Αδήριτη χαρακτηρίζει την ανάγκη επιτάχυνσης των μεγάλων νησιωτικών ηλεκτρικών διασυνδέσεων με το ηπειρωτικό σύστημα, η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας ΕΒΙΚΕΝ με επιστολή της προς τη ΡΑΑΕΥ στο πλαίσιο της διαβούλευσης επί του επικαιροποιημένου Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, για την περίοδο 2025 – 2034 που κατέθεσε ο ΑΔΜΗΕ.
Η ΕΒΙΚΕΝ που τάσσεται υπέρ της πρότασης του ΑΔΜΗΕ σημειώνει, ότι τα επικαιροποιημένα στοιχεία επιβεβαιώνουν πλήρως την ανάγκη επιτάχυνσης των μεγάλων νησιωτικών διασυνδέσεων, ως βασική προϋπόθεση για τον εξορθολογισμό του κόστους των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) και τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας των νησιωτικών περιοχών.
Η ΕΒΙΚΕΝ μιλάει για αδιαφάνεια γύρω από τον Ειδικό Λογαριασμό ΥΚΩ καθώς παραμένει άγνωστο το ακριβές ύψος του ελλείμματος του Λογαριασμού που διαχειρίζεται ο ΔΕΔΔΗΕ και προβλέπει, ότι το τέλος Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές μέσω των λογαριασμών τους δεν πρόκειται να μειωθεί πριν το 2031, όταν προβλέπεται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι διασυνδέσεις τόσο των Δωδεκανήσων όσο και των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου.
Συγκεκριμένα η ΕΒΙΚΕΝ αναφέρεται στον υπολογισμό των ΥΚΩ του μη διασυνδεδεμένου συστήματος για το 2020, όταν η μεσοσταθμική τιμή αγοράς στο διασυνδεδεμένο ήταν 58 ευρώ/MWh και η τιμή των δικαιωμάτων CO2 ήταν 25 ευρώ/τόνο CO2. Όπως σημειώνει τότε το συνολικό αντάλλαγμα των ΥΚΩ ανερχόταν σε 579 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 337 εκατ ευρώ (δηλαδή το 50-60% του συνολικού κόστους) αφορούσαν την Κρήτη. Με δεδομένη δε, ότι η συνολική κατανάλωση ήταν 3.83 TWh καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ήδη από το 2020 το αντάλλαγμα ΥΚΩ οριακά καλυπτόταν από τα έσοδα του τέλους ΥΚΩ που πληρώνουν οι καταναλωτές.
Με βάση αυτά τα δεδομένα η ΕΒΙΚΕΝ σημειώνει, ότι σήμερα τα έσοδα από το τέλος ΥΚΩ δεν επαρκούν να καλύψουν το κόστος της ηλεκτροδότησης των νησιών στην ίδια τιμή με την υπόλοιπη χώρα καθώς η μεσοσταθμική τιμή αγοράς είναι 125 ευρώ/MWh και η τιμή των CO2 είναι περίπου 70 ευρώ/τόνο, με σαφή τάση να αυξηθεί σημαντικά στα προσεχή έτη, όπως φάνηκε στις αρχές του έτους που έφθασε τα 90 ευρώ/τόνο.
Για τον υπολογισμό των ΥΚΩ του 2026 η ΕΒΙΚΕΝ θεωρεί ότι οι περιπτώσεις της Κρήτης και των Κυκλάδων αποτελούν κρίσιμο μέγεθος. Σύμφωνα με την εισήγηση του ΑΔΜΗΕ η μείωση του κόστους καυσίμου και CO2 λόγω των δυο διασυνδέσεων, συνυπολογίζοντας το κόστος για τη διατήρηση των απαραίτητων μονάδων σε καθεστώς «ψυχρής εφεδρείας» ανέρχεται για το 2026 σε 509 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ η σημαντική εξοικονόμηση αυτή αντισταθμίζεται από την αύξηση της Χρέωσης Χρήσης Συστήματος (ΧΧΣ), η οποία για το 2026 εκτιμάται σε 213 εκατ. ευρώ και για το 2029 φθάνει τα 421 εκατ. ευρώ. Πάντως οι βιομηχανικοί καταναλωτές εμφανίζονται να θεωρούν δικαιολογημένη αυτή την αύξηση των τελών χρήσης συστήματος λόγω του μεγάλου ύψους των επενδύσεων που απαιτούν οι διασυνδέσεις και συγκεκριμένα 3 δις ευρώ για τα Δωδεκάνησα και 1,6 δις ευρώ για τα νησιά του ΒΑ Αιγαίου.
Στη συνέχεια η ΕΒΙΚΕΝ διαμαρτύρεται για την έλλειψη ενημέρωσης ως προς το ακριβές έλλειμμα του ΕΛΥΚΩ, μιλώντας για πλήρη έλλειψη διαφάνειας και καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι δεν είναι ρεαλιστικά δυνατή οποιαδήποτε ουσιαστική μείωση των ΥΚΩ πριν το 2031, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι διασυνδέσεις. Μάλιστα ζητεί να προσδιοριστεί άμεσα το ύψος του ελλείμματος, ώστε οι καταναλωτές και οι προμηθευτές να γνωρίζουν το πραγματικό σημείο εκκίνησης του κόστους ΥΚΩ.
