Δεν πρόλαβε να βρει τη θέση του στον χάρτη το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) και ήδη διαμορφώνεται γύρω του ένα διευρυνόμενο μέτωπο που έχει αποφασίσει να κινηθεί νομικά. Από την Άνδρο και τη Νάξο μέχρι το Νότιο Πήλιο και πλέον την Κάρυστο, οι αντιδράσεις περνούν από τα ψηφίσματα και τις ανακοινώσεις στις αιτήσεις ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), ενώ σε άλλες περιοχές της χώρας η νομική προετοιμασία βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η Κάρυστος αποτελεί τη νέα προσθήκη στον κατάλογο των περιοχών που έχουν αποφασίσει να κινηθούν προς το ΣτΕ. Ο Δήμος προχωρά στην άσκηση αίτησης ακύρωσης κατά του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ, με αιχμές για τον τρόπο αντιμετώπισης της νότιας Εύβοιας, την προστασία περιοχών Natura και αρχαιολογικών χώρων, αλλά και τις παράκτιες ζώνες με υψηλή τουριστική επισκεψιμότητα. Στο επίκεντρο των επιχειρημάτων του Δήμου βρίσκονται επίσης οι Πεταλιοί και συνολικά η ήδη σημαντική επιβάρυνση της νότιας Εύβοιας από έργα ΑΠΕ.
Με την προσθήκη της Καρύστου, οι περιοχές που έχουν πλέον λάβει σαφή θέση για δικαστική προσφυγή φτάνουν τις τέσσερις: Άνδρος, Νάξος, Νότιο Πήλιο και Κάρυστος ενώ πολλές άλλες προετοιμάζονται.
Άνδρος: η πρώτη που άνοιξε την πόρτα του ΣτΕ
Η πρώτη αντίδραση ήταν του Δήμου Άνδρου, ο οποίος ήδη από τη φάση της διαβούλευσης είχε οργανώσει θεσμική παρέμβαση κατά του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ και, μετά την έγκρισή του, αποφάσισε να κινηθεί για την προσβολή του στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Η Άνδρος περιλαμβάνεται στα μεγάλα νησιά άνω των 300 τ.χλμ., στα οποία το νέο πλαίσιο επιτρέπει υπό προϋποθέσεις τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων. Αυτό ακριβώς το καθεστώς βρίσκεται στον πυρήνα της τοπικής αντίδρασης.
Νάξος: ομόφωνο «ναι» στην προσφυγή
Ακολούθησε η Νάξος. Το Δημοτικό Συμβούλιο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων αποφάσισε να προσφύγει στο ΣτΕ κατά του νέου χωροταξικού, ενώ ο Δήμος κινείται για τη συγκρότηση του νομικού και θεσμικού μετώπου που θα υποστηρίξει την αίτηση ακύρωσης. Η Νάξος ανήκει επίσης στην ομάδα των 13 νησιών άνω των 300 τ.χλμ. που παραμένουν δυνητικά ανοιχτά στην ανάπτυξη αιολικών έργων. Η δημοτική αρχή έχει παράλληλα επιδιώξει ευρύτερη κινητοποίηση σε επίπεδο Νοτίου Αιγαίου.
Και το μέτωπο αυτό πλέον αποκτά ακόμη μεγαλύτερη θεσμική διάσταση. Την 1η Οκτωβρίου, το Διοικητικό Συμβούλιο της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου αποφάσισε ομόφωνα την προσφυγή της ίδιας της ΠΕΔ στο ΣτΕ. Σύμφωνα με την εισήγηση του νομικού συμβούλου της, εξετάζεται αυτοτελής αίτηση ακύρωσης, ενώ υπάρχει δυνατότητα να ζητηθεί συνεκδίκαση με τις προσφυγές των Δήμων Άνδρου και Νάξου. Στο επίκεντρο των νομικών επιχειρημάτων βρίσκεται, μεταξύ άλλων, το κριτήριο των 300 τ.χλμ. για τα νησιά.
Νότιο Πήλιο: στο επίκεντρο οι σωρευτικές επιπτώσεις
Στο δικαστικό μέτωπο προστέθηκε και το Νότιο Πήλιο, καθώς η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου αποφάσισε ομόφωνα να καταθέσει αίτηση ακύρωσης στο ΣτΕ κατά της υπουργικής απόφασης με την οποία εγκρίθηκε το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ.
Στο επίκεντρο της προσφυγής βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η ένταξη των πέντε δημοτικών ενοτήτων Αργαλαστής, Αφετών, Μηλεών, Σηπιάδος και Τρικερίου στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας. Ο Δήμος θέτει παράλληλα ζήτημα ως προς την αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων που ενδέχεται να προκύψουν από τη συγκέντρωση πολλαπλών εγκαταστάσεων ανεμογεννητριών στην περιοχή.
Χίος: στο επίκεντρο η προστασία των Μαστιχοχωρίων
Στη Χίο, η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών επιδιώκει να συγκροτήσει ένα ευρύτερο μέτωπο απέναντι στις προβλέψεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ, με τη συμμετοχή των βουλευτών του νησιού, της αυτοδιοίκησης και των επιμελητηρίων. Παράλληλα, προχωρά στην επιστημονική και νομική τεκμηρίωση της υπόθεσης, προετοιμάζοντας το ενδεχόμενο προσφυγής στο ΣτΕ. Βασικό αίτημά της είναι η πλήρης εξαίρεση των Μαστιχοχωρίων από τις ζώνες ανάπτυξης ΑΠΕ, με το επιχείρημα ότι διακυβεύεται η προστασία της παραδοσιακής καλλιέργειας της μαστίχας.
