Σε νέα έκθεσή του, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA) αναθεωρεί για ακόμη μία φορά προς τα πάνω τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις του για την πυρηνική ενέργεια, εκτιμώντας ότι η παγκόσμια δυναμικότητα πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής θα μπορούσε να τριπλασιαστεί έως το 2060.
Ο Οργανισμός αναμένει ότι σημαντικό μέρος αυτής της αύξησης θα προέλθει από ένα ισχυρό κύμα μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors – SMRs), οι οποίοι, έπειτα από χρόνια αναμονής, αναμένεται να αρχίσουν να συνδέονται μαζικά με τα ηλεκτρικά δίκτυα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Εδώ και χρόνια, οι SMRs παρουσιάζονται ως τεχνολογία που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στην καθαρή ενέργεια, καθώς έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν ηλεκτρική ενέργεια χωρίς εκπομπές άνθρακα, 24 ώρες το 24ωρο, με ένα κλάσμα του αρχικού επενδυτικού κόστους των συμβατικών πυρηνικών σταθμών.
Οι παραδοσιακοί πυρηνικοί σταθμοί αποτελούν συνήθως τεράστια έργα, σχεδιασμένα ειδικά για κάθε εγκατάσταση, με εξαιρετικά υψηλό αρχικό κόστος και πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα για την αδειοδότηση, την κατασκευή και τη σύνδεσή τους στο δίκτυο.
Αντίθετα, οι SMRs σχεδιάζονται ώστε να κατασκευάζονται μαζικά σε εργοστάσια με τυποποιημένες προδιαγραφές και στη συνέχεια να εγκαθίστανται στο σημείο λειτουργίας τους.
Μια μεγαλύτερη εγκατάσταση μπορεί να χρησιμοποιεί περισσότερες μονάδες και μια μικρότερη λιγότερες.... Τόσο απλά.
Γιατί καθυστέρησε η «επανάσταση» των SMRs
Ωστόσο, το όραμα αυτό άργησε να γίνει πραγματικότητα, εξαιτίας των ρυθμιστικών εμποδίων, των χρηματοδοτικών κενών, των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα πυρηνικών καυσίμων και μιας σειράς άλλων δυσκολιών.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι, αν και οι συγκεκριμένοι αντιδραστήρες είναι φθηνότεροι από τους παραδοσιακούς πυρηνικούς σταθμούς, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και φθηνοί.
Παρότι η σχετικά νέα αυτή τεχνολογία πιθανότατα θα γίνεται οικονομικότερη με την πάροδο του χρόνου, προς το παρόν δεν είναι πραγματικά ανταγωνιστική έναντι άλλων επιλογών καθαρής ενέργειας, όπως τα μεγάλης κλίμακας υδροηλεκτρικά έργα και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα.
«Ένα από τα βασικά επιχειρήματα των υποστηρικτών των SMRs είναι ότι οι νέοι αντιδραστήρες θα είναι οικονομικά ανταγωνιστικοί», επισημαίνει ο David Schlissel, διευθυντής ανάλυσης σχεδιασμού ενεργειακών πόρων του Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA).
«Ωστόσο, η εμπειρία από τους πρώτους SMRs που έχουν ήδη κατασκευαστεί ή βρίσκονται σήμερα υπό κατασκευή δείχνει ότι αυτό απλώς δεν ισχύει», προσθέτει.
Αν και αρκετές από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου —μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Κίνα και η Ρωσία— επενδύουν σημαντικά ποσά στην ανάπτυξη των SMRs, η Ρωσία και η Κίνα παραμένουν οι μόνες δύο χώρες παγκοσμίως που διαθέτουν λειτουργικά μοντέλα συνδεδεμένα με το ηλεκτρικό δίκτυο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εγκρίνει ένα μόνο σχέδιο SMR, με την εμπορική ανάπτυξή του να αναμένεται το 2028.
