Μια νέα χρήση για τα υλικά που προέρχονται από την αποξήλωση υπεράκτιων πετρελαϊκών εγκαταστάσεων βρήκε η Νορβηγία, αξιοποιώντας 20 τόνους ανακυκλωμένου αλουμινίου από την πρώην πλατφόρμα Gyda στη Βόρεια Θάλασσα για την κατασκευή της Hangarbrua, μιας γέφυρας μήκους 55 μέτρων για πεζούς και ποδηλάτες στο Τρόντχαϊμ. Το έργο αναδεικνύει τις δυνατότητες επαναχρησιμοποίησης βιομηχανικών υλικών σε υποδομές μεγάλης διάρκειας ζωής, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για νέες εφαρμογές του αλουμινίου στις γέφυρες.
Από τη Βόρεια Θάλασσα στις αστικές μεταφορές
Η ιστορία της Hangarbrua ξεκινά από την πλατφόρμα Gyda, η οποία λειτούργησε στη Βόρεια Θάλασσα από το 1990 έως τον παροπλισμό της το 2021. Κατά τη διαδικασία αποξήλωσης, η Aker Solutions ανέκτησε περίπου 18.000 τόνους χάλυβα και άλλων μετάλλων, μεταξύ των οποίων και αλουμίνιο από τις ανώτερες κατασκευές της εγκατάστασης.
Η Stena Recycling ανέλαβε τη διαλογή των ανακτημένων απορριμμάτων αλουμινίου και στη συνέχεια προμήθευσε το υλικό στη Hydro για ανακύκλωση. Η Hydro επεξεργάστηκε το μέταλλο στις εγκαταστάσεις της στη Σουηδία, όπου το μετέτρεψε σε πλινθώματα κατάλληλα για διέλαση στο χυτήριο Sjunnen. Ακολούθως, το υλικό μεταφέρθηκε στη μονάδα διέλασης της εταιρείας στο Finspång, όπου διαμορφώθηκε σε νέα προφίλ αλουμινίου για το κατάστρωμα της γέφυρας.
Η Νορβηγική Υπηρεσία Δημόσιων Οδών ανέθεσε τη Hangarbrua ως πιλοτικό έργο. Τον σχεδιασμό και την κατασκευή ανέλαβε η Leirvik AS σε συνεργασία με την COWI, ενώ οι Hydro, Aker Solutions και Stena Recycling συμμετείχαν στην αλυσίδα εφοδιασμού του ανακυκλωμένου αλουμινίου.
Το έργο σηματοδοτεί επίσης την επιστροφή της Νορβηγίας στην κατασκευή γεφυρών από αλουμίνιο για πρώτη φορά από το 1995, όταν η Leirvik είχε παραδώσει τη γέφυρα Forsmo.
Ελαφρύτερη κατασκευή και εγκατάσταση πάνω από ενεργό σιδηρόδρομο
Η Hangarbrua είναι γέφυρα τύπου δικτυωτού τόξου, σχεδιασμένη για την κυκλοφορία πεζών και ποδηλατών. Διασχίζει τις σιδηροδρομικές γραμμές στον σταθμό Leangen και αποτελεί τμήμα της βασικής διαδρομής πεζών και ποδηλάτων που οδηγεί προς το κέντρο του Τρόντχαϊμ.
Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι το κατάστρωμά της, το οποίο κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από ανακυκλωμένο αλουμίνιο που προέρχεται από την πλατφόρμα Gyda. Η ευρύτερη κατασκευή είναι επίσης από αλουμίνιο, ενώ ανοξείδωτες ράβδοι εφελκυσμού παρέχουν πρόσθετη δομική στήριξη.
Η επιλογή του συγκεκριμένου μετάλλου προσφέρει και κατασκευαστικά πλεονεκτήματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του έργου, μια αντίστοιχη γέφυρα από αλουμίνιο έχει περίπου το ένα τρίτο του βάρους μιας χαλύβδινης κατασκευής αντίστοιχου σχεδιασμού. Αυτό επέτρεψε τη συναρμολόγηση της γέφυρας μακριά από τις σιδηροδρομικές γραμμές και την ανύψωσή της στην τελική θέση ως ενιαίας κατασκευής.
Η Leirvik πραγματοποίησε δοκιμαστική συναρμολόγηση στις εγκαταστάσεις της στο Στόρντ τον Δεκέμβριο του 2024. Τα τέσσερα κύρια τμήματα μεταφέρθηκαν στο Τρόντχαϊμ τον Μάρτιο του 2025, όπου ενώθηκαν και εξοπλίστηκαν με ράβδους ανάρτησης, κιγκλιδώματα και δίχτυα ασφαλείας.
