Περιβαλλοντική άδεια για παραγωγική δυναμικότητα και αξιοποίηση βιομηχανικών καταλοίπων και δευτερογενών πρώτων υλών - Διεύρυνση της παραγωγής σε πέντε μέταλλα
Την περιβαλλοντική αδειοδότηση για τη λειτουργία και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό της υφιστάμενης μονάδας παραγωγής μη σιδηρούχων μετάλλων στη Βιομηχανική Περιοχή Θεσσαλονίκης, στη Σίνδο, αφορά η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) για την εταιρεία METLEN ENERGY & METALS Α.Ε. από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης.
Η απόφαση αφορά την αναδιάρθρωση και την αναβάθμιση των παραγωγικών γραμμών της μονάδας, με στόχο τη βελτίωση της απόδοσης των υφιστάμενων διεργασιών, τη διεύρυνση των αξιοποιούμενων πρώτων υλών και την προσθήκη νέων παραγόμενων μετάλλων. Ειδικότερα, προβλέπεται η διατήρηση και βελτιστοποίηση της παραγωγής χαλκού και ψευδαργύρου, καθώς και η επέκταση του παραγωγικού αντικειμένου στην ανάκτηση κοβαλτίου, νικελίου και μαγγανίου.
Η επένδυση εντάσσεται στο πεδίο της δευτερογενούς μεταλλουργικής παραγωγής, καθώς αξιοποιεί υλικά που προκύπτουν από άλλες παραγωγικές δραστηριότητες, με σκοπό την ανάκτηση των μετάλλων που περιέχουν. Με αυτόν τον τρόπο, η μονάδα επεξεργάζεται βιομηχανικά κατάλοιπα και δευτερογενείς πρώτες ύλες αντί να περιορίζεται σε μία στενή κατηγορία εισερχόμενων υλικών.
Πέντε μέταλλα στο παραγωγικό αντικείμενο της μονάδας
Η αναβαθμισμένη μονάδα έχει ως αντικείμενο την παραγωγή πέντε μη σιδηρούχων μετάλλων: χαλκού (Cu), ψευδαργύρου (Zn), κοβαλτίου (Co), νικελίου (Ni) και μαγγανίου (Mn). Η απόφαση καθορίζει τη δυναμικότητα παραγωγής για καθένα από αυτά, ως προς το τελικό προϊόν. Συγκεκριμένα, η περιβαλλοντικά αδειοδοτημένη δυναμικότητα διαμορφώνεται ως εξής:
Ψευδάργυρος (Zn): 17,2 τόνοι ημερησίως.
Χαλκός (Cu): 22,11 τόνοι ημερησίως.
Νικέλιο (Ni): 5,84 τόνοι ημερησίως.
Κοβάλτιο (Co): 8,87 τόνοι ημερησίως.
Μαγγάνιο (Mn): 7,49 τόνοι ημερησίως.
Η διεύρυνση αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδιαζόμενου τεχνολογικού εκσυγχρονισμού. Στο υφιστάμενο καθεστώς λειτουργίας η μονάδα παράγει χαλκό και ψευδάργυρο μέσω υδρομεταλλουργικών διεργασιών, ενώ η τροποποίηση αποσκοπεί στην ανάκτηση πρόσθετων μετάλλων που περιέχονται στα επεξεργαζόμενα ρεύματα. Η απόφαση δεν προβλέπει αύξηση της συνολικής ημερήσιας ποσότητας των εισερχόμενων πρώτων υλών. Προβλέπει, ωστόσο, τη διεύρυνση του φάσματος των υλικών που μπορούν να αξιοποιούνται και τη βελτίωση της απόδοσης των διεργασιών, ώστε να διευρύνεται το σύνολο των παραγόμενων προϊόντων.
Αναβάθμιση των παραγωγικών γραμμών και νέες τεχνολογικές δυνατότητες
Ο εκσυγχρονισμός περιλαμβάνει κτιριακή και μηχανολογική επέκταση, καθώς και προσθήκη νέων σταδίων προεπεξεργασίας και επεξεργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπονται νέες γραμμές θραύσης για σκληρά και μαλακά υλικά, νέα γραμμή υγρής άλεσης και νέες γραμμές υγρής μεταφοράς των υλικών από τη μονάδα άλεσης προς τις γραμμές παραγωγής. Οι αλλαγές αποσκοπούν στη βελτιστοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας και στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των εισερχόμενων υλικών.
