Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι πλέον το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών - Οι κίνδυνοι για τα δεξαμενόπλοια έχουν αυξηθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα πολλοί πλοιοκτήτες να ζητούν πολύ υψηλότερα ναύλα για να αναλάβουν τη μεταφορά φορτίων από τη Μέση Ανατολή
Οι χώρες του Περσικού Κόλπου αναζητούν διαρκώς νέους τρόπους για να διατηρήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου, καθώς τα προβλήματα στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχουν ανατρέψει τις παραδοσιακές διαδρομές μεταφοράς. Αγωγοί που παρακάμπτουν το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα και μεταφορτώσεις πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο έχουν πλέον εξελιχθεί σε βασικές εναλλακτικές, με το τίμημα όμως να είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Η επανεκκίνηση του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας προκάλεσε αυτή την εβδομάδα αισθητή υποχώρηση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Ο αγωγός είχε υποστεί ζημιές από επιθέσεις των Χούθι και η αποκατάστασή του θεωρούνταν ότι ενδεχομένως θα απαιτούσε μήνες. Η αντίδραση της αγοράς ανέδειξε πόσο σημαντική έχει γίνει για τους επενδυτές η κατάσταση των ενεργειακών υποδομών στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα εκείνων που επιτρέπουν την εξαγωγή πετρελαίου χωρίς τη χρήση του Ορμούζ.
Ο East-West μετέφερε παραδοσιακά αργό προς τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, από όπου φορτωνόταν σε δεξαμενόπλοια. Μετά τα προβλήματα στο Στενό του Ορμούζ, η Σαουδική Αραβία αντέστρεψε τη ροή του αγωγού, διοχετεύοντας πετρέλαιο προς το λιμάνι Γιανμπού. Η λύση αυτή περιόρισε τις πιέσεις στις τιμές, αν και οι δυνατότητες του λιμανιού δεν επαρκούσαν για την πλήρη αξιοποίηση των ποσοτήτων.
Ο αγωγός μπορούσε να μεταφέρει περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως προς το Γιανμπού, μέχρι να τεθεί εκτός λειτουργίας μετά τις επιθέσεις με drones από την Υεμένη στις αρχές του μήνα. Η διακοπή ανάγκασε τη Saudi Aramco να διοχετεύσει εκ νέου μεγαλύτερες ποσότητες αργού προς τον Περσικό Κόλπο, με δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια να κατευθύνονται στη συνέχεια προς το Ορμούζ ή να μεταφέρονται μέσω μεταφορτώσεων σε θαλάσσιες περιοχές κοντά στο Ομάν.
Οι μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο γίνονται κανονικότητα
Έτσι, η Σαουδική Αραβία εντάχθηκε σε μια πρακτική που μέχρι πρότινος χρησιμοποιούνταν κυρίως από χώρες που αντιμετωπίζουν διεθνείς κυρώσεις, όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν, αλλά και περιστασιακά η Ρωσία.
Η μεταφορά πραγματοποιείται με μικρότερα δεξαμενόπλοια, τα οποία παραλαμβάνουν το αργό και κινούνται σε μικρή απόσταση μέχρι να μεταφορτώσουν το φορτίο σε μεγαλύτερα πλοία. Οι επιχειρήσεις αυτές πραγματοποιούνται κυρίως στον Κόλπο του Ομάν, εκτός των Στενών του Ορμούζ, επιτρέποντας έτσι στις πετρελαιοπαραγωγές χώρες να παρακάμπτουν το προβληματικό σημείο.
Η λύση είναι λειτουργική, αλλά αυξάνει σημαντικά το κόστος. Τα πρόσθετα έξοδα μεταφοράς επιβαρύνουν την τελική τιμή του φορτίου και έχουν οδηγήσει τους παραγωγούς του Κόλπου να προσφέρουν εκπτώσεις στο αργό τους. Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για το Ιράκ, το οποίο λόγω γεωγραφίας διαθέτει περιορισμένες εναλλακτικές πέρα από τη διαδρομή μέσω Ορμούζ.