Αιτωλοακαρνανία, Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία: στο τραπέζι η δικαστική οδός
Στην Αιτωλοακαρνανία, η αντίδραση αποκτά σταδιακά πιο συγκεκριμένη νομική κατεύθυνση. Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Δυτικής Ελλάδας έχει συζητήσει τη δυνατότητα παροχής νομικής στήριξης στους δήμους που επιθυμούν να προσφύγουν στο ΣτΕ, ενώ ο Δήμος Αγρινίου έχει ήδη εκφράσει την πρόθεσή του να προσβάλει την υπουργική απόφαση. Ωστόσο, η προετοιμασία αυτή δεν έχει ακόμη οδηγήσει σε επιβεβαιωμένη απόφαση προσφυγής από το σύνολο των εμπλεκόμενων δήμων.
Αρνητική θέση για το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ έχει λάβει ομόφωνα η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, διατυπώνοντας παράλληλα 19 συγκεκριμένες προτάσεις για την προστασία της περιοχής. Μετά την έγκριση του χωροταξικού, ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας ζήτησε να εξεταστεί η δυνατότητα προσφυγής στο ΣτΕ και να προετοιμαστεί ενδεχόμενη συντονισμένη δικαστική κίνηση. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ληφθεί σχετική απόφαση από την Περιφέρεια.
Αντίστοιχα, το Περιφερειακό Συμβούλιο Θεσσαλίας έχει απορρίψει ομόφωνα το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ, ζητώντας διαφορετική προσέγγιση στη χωροθέτηση των έργων και συνεκτίμηση των ιδιαίτερων αναγκών της Περιφέρειας. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει ληφθεί απόφαση για προσφυγή στη δικαιοσύνη, με το ενδεχόμενο αυτό να παραμένει ανοιχτό.
Κρήτη: στο επίκεντρο η φέρουσα ικανότητα του νησιού
Στην Κρήτη, το Περιφερειακό Συμβούλιο έχει απορρίψει ομόφωνα τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ, λαμβάνοντας υπόψη και τις θέσεις των δήμων του νησιού. Η Περιφέρεια ζητά έναν χωροταξικό σχεδιασμό που να συνεκτιμά τη φέρουσα ικανότητα της Κρήτης, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τις ανάγκες της τοπικής οικονομίας. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει επιβεβαιωθεί απόφαση προσφυγής κατά της υπουργικής απόφασης που εγκρίνει το νέο πλαίσιο. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, ιδιαίτερα στην Ανατολική Κρήτη, όπου οι αντιδράσεις για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων είναι έντονες και οι προβλέψεις του νέου χωροταξικού εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο της τοπικής αντιπαράθεσης.
Απάντηση του ΥΠΕΝ από τη Βουλή
Την ίδια ώρα, απέναντι στις αντιδράσεις των νησιωτικών δήμων, η διοίκηση υπερασπίζεται τη διαδικασία με την οποία καταρτίστηκε και εγκρίθηκε το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ. Σε απάντηση της σχετικής αναφοράς που κατατέθηκε στη Βουλή με αντικείμενο την προσαρμογή του χωροταξικού σχεδιασμού στη φέρουσα ικανότητα και τις ιδιαιτερότητες της Νάξου, των Μικρών Κυκλάδων και της Άνδρου, η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κυρία Μαρία-Ελένη Σούκουλη-Βιλιάλη παραπέμπει στη διαδικασία που προηγήθηκε της θεσμοθέτησης του πλαισίου.
Όπως ανέφερε προ ημερών, υπερασπιζόμενη το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ, στόχος είναι η διαμόρφωση σαφέστερου και αυστηρότερου πλαισίου για τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και τη μέριμνα για τις τοπικές κοινωνίες. Η τελική μορφή του πλαισίου, σύμφωνα με την υφυπουργό, προέκυψε έπειτα από ευρεία δημόσια διαβούλευση, στην οποία συμμετείχαν θεσμικοί και κοινωνικοί φορείς, εκπρόσωποι της επιστημονικής και επιχειρηματικής κοινότητας και πολίτες ενώ, διατυπώθηκαν και οι γνώμες του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του ΚΕΣΥΧΩΘΑ.
Σε κάθε περίπτωση, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εισέρχεται στην πρώτη μεγάλη δοκιμασία του. Από τη μία πλευρά διαμορφώνεται ένα ολοένα ευρύτερο μέτωπο αυτοδιοικητικών και παραγωγικών φορέων που αμφισβητούν συγκεκριμένες χωροταξικές επιλογές. Από την άλλη, η διοίκηση υπερασπίζεται τη διαδικασία θεσμοθέτησης και τις βασικές κατευθύνσεις του νέου πλαισίου. Και στη μέση το ΣτΕ, το οποίο θα κληθεί να εξετάσει τα ευρύτερα ζητήματα που θα τεθούν από τους προσφεύγοντες για τα όρια και τη λειτουργία του νέου χωροταξικού σχεδιασμού.
www.worldenergynews.gr