Κεντρικό στοιχείο του εκσυγχρονισμού αποτελεί η τροποποίηση της όξινης γραμμής επεξεργασίας, ώστε να καθίσταται δυνατή η ανάκτηση και παραγωγή νικελίου, κοβαλτίου και μαγγανίου. Τα συγκεκριμένα μέταλλα περιέχονται στα ρεύματα που υποβάλλονται σε επεξεργασία και η νέα διάταξη της γραμμής αποσκοπεί στην ανάκτησή τους. Παράλληλα, τροποποιείται η υφιστάμενη αλκαλική γραμμή, ώστε να επιτρέπει, πέραν της παραγωγής ανθρακικού ψευδαργύρου, και την παραγωγή οξειδίου του ψευδαργύρου (ZnO). Από την ίδια γραμμή εξακολουθούν να προκύπτουν οξείδιο του χαλκού (CuO) και υδροξείδιο του χαλκού [Cu(OH)₂], με κύρια επιδιωκόμενη μορφή τελικού προϊόντος το οξείδιο του χαλκού.
Κρίσιμες πρώτες ύλες της ΕΕ στο επίκεντρο
Το παραγωγικό αντικείμενο της μονάδας περιλαμβάνει μέταλλα που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή βιομηχανία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, εντάσσονται στις κατηγορίες κρίσιμων ή στρατηγικών πρώτων υλών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, για τα πέντε μέταλλα, η κατάταξη έχει ως εξής:
Χαλκός (Cu): στρατηγική πρώτη ύλη. Ο χαλκός περιλαμβάνεται στον ευρωπαϊκό κατάλογο στρατηγικών πρώτων υλών, λόγω της σημασίας του για στρατηγικές τεχνολογίες και την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Κοβάλτιο (Co): κρίσιμη και στρατηγική πρώτη ύλη. Το κοβάλτιο περιλαμβάνεται και στις δύο κατηγορίες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και έχει σημαντικό ρόλο σε τεχνολογικές αλυσίδες αξίας, μεταξύ άλλων στην παραγωγή ορισμένων τύπων μπαταριών.
Μαγγάνιο (Mn): κρίσιμη πρώτη ύλη, με στρατηγικό χαρακτηρισμό για ποιότητα κατάλληλη για μπαταρίες. Η σχετική διάκριση εξαρτάται από την κατηγορία και την ποιότητα του υλικού.
Νικέλιο (Ni): κρίσιμη και στρατηγική πρώτη ύλη όταν πρόκειται για ποιότητα κατάλληλη για μπαταρίες. Η ευρωπαϊκή κατάταξη συνδέει τις συγκεκριμένες ιδιότητες με την ποιότητα του υλικού.
Ψευδάργυρος (Zn): δεν περιλαμβάνεται στους καταλόγους κρίσιμων και στρατηγικών πρώτων υλών του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1252.
Η παρουσία αυτών των μετάλλων στο παραγωγικό αντικείμενο της εγκατάστασης αναδεικνύει τη σύνδεση της δευτερογενούς μεταλλουργικής παραγωγής με την ανάκτηση υλικών που έχουν βιομηχανική σημασία.
Παραγωγική δυναμικότητα και λειτουργικά χαρακτηριστικά
Η εγκατάσταση αναπτύσσεται σε συνολική επιφάνεια γηπέδου 19.232,16 τετραγωνικών μέτρων και διαθέτει μηχανολογικό εξοπλισμό με κινητήρια ισχύ 3.307,90 kW και θερμική ισχύ 19.520 kW. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απόφασης, η λειτουργία της μονάδας προβλέπεται για 365 ημέρες τον χρόνο, σε 24ωρη βάση, με απασχόληση 60 εργαζομένων. Ειδικότερα, η απόφαση αναφέρει:
Ομάδα 9η, α/α 154: δευτερογενής παραγωγή μολύβδου, ψευδαργύρου και κασσιτέρου, καθώς και παραγωγή οξειδίου του ψευδαργύρου από σκόνες που προέρχονται από διεργασίες παραγωγής άλλων μετάλλων.
Ομάδα 9η, α/α 157: δευτερογενής παραγωγή χαλκού.
Ομάδα 9η, α/α 160: δευτερογενής παραγωγή άλλων μη σιδηρούχων μετάλλων και πρώτη επεξεργασία χρωμίου, μαγγανίου, νικελίου και συναφών μετάλλων.
