Η κινεζική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι παρέχει όπλα για την υποστήριξη του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία
Μια κινεζική κρατική εταιρεία έχει προμηθεύσει τη Ρωσία με υλικά που απαιτούνται για την κατασκευή εκατοντάδων drones καμικάζι, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα ρωσικής εταιρείας για μεταφορές και τελωνειακές διαδικασίες, τα οποία περιήλθαν στην κατοχή του POLITICO.
Τα έγγραφα, τα οποία έχουν εξεταστεί από δυτικές κυβερνήσεις, αποτελούν μέχρι σήμερα την πιο σαφή ένδειξη ότι κινεζική κρατική εταιρεία συνεχίζει να στηρίζει μια εταιρεία που έχει τεθεί υπό κυρώσεις και εντάσσεται στο στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα του Κρεμλίνου.
Τα έγγραφα μεταφοράς και εκτελωνισμού δείχνουν ότι η κινεζική εταιρεία απέστειλε νωρίτερα φέτος, με συγκαλυμμένο τρόπο, 46 τόνους χημικών ουσιών για την παραγωγή ανθρακονημάτων σε θυγατρική της ρωσικής κρατικής εταιρείας Rosatom. Η συγκεκριμένη εταιρεία κατασκευάζει βασικά εξαρτήματα για τα drones καμικάζι που χρησιμοποίησε η Μόσχα σε επίθεση εναντίον εμπορικού κέντρου στην κεντρική Ουκρανία τον Αύγουστο, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον 16 άνθρωποι.
Κινεζικά εξαρτήματα έχουν εντοπιστεί εδώ και χρόνια σε ρωσικά drones που περισυλλέγονται μετά τις επιθέσεις στην Ουκρανία. Ωστόσο, τα έγγραφα που συγκέντρωσε από ρωσικές πηγές το Ukrainian Security and Cooperation Centre, δεξαμενή σκέψης με έδρα το Κίεβο και στενούς δεσμούς με την ουκρανική κυβέρνηση, αποκαλύπτουν για πρώτη φορά με ποιον τρόπο κινεζική κρατική εταιρεία εξήγαγε απευθείας στη Ρωσία κρίσιμα υλικά για την κατασκευή drones.
Το USCC έχει διαβιβάσει τα έγγραφα στις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι αποκαλύψεις αυτές «θα επέτρεπαν στο [αμερικανικό] υπουργείο Εξωτερικών να επιβάλει κυρώσεις» στην κινεζική προμηθεύτρια εταιρεία, καθώς «τεκμηριώνουν» αποστολές προς θυγατρική της Rosatom μετά την επιβολή κυρώσεων εις βάρος της από μεγάλο μέρος της Δύσης, δήλωσε ο Ντέιβιντ Όλμπραϊτ, ιδρυτής και πρόεδρος του Institute for Science and International Security στην Ουάσιγκτον. Όπως σημείωσε, η αποστολή εμφανίζεται στα τελωνειακά έγγραφα με κωδικό που χρησιμοποιείται για προϊόντα όπως το νάιλον και ο πολυεστέρας.
«Η Rosatom και οι επιχειρήσεις της λειτουργούν σε πλήρη συμμόρφωση με τους ισχύοντες νόμους και κανονιστικές απαιτήσεις», δήλωσε εκπρόσωπος της ρωσικής κρατικής εταιρείας. «Οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί του αντιθέτου είναι ψευδής και καταδεικνύει έλλειψη κατανόησης του τρόπου λειτουργίας των ρωσικών τελωνειακών αρχών».
Η κινεζική κρατική εταιρεία Jilin Chemical Fiber Group δεν απάντησε σε επανειλημμένα αιτήματα για σχόλιο.
Τόσο το υπουργείο Εξωτερικών όσο και το υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών μπορούν να επιβάλουν κυρώσεις «για να διαταράξουν τα δίκτυα και τους διαύλους μέσω των οποίων η Ρωσία προμηθεύεται τεχνολογία και εξοπλισμό από το εξωτερικό για να υποστηρίξει την πολεμική της προσπάθεια», ανέφερε το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του πέρυσι.
