερη ετοιμότητα και ενίσχυση της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, αν και κάτι τέτοιο θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η Μόσχα θεωρεί ότι το συνολικό στρατηγικό περιβάλλον επιδεινώνεται.
www.worldenergynews.gr
Η συνθήκη New START, που υπεγράφη στην Πράγα το 2010 από τους προέδρους Ομπάμα και Μεντβέντεφ και τέθηκε σε ισχύ στις 5 Φεβρουαρίου 2011, περιορίζει κάθε χώρα σε έως 1.550 ανεπτυγμένες πυρηνικές κεφαλές, διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και βαρέα βομβαρδιστικά.
Η απουσία νέας συμφωνίας σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν πλέον νομικά δεσμευτικά όρια στον συνολικό αριθμό πυρηνικών κεφαλών.
Εάν χρησιμοποιηθούν, τέτοια όπλα μπορούν να πλήξουν τον αντίπαλο σε περίπου 30 λεπτά, ενώ η συντομότερη διαδρομή ανταλλαγής πυρηνικών πληγμάτων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ μέσω του διαστήματος περνά από την Αρκτική.
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ρωσικών πυρηνικών όπλων βρίσκεται στη χερσόνησο Κόλα, όπου τόσο υποβρύχια πολλαπλών ρόλων όσο και στρατηγικά υποβρύχια του Βόρειου Στόλου φέρουν πυρηνικά όπλα, ενώ πολλές ακόμη κεφαλές παραμένουν αποθηκευμένες και έτοιμες για ανάπτυξη.
Το Γκαντζίγεβο, περίπου 100 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Νορβηγία, φιλοξενεί την 31η Μεραρχία Υποβρυχίων με φορείς βαλλιστικών πυραύλων τύπου Delta-IV και Borei, με κάθε υποβρύχιο να μπορεί να μεταφέρει 16 πυραύλους, καθένας από τους οποίους μπορεί να φέρει τουλάχιστον έξι πυρηνικές κεφαλές.
Η συνθήκη New START προέβλεπε κοινές επιτόπιες επιθεωρήσεις, επιτρέποντας σε Αμερικανούς ειδικούς να επισκέπτονται το Γκαντζίγεβο και να καταμετρούν τις κεφαλές στους πυραύλους.
Ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε χαρακτήρισε «πραγματική και σοβαρή ανησυχία» το ενδεχόμενο αύξησης των ρωσικών πυρηνικών κοντά στη βόρεια Νορβηγία, εκφράζοντας τη λύπη του για τη λήξη διεθνών συμφωνιών σταθερότητας και καλώντας τις πυρηνικές δυνάμεις να αναλάβουν ευθύνη.
Ο Στέρε συμμετείχε στην ετήσια διάσκεψη Arctic Frontiers στο Τρόμσο, όπου φέτος οι ανησυχίες για την ασφάλεια —με φόντο τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία— επισκίασαν θέματα όπως η κλιματική αλλαγή και η επιστημονική συνεργασία στην Αρκτική.
Παρότι η New START περιόριζε τις κεφαλές διηπειρωτικού βεληνεκούς, ο Στέρε τόνισε τη σημασία παρακολούθησης και των τακτικών πυρηνικών όπλων, που συνδέονται με πυραύλους cruise μικρότερης εμβέλειας και μπορούν, εάν εκτοξευθούν από τη Ρωσία ή τον Βόρειο Ατλαντικό, να πλήξουν στόχους στην Ευρώπη.
Αναφέρθηκε μάλιστα σε πρωτοβουλία πριν από περίπου 15 χρόνια, όταν μαζί με τον τότε Πολωνό ΥΠΕΞ Ράντοσλαβ Σικόρσκι προσπάθησαν να χαρτογραφήσουν τα τακτικά πυρηνικά στην Ευρώπη και να τα εντάξουν σε συμφωνία πλαισίου, η οποία όμως απορρίφθηκε πλήρως από τη Ρωσία.
Ο ακριβής αριθμός τακτικών πυρηνικών στη χερσόνησο Κόλα παραμένει άγνωστος, με ορισμένα πιθανότατα εγκατεστημένα σε ναυτικούς πυραύλους cruise όπως οι Tsirkon και Kalibr και πολλά ακόμη αποθηκευμένα σε βάσεις υποβρυχίων και υποδομές υποστήριξης πυρηνικών στη Θάλασσα του Μπάρεντς, ενώ υπάρχει και κεντρική εγκατάσταση αποθήκευσης στην ενδοχώρα.
Ο Βόρειος Στόλος διαθέτει τρία υποβρύχια κλάσης Yasen —Severodvinsk, Kazan και Arkhangelsk— που θεωρείται ότι μπορούν να φέρουν τέτοια όπλα και χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα αθόρυβα και δύσκολα στον εντοπισμό.
Οι εντάσεις στα βόρεια ύδατα έχουν αυξηθεί σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από τον Ψυχρό Πόλεμο, με τη συνθήκη να είχε συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μέσω προβλέψιμων ανταλλαγών δεδομένων, ειδοποιήσεων και επιθεωρήσεων.
Η καθηγήτρια Καταρζίνα Ζισκ από το Νορβηγικό Ινστιτούτο Αμυντικών Σπουδών εκτιμά ότι οι πυρηνικές δυνατότητες της Κόλα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία για τη Μόσχα τώρα που η προβλεψιμότητα της New START έχει χαθεί, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σχεδιασμό με βάση τα χειρότερα σενάρια.
Όπως σημειώνει, η λήξη των επιθεωρήσεων και των μηχανισμών διαφάνειας αυξάνει την αβεβαιότητα, γεγονός που ενδέχεται να ωθήσει Ρωσία και ΗΠΑ σε υψηλότερη ετοιμότητα και ενίσχυση της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, αν και κάτι τέτοιο θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η Μόσχα θεωρεί ότι το συνολικό στρατηγικό περιβάλλον επιδεινώνεται.
www.worldenergynews.gr
