Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω του πολέμου με το Ιράν ωθεί τον πληθωρισμό υψηλότερα και επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη
Σε αντίθεση με την κρίση του 2022, η Ευρώπη είναι λιγότερο ευάλωτη λόγω της μειωμένης εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, της αυξημένης δυναμικότητας ΑΠΕ και της μειωμένης κατανάλωσης ενέργειας.
Το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος έχει ωθήσει τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023, ενισχύοντας τις προσδοκίες ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αυξήσει τα επιτόκια.
Ευρωπαϊκή Ένωση και Ευρωζώνη αισθάνονται το ενεργειακό σοκ καθώς ο πόλεμος με το Ιράν εισέρχεται στον τέταρτο μήνα του
Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου εν μέσω της κρίσης στη Μέση Ανατολή αυξάνει τον πληθωρισμό και μετριάζει τις προσδοκίες οικονομικής ανάπτυξης στην ΕΕ και τη ζώνη του ευρώ, οι οποίες αντιμετωπίζουν τη δεύτερη ενεργειακή κρίση μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Οι συγκρίσεις με το σοκ πληθωρισμού και εφοδιασμού φυσικού αερίου του 2022, που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, είναι εσφαλμένες, καθώς οι συνθήκες είναι διαφορετικές και η πιθανότητα ανεξέλεγκτου πληθωρισμού είναι χαμηλή, σύμφωνα με αναλυτές και οικονομολόγους.
Παρ’ όλα αυτά, η Κομισιόν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προτιμούν αυτή τη φορά να δράσουν νωρίτερα όσον αφορά την προσαρμογή της δημοσιονομικής και πολιτικής απόκρισης, ακόμη και αν το τρέχον σοκ τιμών εξακολουθεί να θεωρείται προσωρινό.
Η Κομισιόν, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, εξετάζει το ενδεχόμενο να δώσει στα κράτη-μέλη της μεγαλύτερη ευελιξία στις δαπάνες για μέτρα που σχετίζονται με την ενέργεια εκτός του δημοσιονομικού πλαισίου, δήλωσαν στο Bloomberg αυτή την εβδομάδα πηγές με γνώση των σχετικών συζητήσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ένα σχέδιο που θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να δαπανούν το 0,3% του ΑΕΠ για μέτρα που σχετίζονται με την ενέργεια εκτός του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ, καθώς τα ευρωπαϊκά κράτη σπεύδουν να περιορίσουν το σοκ των ενεργειακών τιμών.
Η τρέχουσα ενεργειακή κρίση διαφέρει από το σοκ του 2022, όταν η Ευρώπη έχασε το ένα τρίτο των προμηθειών φυσικού αερίου μέσω αγωγών
Αυτή τη φορά, η ΕΕ έχει μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, τόσο μέσω της επέκτασης των ΑΠΕ, η οποία αποδυναμώνει τη μετακύλιση των τιμών του φυσικού αερίου στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και μέσω μιας σημαντικής μείωσης της ενεργειακής κατανάλωσης από τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά, ανέφερε η Κομισιόν στην Εαρινή Οικονομική Πρόβλεψη 2026 τον περασμένο μήνα.
Σε αυτή την πρόβλεψη, η Επιτροπή αναμένει ότι η αύξηση του ΑΕΠ στην ΕΕ θα επιβραδυνθεί στο 1,1% φέτος, από 1,5% το 2025, και θα είναι κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από ό,τι αναμενόταν στην Φθινοπωρινή Πρόβλεψη του 2025.
Ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 3,1%, μια ανοδική αναθεώρηση κατά μία ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα σε σύγκριση με τη Φθινοπωρινή Πρόβλεψη του 2025.
«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε ένα μεγάλο ενεργειακό σοκ. Η ΕΕ πρέπει να διδαχθεί από τις προηγούμενες κρίσεις: να διατηρήσει τη στήριξη προσωρινή και στοχευμένη, να προστατεύσει τα δημόσια οικονομικά, να μειώσει την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις», δήλωσε ο Valdis Dombrovskis, Επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας.
Η Επιτροπή σημείωσε στην εαρινή πρόβλεψή της ότι «Σε απάντηση στον υψηλότερο πληθωρισμό, η ΕΚΤ και οι περισσότερες άλλες κεντρικές τράπεζες της ΕΕ αναμένεται να υιοθετήσουν πιο αυστηρή νομισματική πολιτική ή, τουλάχιστον, να καθυστερήσουν τα μέτρα χαλάρωσης που είχαν προηγουμένως προβλεφθεί».
Μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ θεωρείται σχεδόν βέβαιη όταν το Διοικητικό της Συμβούλιο συνεδριάσει στη Φρανκφούρτη την επόμενη εβδομάδα, καθώς ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιταχύνθηκε τον Μάιο στο υψηλότερο ετήσιο ποσοστό από τον Σεπτέμβριο του 2023, σύμφωνα με αναλυτές.
Ο ετήσιος πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,2% τον Μάιο του 2026, από 3,0% τον Απρίλιο, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, της στατιστικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU), που δημοσιεύθηκε την Τρίτη.
Η ενέργεια αναμένεται να καταγράψει το υψηλότερο ετήσιο ποσοστό τον Μάιο, στο 10,9%, έναντι 10,8% τον Απρίλιο, και ακολουθούν οι υπηρεσίες (3,5%, επιταχυνόμενες από το 3,0% του Απριλίου)
Τα στοιχεία του πληθωρισμού ενισχύουν το επιχείρημα υπέρ μιας αύξησης επιτοκίων από την ΕΚΤ στη συνεδρίαση της 11ης Ιουνίου, ακόμη και αν μια μικρή αύξηση κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες θα αποτελούσε ένα είδος «προληπτικής» αύξησης για να καταδείξει την αποφασιστικότητα της ΕΚΤ να διατηρήσει σταθερές τις πληθωριστικές προσδοκίες, σύμφωνα με αναλυτές της ING.
«Δεδομένης της εμπειρίας του 2022, η ΕΚΤ είναι πιθανό να επιλέξει μια “προληπτική” αύξηση επιτοκίων. Όχι ότι μια αύξηση επιτοκίων θα επηρεάσει σημαντικά τις πληθωριστικές προσδοκίες, αλλά θα αποτελούσε μια συμβολική κίνηση που θα υπογράμμιζε την αποφασιστικότητα της ΕΚΤ να δράσει», δήλωσε ο Carsten Brzeski, Παγκόσμιος Επικεφαλής Μακροοικονομικής Ανάλυσης της ING.
«Ακόμη και αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τελείωνε αύριο, η ζημιά στον πληθωρισμό έχει ήδη γίνει. Ο πληθωρισμός έχει αρχίσει – και θα συνεχίσει – να πλήττει την οικονομία της Ευρωζώνης», πρόσθεσε ο Brzeski.
«Το μόνο ερώτημα είναι αν θα ενταχθεί στην κατηγορία του “προσωρινού” ή αν οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν περισσότερες δευτερογενείς επιπτώσεις πέρα από τις τιμές μεταφορών και τροφίμων».
www.worldenergynews.gr