«Τα στοιχεία αυτά παρέχουν αδιάσειστη απόδειξη ότι κινεζικές κρατικές εταιρείες συμμετέχουν στις αλυσίδες εφοδιασμού πρώτων υλών προς τη Ρωσία», δήλωσε ο Σεργκίι Κουζάν, επικεφαλής του Ukrainian Security and Cooperation Centre. Οι διεθνείς κυρώσεις κατά της Ρωσίας σημαίνουν, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι «η Κίνα έχει καταστεί αναμφισβήτητα η βασική και, στην πραγματικότητα, η μοναδική πηγή προμήθειας των υλικών που απαιτούνται για την κατασκευή των σύνθετων υλικών που χρησιμοποιούνται στα ρωσικά όπλα».
Η Επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών για την Κίνα εξέτασε τα έγγραφα και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι «γνήσια», σύμφωνα με Αμερικανό κυβερνητικό αξιωματούχο που γνωρίζει το περιεχόμενό τους. Η ουκρανική κυβέρνηση εξέτασε επίσης τα έγγραφα και επιβεβαίωσε την αυθεντικότητά τους, δήλωσε Ουκρανός αξιωματούχος. Και οι δύο μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να κάνουν δηλώσεις δημόσια.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών απέφυγε να σχολιάσει συγκεκριμένα τις καταγγελίες για κινεζικές αποστολές υλικών ζωτικής σημασίας για το ρωσικό πρόγραμμα στρατιωτικών drones, σημειώνοντας ωστόσο ότι αντιμετωπίζει «εξαιρετικά σοβαρά τις καταγγελίες για συμπεριφορά που μπορεί να επισύρει κυρώσεις».
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου εξέτασε τα έγγραφα και δεν αμφισβήτησε τις αποκαλύψεις. Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών (CIA) αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δήλωσε στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά τη συνάντησή τους στα τέλη Αυγούστου, ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών αναμένεται να ενισχυθούν περαιτέρω.
Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η Μόσχα έχει καταστήσει σαφές ότι η υποστήριξη του Πεκίνου είναι κρίσιμη για την ικανότητά της να αντέξει τη διεθνή πίεση και να αντισταθεί στις προσπάθειες τερματισμού της σύγκρουσης.
«Στην ουσία, έχουμε δημιουργήσει ένα σταθερό σύστημα αμοιβαίου εμπορίου που προστατεύεται από εξωτερικές επιρροές», είχε δηλώσει ο Πούτιν τον Μάιο. Η συνεργασία του Πεκίνου με τη Μόσχα έχει περιορίσει τις επιπτώσεις των διεθνών κυρώσεων που αποσκοπούν στη στέρηση κρίσιμων εξαρτημάτων από τη ρωσική πολεμική βιομηχανία.
Ενόψει συνάντησης
Ενόψει συνάντησης
Οι αποκαλύψεις έρχονται καθώς ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται να συναντήσει τον Σι στην Ουάσιγκτον αργότερα αυτόν τον μήνα.
Τα νέα στοιχεία για την κινεζική στήριξη προς τον ρωσικό πόλεμο στην Ουκρανία ενδέχεται να εντείνουν την πίεση προς τον Τραμπ από τους Αμερικανούς βουλευτές που τάσσονται υπέρ της Ουκρανίας, ώστε να ζητήσει από τον Σι να σταματήσει τις συγκεκριμένες αποστολές. Μια τέτοια παρέμβαση, ωστόσο, θα μπορούσε να περιπλέξει μια συνάντηση που και οι δύο ηγέτες πιθανότατα θα προτιμούσαν να επικεντρώσουν στην παράταση της εύθραυστης εκεχειρίας στον εμπορικό πόλεμο Ηνωμένων Πολιτειών - Κίνας.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Τον Αύγουστο, ο Πούτιν διόρισε στρατηγό επικεφαλής του πολέμου με drones, στο πλαίσιο νέου κλάδου των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων που έχει ως αποστολή τις επιθέσεις σε μεγάλο βάθος μέσα στην Ουκρανία. Την ίδια ώρα, η Ουκρανία εντείνει τις επιθέσεις της σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, απειλώντας τη βάση της ρωσικής οικονομίας.