Στις 19 Ιουνίου 2025, η Nordic Crane τοποθέτησε τη συναρμολογημένη γέφυρα στον σταθμό Leangen, χρησιμοποιώντας ερπυστριοφόρο γερανό ανυψωτικής ικανότητας 650 τόνων και βραχίονα μήκους 72 μέτρων. Τα εξαρτήματα μεταφέρθηκαν με 21 φορτηγά, ενώ η τελική ανύψωση πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια προγραμματισμένης διακοπής της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας.
Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν εντός του προβλεπόμενου χρονικού περιθωρίου, με τα βασικά δομικά στοιχεία να ευθυγραμμίζονται σύμφωνα με τον σχεδιασμό.
Μικρότερο ανθρακικό αποτύπωμα σε όλο τον κύκλο ζωής
Πέρα από την αξιοποίηση βιομηχανικών απορριμμάτων, η Hangarbrua προσφέρει τη δυνατότητα αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιδόσεων του αλουμινίου σε δομικές εφαρμογές.
Ανάλυση κύκλου ζωής που εκπόνησε η COWI συνέκρινε τη γέφυρα αλουμινίου με μια εναλλακτική κατασκευή από ανοξείδωτο χάλυβα, βασισμένη στον ίδιο σχεδιασμό δικτυωτού τόξου. Σύμφωνα με την εκτίμηση, οι εκπομπές της γέφυρας αλουμινίου ανέρχονται σε 120 τόνους διοξειδίου του άνθρακα, εφόσον συνυπολογιστούν τα οφέλη από την ανακύκλωση στο τέλος της ζωής της. Για την αντίστοιχη κατασκευή από ανοξείδωτο χάλυβα, οι εκπομπές υπολογίστηκαν σε 500 τόνους CO₂.
Χωρίς να συνυπολογίζονται τα οφέλη της μελλοντικής ανακύκλωσης, οι εκπομπές εκτιμώνται σε 420 τόνους CO₂ για τη γέφυρα αλουμινίου και σε 620 τόνους για τη χαλύβδινη εναλλακτική. Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη σημασία της αξιολόγησης ολόκληρου του κύκλου ζωής ενός υλικού και όχι μόνο των εκπομπών που συνδέονται με την αρχική παραγωγή του.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα του αλουμινίου είναι η αντοχή του στη διάβρωση. Οι εταίροι του έργου εκτιμούν ότι η γέφυρα θα χρειάζεται ελάχιστη συντήρηση κατά τη διάρκεια ζωής της, ενώ η Νορβηγική Υπηρεσία Δημόσιων Οδών αναμένει ότι θα μπορεί να λειτουργεί χωρίς συντήρηση για διάστημα 100 ετών.
Αισθητήρες για τον σχεδιασμό των γεφυρών του μέλλοντος
Η Hangarbrua αποτελεί παράλληλα μέρος του προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης FjordX της Νορβηγικής Υπηρεσίας Δημόσιων Οδών, το οποίο επικεντρώνεται σε υποδομές με χαμηλό κόστος, περιβαλλοντική βιωσιμότητα και υψηλά επίπεδα ασφάλειας.
Αισθητήρες που έχουν εγκατασταθεί σε διάφορα σημεία της γέφυρας θα παρακολουθούν τη δομική συμπεριφορά της, παράγοντας δεδομένα για την απόδοση του αλουμινίου σε πραγματικές συνθήκες λειτουργίας. Τα ευρήματα αναμένεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη μελλοντικών προτύπων σχεδιασμού και να υποστηρίξουν την κατασκευή γεφυρών αλουμινίου με διαφορετικές μορφές και ανοίγματα.
Η κατασκευή έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο έρευνας για μεταπτυχιακούς φοιτητές και υποψήφιους διδάκτορες του Νορβηγικού Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας. Για τη Leirvik, η οποία διαθέτει εκτεταμένη εμπειρία σε μεγάλες κατασκευές αλουμινίου για τον κλάδο πετρελαίου και φυσικού αερίου, το έργο δημιουργεί νέες προοπτικές αξιοποίησης της τεχνογνωσίας της στην κατασκευή γεφυρών.
Η Hangarbrua δείχνει πώς το αλουμίνιο που ανακτάται από μια βιομηχανία συνδεδεμένη με την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων μπορεί να αποκτήσει νέα χρήση σε δημόσιες υποδομές. Παράλληλα, αποτελεί ένα πρακτικό παράδειγμα συνδυασμού ανακυκλωμένων υλικών, ελαφριάς δομικής κατασκευής και αξιολόγησης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός έργου.
www.worldenergynews.gr
