Σοβαρές ελλείψεις σε πυρομαχικά αντιπυραυλικής άμυνας, οι οποίες ενδέχεται να διατηρηθούν έως το 2030, είχε επισημάνει ο πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ, στρατηγός Ράντι Τζορτζ, δύο μήνες πριν από την έναρξη του αμερικανικού πολέμου με το Ιράν.
Σύμφωνα με το CBS News, το οποίο επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση της υπόθεσης, ο Τζορτζ είχε προειδοποιήσει ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις αντιμετώπιζαν κρίσιμη έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να διαρκέσουν για αρκετά ακόμη χρόνια.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ απομάκρυνε τον στρατηγό από τη θέση του τον Απρίλιο, ενώ ο πόλεμος με το Ιράν βρισκόταν σε εξέλιξη.
Η προειδοποίηση του Τζορτζ περιλαμβανόταν στο Global Force Management Allocation Plan του Πενταγώνου, το ετήσιο σχέδιο κατανομής στρατιωτικών δυνάμεων και οπλικών συστημάτων σε διεθνές επίπεδο, το οποίο εγκρίνεται από τον υπουργό Άμυνας. Η αξιολόγηση είχε συνταχθεί στο πλαίσιο του σχεδιασμού για το οικονομικό έτος 2027, πριν από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, η οποία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, βρίσκεται πλέον στον έβδομο μήνα της.
Ο πρώην αρχηγός του αμερικανικού Στρατού είχε εκτιμήσει ότι τα αποθέματα πυραύλων για τα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας THAAD και Patriot θα παρέμεναν σε στρατηγικά χαμηλά επίπεδα έως το 2030. Αμερικανοί αξιωματούχοι απέδωσαν την εκτίμησή του στις αποστολές πυραύλων Patriot στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή το 2022, στις ανάγκες άμυνας του Ισραήλ και στους περιορισμούς της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας.
Το CBS News δεν δημοσιοποίησε τα ακριβή ποσοστά των αποθεμάτων που του γνωστοποιήθηκαν, επικαλούμενο λόγους ασφαλείας, ενώ ο Τζορτζ αρνήθηκε να σχολιάσει. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικές ποσότητες ορισμένων επιθετικών πυρομαχικών, όπως οι κατευθυνόμενες βόμβες JDAM και οι βόμβες μικρής διαμέτρου, όμως η κατάσταση είναι διαφορετική για τα πυρομαχικά που χρησιμοποιούνται στην αντιπυραυλική άμυνα.
Τα συστήματα Patriot και THAAD στο επίκεντρο
Το THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) αποτελεί ένα από τα πλέον προηγμένα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Έχει σχεδιαστεί για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων κατά την τελική φάση της πτήσης τους, είτε μέσα στην ατμόσφαιρα είτε λίγο έξω από αυτήν.
Ο αμερικανικός Στρατός διαθέτει οκτώ συστοιχίες THAAD. Καθεμία στελεχώνεται από περίπου 90 στρατιώτες και περιλαμβάνει έξι εκτοξευτές τοποθετημένους σε φορτηγά οχήματα, με οκτώ θέσεις εκτόξευσης ο καθένας. Συνολικά, μια πλήρης συστοιχία διαθέτει 48 αναχαιτιστικούς πυραύλους, σύμφωνα με έκθεση του 2025 της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσου των ΗΠΑ (Congressional Research Service).
Το σύστημα Patriot έχει σχεδιαστεί για την προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, στρατευμάτων και κρίσιμων υποδομών από βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και εχθρικά αεροσκάφη. Μπορεί να αντιμετωπίσει ευρύ φάσμα εναέριων απειλών σε χαμηλότερα ύψη σε σχέση με το THAAD. Η συνδυασμένη χρήση των δύο συστημάτων δημιουργεί διαδοχικά επίπεδα προστασίας απέναντι σε πυραυλικές επιθέσεις.
Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η διαθεσιμότητα των αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3), οι οποίοι καταστρέφουν εισερχόμενους στόχους μέσω άμεσης σύγκρουσης. Είναι σχεδιασμένοι κυρίως για την αντιμετώπιση τακτικών βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων cruise, ενώ μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν εναντίον εχθρικών αεροσκαφών.
«Αυτά είναι τα δύο είδη πυρομαχικών του Στρατού Ξηράς που θα χρησιμοποιούνταν περισσότερο σε μια σύγκρουση με την Κίνα», δήλωσε ο Μαρκ Κάνσιαν, απόστρατος συνταγματάρχης του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ και ανώτερος σύμβουλος Άμυνας και Ασφάλειας στο CSIS.
Όπως εξήγησε, σε μια τέτοια σύγκρουση η χρήση αντιαρματικών πυραύλων Javelin θα ήταν πιθανότατα πιο περιορισμένη, καθώς δεν αναμένεται να κυριαρχήσουν οι χερσαίες μάχες. Αντίθετα, η αντιαεροπορική και κυρίως η αντιπυραυλική άμυνα θα αποκτούσαν καθοριστική σημασία.