Κατά την επίσκεψή του στη Μόσχα τον περασμένο μήνα, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ προειδοποίησε Ρώσους αξιωματούχους να μην κλιμακώσουν τη σύγκρουση στην Ουκρανία με τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ, εν μέσω υποψιών για σαμποτάζ με ρωσική σύνδεση και εισβολές drones σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η Μόσχα έχει διατυπώσει το τελευταίο διάστημα σειρά απειλών εναντίον χωρών που στηρίζουν το Κίεβο.
Η κινεζική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι παρέχει όπλα για την υποστήριξη του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία. «Δεν θα ρίχναμε λάδι στη φωτιά και, πάνω απ’ όλα, δεν θα αποκομίζαμε κέρδος» από τη σύγκρουση, είχε δηλώσει ο Σι το 2023. Η Ουάσιγκτον έχει κατηγορήσει επανειλημμένα το Πεκίνο ότι παρέχει προϊόντα διπλής χρήσης, δηλαδή υλικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για πολιτική όσο και για αμυντική παραγωγή και τα οποία καταλήγουν απευθείας στον ρωσικό στρατό.
Το μέγεθος των αποστολών, αλλά και η στρατιωτική σημασία της ρωσικής εταιρείας που τις παραλαμβάνει, δείχνουν ωστόσο ότι Κινέζοι αξιωματούχοι είτε κάνουν τα στραβά μάτια απέναντι σε αυτή τη βοήθεια είτε τη διευκολύνουν ενεργά, υποστήριξαν αρκετοί Αμερικανοί ειδικοί σε θέματα οπλικών συστημάτων, πρώην αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών και διπλωμάτες.
Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον χαρακτήρισε τα στοιχεία περί κινεζικής στήριξης στο ρωσικό πρόγραμμα οπλισμένων drones προσπάθεια «συκοφάντησης και αποδιοπομπαίου τράγου» της Κίνας. «Δεν έχουμε ποτέ παράσχει θανατηφόρα όπλα σε οποιαδήποτε πλευρά της σύγκρουσης και ελέγχουμε αυστηρά τα προϊόντα διπλής χρήσης», ανέφερε.
Η ρωσική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο το κινεζικό κράτος εποπτεύει τις κρατικές επιχειρήσεις απορρίπτουν τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς.
«Το κάνουν γνωρίζοντας ότι η κινεζική κυβέρνηση δεν πρόκειται να τους τιμωρήσει γι’ αυτό», δήλωσε ο Ντένις Γουάιλντερ, πρώην αναπληρωτής βοηθός διευθυντής της CIA για την Ανατολική Ασία και τον Ειρηνικό. «Η ιδέα ότι οι κινεζικές κρατικές επιχειρήσεις μπορούν να κρύψουν πράγματα από την κινεζική κυβέρνηση απλώς δεν ευσταθεί».
Η συγκεκριμένη αποστολή «δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη από την κινεζική κυβέρνηση», δήλωσε ο Όλμπραϊτ. Ο ίδιος και το Institute for Science and International Security έχουν πραγματοποιήσει πολυετή έρευνα για την παραγωγή ρωσικών drones.
Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα
Τα ρωσικά έγγραφα δείχνουν ότι η χημική ουσία για την παραγωγή ανθρακονημάτων μεταφέρθηκε μεταξύ των αποθηκών της κινεζικής κρατικής Jilin Chemical Fiber Group και της Alabuga-Volokno, θυγατρικής της ρωσικής κρατικής Rosatom και του τμήματος προηγμένων υλικών και σύνθετων υλικών UMATEX.
Η εταιρεία βρίσκεται σε βιομηχανικό συγκρότημα στη ρωσική περιοχή του Ταταρστάν. Εκεί, στην Ειδική Οικονομική Ζώνη Αλαμπούγκα, η Alabuga-Volokno προμηθεύει με ανθρακονήματα υψηλών προδιαγραφών τη μαζική παραγωγή στη Ρωσία drones καμικάζι μεγάλου βεληνεκούς, τα οποία βασίζονται στον σχεδιασμό των ιρανικών Shahed, σύμφωνα με τις έρευνες του USCC και του Όλμπραϊτ.
Η Alabuga-Volokno και η UMATEX έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με διάφορες δυτικές κυρώσεις από το 2023, μεταξύ άλλων κυρώσεις που επιβλήθηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο και βάσει εκτελεστικού διατάγματος του Λευκού Οίκου.