Η περιβαλλοντική αδειοδότηση και οι όροι λειτουργίας
Σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης, ο φάκελος της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) κρίθηκε πλήρης και διαβιβάστηκε στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους φορείς για την προβλεπόμενη διαδικασία διαβούλευσης και γνωμοδότησης. Η Διεύθυνση Υδάτων Κεντρικής Μακεδονίας γνωμοδότησε θετικά υπό όρους, ενώ θετική γνωμοδότηση υπό όρους και προϋποθέσεις διατύπωσε και το Περιφερειακό Συμβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας. Θετικά γνωμοδότησε επίσης το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, διατυπώνοντας τους σχετικούς όρους και τις προϋποθέσεις του.
Κατά τη διαδικασία δημοσιοποίησης της ΜΠΕ δεν εκφράστηκαν αντιρρήσεις για την υλοποίηση της δραστηριότητας και οι συναρμόδιοι φορείς γνωμοδότησαν θετικά ή θετικά υπό όρους με τις παρατηρήσεις και τις προϋποθέσεις που έθεσαν οι αρμόδιες υπηρεσίες να ενσωματώνονται στους περιβαλλοντικούς όρους.
Το ευρύτερο επενδυτικό σχέδιο της METLEN στις κρίσιμες πρώτες ύλες
Η δραστηριότητα της METLEN στον τομέα της μεταλλουργίας ενισχύεται από το μεγάλο επενδυτικό σχέδιο που αναπτύσσει στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας, στις εγκαταστάσεις του ιστορικού βιομηχανικού συγκροτήματος «Αλουμίνιον της Ελλάδος». Το σχέδιο περιλαμβάνει την ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων βωξίτη, την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής αλουμίνας, καθώς και τη δημιουργία μονάδας παραγωγής γαλλίου. Η αρχική επενδυτική απόφαση, που ανακοινώθηκε τον Ιανουάριο του 2025, αφορούσε προϋπολογισμό 295,5 εκατ. ευρώ, ενώ τον Μάιο του 2026 το έργο εγκρίθηκε από τη Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων ως επένδυση εμβληματικής σημασίας, συνολικού ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ.
Για την υποστήριξη του σχεδίου, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ενέκρινε χρηματοδότηση 90 εκατ. ευρώ. Ο σχεδιασμός προβλέπει ετήσια παραγωγική δυναμικότητα περίπου 2 εκατ. τόνων βωξίτη, 1,265 εκατ. τόνων αλουμίνας και 50 τόνων γαλλίου. Η νέα μονάδα γαλλίου βρίσκεται υπό κατασκευή, με την έναρξη της παραγωγής να προγραμματίζεται για το τρίτο τρίμηνο του 2027 και την πλήρη ανάπτυξη της δυναμικότητας να τοποθετείται έως το 2028.
Τα συγκεκριμένα υλικά περιλαμβάνονται στον ευρωπαϊκό κατάλογο κρίσιμων πρώτων υλών, ενώ το γάλλιο χρησιμοποιείται σε τεχνολογίες αιχμής, όπως οι ημιαγωγοί, τα ηλεκτρονικά, οι αμυντικές εφαρμογές και τα φωτοβολταϊκά. Η εμπορική αξιοποίηση της νέας παραγωγής έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται μέσω μακροπρόθεσμων συμφωνιών διάθεσης. Τον Ιούλιο του 2026, η METLEN ανακοίνωσε συμφωνία με μεγάλη αμερικανική τεχνολογική εταιρεία για ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 25% της προβλεπόμενης ετήσιας παραγωγής, ενώ τον Οκτώβριο ακολούθησε δεύτερη συμφωνία με ιαπωνική εταιρεία χημικών προϊόντων, η οποία καλύπτει έως το 16% της παραγωγής. Οι δύο συμφωνίες καλύπτουν έτσι έως και το 41% της σχεδιαζόμενης δυναμικότητας, πριν ακόμη ξεκινήσει η βιομηχανική παραγωγή.
Οι επενδύσεις στη Βοιωτία εντάσσονται στη στρατηγική της εταιρείας για την ανάπτυξη καθετοποιημένης παραγωγής και την ενίσχυση της παρουσίας της στις κρίσιμες πρώτες ύλες, με στόχο την κάλυψη μέρους των αναγκών της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τη δημιουργία νέων εξαγωγικών δυνατοτήτων.
www.worldenergynews.gr