Οι καθυστερήσεις στην παραγωγή και η κατανάλωση αποθεμάτων
Οι περιορισμοί στην παραγωγή δυσχεραίνουν την αναπλήρωση των αποθεμάτων. Σύμφωνα με εκτίμηση του CSIS τον Απρίλιο, απαιτούνται κατά μέσο όρο τέσσερα χρόνια και πέντε μήνες για την παράδοση νέων παραγγελιών αναχαιτιστικών πυραύλων THAAD. Για τους πυραύλους Patriot PAC-3, ο χρόνος παράδοσης ανέρχεται σε περίπου τρεισήμισι χρόνια.
Η ίδια ανάλυση εκτιμά ότι οι ΗΠΑ εισήλθαν στο 2026 με περίπου 2.300 αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot. Κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, κατανάλωσαν από 1.050 έως 1.430 πυραύλους, ποσότητα που αντιστοιχεί έως και στο 61% των προπολεμικών αποθεμάτων. Για το οικονομικό έτος 2026 αναμενόταν να παραδοθούν λιγότεροι από 500 πύραυλοι για την αναπλήρωση των αποθεμάτων.
Ακόμη μεγαλύτερη πίεση καταγράφηκε στα αποθέματα THAAD. Πριν από τον πόλεμο, οι ΗΠΑ διέθεταν περίπου 355 αναχαιτιστικούς πυραύλους αυτού του τύπου, ενώ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης χρησιμοποιήθηκαν από 190 έως 290, δηλαδή έως και περίπου το 82% των προπολεμικών αποθεμάτων.
Σύμφωνα με το CSIS, για το οικονομικό έτος 2026 δεν αναμενόταν καμία παράδοση νέων πυραύλων THAAD για την αναπλήρωση των αποθεμάτων. Για το οικονομικό έτος 2027, ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν ζητήσει περισσότερους από 800 πυραύλους.
Οι αμυντικές βιομηχανίες Lockheed Martin και RTX, μέσω της θυγατρικής Raytheon, συμμετέχουν στην παραγωγή των συγκεκριμένων συστημάτων και των βασικών εξαρτημάτων τους. Οι δύο εταιρείες έχουν υπογράψει συμφωνίες με στόχο την επιτάχυνση της παραγωγής.
Τον Ιανουάριο, η Lockheed Martin ανακοίνωσε σχέδιο για τον τετραπλασιασμό της ετήσιας παραγωγικής δυναμικότητας των αναχαιτιστικών πυραύλων THAAD, από 96 σε 400 μονάδες.
Οι σημερινές ελλείψεις, ωστόσο, δεν αποδίδονται αποκλειστικά στον πόλεμο με το Ιράν. Σημαντικό ρόλο έχουν διαδραματίσει οι αμυντικές επιλογές των προηγούμενων δεκαετιών, η συρρίκνωση της βιομηχανικής βάσης και η διαδοχική διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων, οι οποίες οδηγούν σε κατανάλωση πυρομαχικών με ρυθμούς ταχύτερους από εκείνους με τους οποίους μπορούν να αναπληρωθούν.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CBS News ότι ακόμη και αν οι ΗΠΑ σταματούσαν να καταναλώνουν επιπλέον πυραύλους THAAD και Patriot στο Ιράν ή σε άλλες συγκρούσεις, θα χρειάζονταν έως το 2030 για να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους και να τα επαναφέρουν στα ήδη χαμηλά επίπεδα του Δεκεμβρίου του 2025.
Η απάντηση του Πενταγώνου
Το Πεντάγωνο αμφισβητεί τις αναφορές περί ελλείψεων. Σε επικοινωνία με το CBS News, ο επικεφαλής εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Άμυνας, Σον Πάρνελ, χαρακτήρισε ψευδείς τους ισχυρισμούς ότι οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ελλείψεις πυρομαχικών.
«Όταν τα μέσα ενημέρωσης των ψευδών ειδήσεων αναπαράγουν ανεύθυνα αυτά τα ψέματα, οι συνέπειες στον πραγματικό κόσμο είναι σαφείς: οι εχθροί μας ενθαρρύνονται να προχωρήσουν στην παροχή υποστήριξης ή στην επίθεση κατά των αμερικανικών στρατευμάτων», δήλωσε.
Ο Πάρνελ πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν όλα τα μέσα που απαιτούνται για να πλήξουν οποιονδήποτε στόχο επιλέξει ο πρόεδρος, στον χρόνο και στον τόπο που θα καθορίσει.
Όπως υποστήριξε, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ήδη διεξαγάγει επιτυχείς επιχειρήσεις σε πολλαπλά θέατρα επιχειρήσεων, διατηρώντας παράλληλα ένα μεγάλο και άμεσα διαθέσιμο οπλοστάσιο για την προστασία του αμερικανικού λαού και των συμφερόντων της χώρας.
www.worldenergynews.gr