Οι δραστηριότητές τους υπόκεινται επίσης σε κυρώσεις από την Ουκρανία, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Νέα Ζηλανδία και την Ελβετία. Η αμερικανική κυβέρνηση απαγορεύει τις εξαγωγές προϊόντων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον ρωσικό στρατό.
Η Jilin, μια μεγάλη κινεζική κρατική επιχείρηση που ειδικεύεται στην παραγωγή και πώληση συνθετικών χημικών ινών, δεν βρίσκεται σήμερα υπό δυτικές κυρώσεις.
Τα έγγραφα μεταφοράς, με τελωνειακό κωδικό που αφορά πολιτικές συνθετικές ίνες, φέρουν ημερομηνία 2026 και το λογότυπο της Rosatom Alabuga-Volokno. Σε αυτά περιγράφονται «πλήρεις υπηρεσίες διαμεταφοράς εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς φορτίου, του εκτελωνισμού και της ασφάλισης φορτίου» μεταξύ των εταιρειών για δύο εμπορευματοκιβώτια μήκους 40 ποδών, συνολικού μέγιστου φορτίου 46 τόνων «πολυακρυλονιτριλικής ίνας (PAN-precursor) για σκοπούς παραγωγής», σύμφωνα με τη μετάφραση των εγγράφων.
Οι λεγόμενες ίνες PAN-precursor αποτελούν βασικό χημικό συστατικό για την παραγωγή ελαφρών ανθρακονημάτων στρατιωτικών προδιαγραφών. Ο σωστός τελωνειακός κωδικός θα είχε χαρακτηρίσει την αποστολή ως προϊόν διπλής χρήσης, με εφαρμογές τόσο στον στρατιωτικό όσο και στον πολιτικό τομέα, δήλωσε ο Όλμπραϊτ.
Η λανθασμένη αναγραφή του τελωνειακού κωδικού «δείχνει ότι μια εταιρεία κρύβει μια πιο ευαίσθητη παραγγελία», δήλωσε η Κέρι Μπίτσοφ, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών που σχεδίαζε και επέβαλλε κυρώσεις σε δίκτυα προμηθειών ρωσικών όπλων.
«Η εταιρεία παίρνει ένα ελεγχόμενο προϊόν, βρίσκει έναν εύλογο κωδικό κάλυψης και το αποστέλλει υπό αυτή την κατηγορία», εξήγησε. «Η ίδια κάλυψη χρησιμοποιείται συχνά από διαφορετικές εταιρείες για παρόμοια προϊόντα».
Κανένα από τα εταιρικά σχήματα της Ειδικής Οικονομικής Ζώνης Αλαμπούγκα που έχουν υποστεί κυρώσεις δεν εισήγαγε προϊόντα με τον τελωνειακό κωδικό που χρησιμοποιείται κανονικά για ίνες PAN, σύμφωνα με έλεγχο των εμπορικών δεδομένων της περιόδου 2022-2025 από τη Sayari, εταιρεία που δραστηριοποιείται στον τομέα της διαχείρισης κινδύνων και της ανάλυσης δεδομένων.
Τα μεταδεδομένα που αντλήθηκαν από το έγγραφο μεταφοράς δείχνουν ότι αυτό δημιουργήθηκε από Ρώσο κρατικό αξιωματούχο που υπηρετεί στην περιοχή του Ταταρστάν.
Ο κρίσιμος ρόλος της Alabuga-Volokno είναι η παροχή ανθρακονημάτων υψηλών προδιαγραφών σε στρατηγικούς κλάδους της ρωσικής βιομηχανίας. Σύμφωνα με υπολογισμούς του USCC, το 89% της παραγωγής της εταιρείας αναμένεται να κατευθύνεται σε επιχειρήσεις της αμυντικής βιομηχανίας έως το 2030. Εσωτερικοί κατάλογοι προϊόντων της εταιρείας που μοιράστηκε το USCC με το POLITICO δείχνουν ότι η Alabuga-Volokno κατασκευάζει 39 προϊόντα που περιέχουν ανθρακονήματα με διαφορετικούς τύπους πολυμερών συνδετικών υλικών για την αεροπορία, την πυραυλική τεχνολογία, τα drones, τη ναυπηγική και την κατασκευή τεθωρακισμένων.