Οι ροές έχουν μειωθεί δραστικά
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ ανέρχονται κατά μέσο όρο σε περίπου 6,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως από την αρχή του μήνα. Πριν από την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, από τον Περσικό Κόλπο διακινούνταν περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Παρά τη μεγάλη απόσταση από τα προγενέστερα επίπεδα, οι traders φαίνεται να έχουν προσαρμοστεί στις χαμηλότερες ροές. Ως αποτέλεσμα, κάθε είδηση που δημιουργεί προσδοκίες για αύξηση της παραγωγής ή των εξαγωγών μπορεί πλέον να προκαλεί πιέσεις στις τιμές, ακόμη και σε μια αγορά που εξακολουθεί να εμφανίζει έλλειμμα.
Ενδεικτικό της σημασίας που έχει αποκτήσει η ψυχολογία της αγοράς είναι ότι η είδηση για την επανεκκίνηση του East-West επισκίασε τις πληροφορίες ότι η Aramco δεν έχει φορτώσει αργό από το λιμάνι Γιανμπού από τις 16 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters.
Εκτοξεύτηκε το κόστος μεταφοράς
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι πλέον το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών. Οι κίνδυνοι για τα δεξαμενόπλοια έχουν αυξηθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα πολλοί πλοιοκτήτες να ζητούν πολύ υψηλότερα ναύλα για να αναλάβουν τη μεταφορά φορτίων από τη Μέση Ανατολή.
Τα ναύλα αντιστοιχούν πλέον ακόμη και στο 25% του συνολικού κόστους μεταφοράς πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή προς την Κίνα, μια διαδρομή που χρησιμοποιείται συχνά ως σημείο αναφοράς στις αναλύσεις της αγοράς. Για ένα VLCC, το κόστος μεταφοράς στη συγκεκριμένη διαδρομή έχει φτάσει έως και τα 30 δολάρια ανά βαρέλι, επίπεδο-ρεκόρ.
Η έλλειψη διαθέσιμων πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων έχει εντείνει ακόμη περισσότερο τις πιέσεις. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν στραφεί, ως αποτέλεσμα, σε μικρότερα πλοία για τις μεταφορτώσεις στον Κόλπο του Ομάν, μια στρατηγική που φαίνεται να αποδίδει.
Οι φορτώσεις αργού από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εκτιμάται ότι ανέρχονται αυτόν τον μήνα σε περίπου 3,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι 3,4 εκατ. βαρελιών ημερησίως κατά μέσο όρο πέρυσι, όταν τα Στενά του Ορμούζ λειτουργούσαν χωρίς αντίστοιχους περιορισμούς.
Η αγορά προσαρμόζεται στη νέα πραγματικότητα
Οι παραγωγοί πετρελαίου του Κόλπου φαίνεται πως προσαρμόζονται σε μια νέα πραγματικότητα, στην οποία η απρόσκοπτη χρήση του Ορμούζ δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη. Οι εναλλακτικές διαδρομές επιτρέπουν τη συνέχιση μέρους των εξαγωγών, αλλά με πολύ υψηλότερο κόστος, μεγαλύτερο επιχειρησιακό ρίσκο και χαμηλότερες συνολικές ροές.
Για όσο διάστημα εξακολουθούν να υπάρχουν διαθέσιμες ποσότητες πετρελαίου που μπορούν να φτάσουν στις διεθνείς αγορές, ακόμη και σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα πριν από τον πόλεμο, η αγορά φαίνεται να διατηρεί σχετική ψυχραιμία. Ωστόσο, η ισορροπία παραμένει εύθραυστη, καθώς το κόστος και η ασφάλεια των εναλλακτικών διαδρομών εξαρτώνται άμεσα από τις εξελίξεις στην περιοχή.
UBS: Τα μερίδια των μεγάλων καθετοποιημένων ενεργειακών σε downstream και upstream
www.worldenergynews.gr