Αλλάζουν θεαματικά οι προβλέψεις του IAEA
Φαίνεται, ωστόσο, ότι η μακρά πορεία προς την εμπορική αξιοποίηση της τεχνολογίας αρχίζει επιτέλους να επιταχύνεται.
Στο σενάριο υψηλής ανάπτυξης του IAEA, το 28% του συνόλου της νέας πυρηνικής ισχύος που θα προστεθεί έως το 2060 αναμένεται να προέρχεται από SMRs.
Ακόμη και στο σενάριο χαμηλότερης ανάπτυξης της πυρηνικής ενέργειας, οι SMRs αντιπροσωπεύουν το 23% της νέας ισχύος.
Και στα δύο σενάρια, επομένως, ο ρόλος τους είναι σημαντικός.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις αποτυπώνουν ταυτόχρονα μια εντυπωσιακή ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην τεχνολογία σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις του Οργανισμού. Σε εκείνες, οι SMRs αντιπροσώπευαν το 24% της νέας πυρηνικής ισχύος στο σενάριο υψηλής ανάπτυξης και μόλις το 5% στο σενάριο χαμηλής ανάπτυξης.
Η έκθεση του IAEA παρουσιάζει επίσης γεωγραφική ανάλυση για τις περιοχές στις οποίες αναμένεται να αναπτυχθεί περισσότερο η συγκεκριμένη τεχνολογία έως το 2060.
Ο Οργανισμός προβλέπει «ιδιαίτερα ισχυρή διείσδυση στη Βόρεια Αμερική, όπου περίπου το 60% της νέας πυρηνικής ισχύος θα μπορούσε να προέρχεται από SMRs».
Ισχυρή ανάπτυξη αναμένεται επίσης στη Νοτιοανατολική Ασία, καθώς και στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, όπου το αντίστοιχο ποσοστό εκτιμάται στο 40% τόσο στο σενάριο υψηλής όσο και στο σενάριο χαμηλής ανάπτυξης.
Οι ΗΠΑ επιταχύνουν – Δύο νέοι SMRs στο Michigan
Οι εξελίξεις έχουν ήδη αρχίσει να επιταχύνονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μόλις αυτή την εβδομάδα, η αμερικανική Nuclear Regulatory Commission (NRC) ενέκρινε διαδικασία ταχείας προώθησης για την κατασκευή δύο σχεδιαζόμενων SMRs στο Palisades Energy Center στο Michigan.
Η εγκατάσταση θα έχει τη δυνατότητα να ξεκινήσει πρόωρα τις προκαταρκτικές κατασκευαστικές εργασίες, πριν ακόμη εκδοθεί η σχετική Limited Work Authorization.
Οι δύο αντιδραστήρες αναμένεται να έχουν συνολική ισχύ 680 MW.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει και το παιχνίδι της πυρηνικής ενέργειας
Τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και διεθνώς, η «επανάσταση» των SMRs θεωρείται ολοένα και περισσότερο κρίσιμο κομμάτι του ενεργειακού παζλ που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη.
Ένα και μόνο hyperscale data center τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να καταναλώνει τόση ηλεκτρική ενέργεια όση περίπου 50.000 νοικοκυριά.
Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται όσο το δυνατόν ταχύτερα νέα ενεργειακή ισχύς που θα μπορεί να αναπτύσσεται κλιμακωτά, να παρέχει σταθερό φορτίο βάσης και παράλληλα να έχει χαμηλές εκπομπές άνθρακα.
Προς το παρόν, η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί παράλληλα σε τεράστια αύξηση της ζήτησης για φυσικό αέριο.
Ωστόσο, ο τεχνολογικός κλάδος διοχετεύει ταυτόχρονα σημαντικά κεφάλαια σε τεχνολογίες επόμενης γενιάς, όπως οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες, με στόχο να καλύψει στο μέλλον τις ακόρεστες ενεργειακές ανάγκες του με πιο βιώσιμο τρόπο και υπό αυτή την έννοια, το μέλλον δεν μπορεί να έρθει αρκετά γρήγορα.
www.worldenergynews.gr