Το Ukrainian Security and Cooperation Centre αναφέρει ότι έχει εντοπίσει τουλάχιστον οκτώ διαγωνισμούς για τη μεταφορά PAN-precursors σε εμπορευματοκιβώτια προς την Alabuga-Volokno από την Jilin Chemical Fiber Group, από το 2022 έως και φέτος.
Παραβίαση κυρώσεων
Η ουκρανική κυβέρνηση θεωρεί ότι τα έγγραφα μεταφοράς δείχνουν πιθανή αποφυγή των κυρώσεων, δήλωσε ο Ουκρανός αξιωματούχος. Βρετανός κυβερνητικός αξιωματούχος ανέφερε ότι «δεν θα ήταν σκόπιμο να γίνουν εικασίες σχετικά με πιθανές μελλοντικές κυρώσεις, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να μειώσει την αποτελεσματικότητά τους».
Η Jilin παρέχει «κρίσιμο μέρος για την παραγωγή των ανθρακονημάτων που απαιτούνται» για την κατασκευή οπλισμένων drones, δήλωσε ο Όλμπραϊτ. «Χωρίς αυτό, δεν μπορείς να κατασκευάσεις το αεροσκάφος», εξήγησε, σημειώνοντας ότι το υλικό χρησιμοποιείται για την ενίσχυση των πτερύγων και των εσωτερικών δομών, μεταξύ άλλων της δεξαμενής καυσίμου και του κινητήρα. Ο Όλμπραϊτ εκτίμησε ότι η ποσότητα PAN που απέστειλε η Jilin επαρκεί για την παραγωγή ανθρακονημάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε έως και 1.300 drones καμικάζι.
Ο Όλμπραϊτ, ο οποίος μελετά εδώ και χρόνια την παραγωγή drones καμικάζι στο βιομηχανικό συγκρότημα της Ειδικής Οικονομικής Ζώνης Αλαμπούγκα, υποστηρίζει ότι η Ρωσία έχει καταστεί «απολύτως εξαρτημένη από την Κίνα» για την προμήθεια της εξειδικευμένης ακρυλικής ίνας PAN, η οποία αποτελεί την κύρια πρώτη ύλη για την παραγωγή ανθρακονημάτων υψηλών επιδόσεων.
«Τα προϊόντα διπλής χρήσης από την Κίνα και το Χονγκ Κονγκ διατηρούν σε λειτουργία τα ρωσικά εξοπλιστικά προγράμματα παρά τους δυτικούς ελέγχους στις εξαγωγές», ανέφερε η Επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών για την Κίνα σε έκθεσή της τον Αύγουστο. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε τον Ιούνιο το Ινστιτούτο του Κιέλου, γερμανικό μη κερδοσκοπικό ίδρυμα οικονομικής ανάλυσης, το Πεκίνο παρέχει πάνω από το 60% των εξαρτημάτων που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του ρωσικού στρατού.
«Ο αριθμός των κινεζικών εταιρειών που έχουν παράσχει δυνατότητες διπλής χρήσης στο ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα ανέρχεται πλέον σε δεκάδες και οι διασυνδέσεις αυτές είναι βαθιές», δήλωσε ο Κερτ Κάμπελ, πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Μπάιντεν. Σε αντάλλαγμα, πρόσθεσε, η Μόσχα παρέχει στο Πεκίνο μεταφορά τεχνολογίας για την αναβάθμιση «ορισμένων στρατιωτικών δυνατοτήτων που επιδίωκε».
Με την υποστήριξη της Κίνας, η ρωσική αμυντική βιομηχανία «είναι σε θέση να συνεχίσει να διευρύνει τη βάση παραγωγής της για ένα ευρύ φάσμα drones, εξαρτημάτων πυραύλων και άλλων τύπων οπλικών συστημάτων, τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιούνται στις επιθέσεις της εναντίον της Ουκρανίας», δήλωσε ο Κουζάν του USCC, σημειώνοντας ότι οι συνεχιζόμενες αποστολές ενισχύουν περαιτέρω τη βιομηχανική διασύνδεση δύο από τους στρατηγικούς αντιπάλους της Δύσης.
www.worldenergynews.gr
