Η Κίνα ζήτησε ιδιωτικώς από την Τεχεράνη να συμβάλει στον περιορισμό των Χούθι της Υεμένης, κατόπιν αιτήματος της Σαουδικής Αραβίας προς το Πεκίνο μετά τη στρατιωτική προέλαση-ασστραπή της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με τρεις ιρανικές πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Επιστρατεύεται η Κίνα
Το Ριάντ απευθύνθηκε στην Κίνα ζητώντας βοήθεια αφού οι Χούθι σημείωσαν ταχεία πρόοδο κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας και γύρω από το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ — κινήσεις που κατέστησαν πιο ευάλωτες τις σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου και τη ναυτιλία, ανέφεραν οι πηγές.
Η Κίνα έχει ζητήσει δημοσίως αυτοσυγκράτηση, διάλογο και αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας, ωστόσο το ιδιωτικό της μήνυμα ήταν πιο έντονο από τις δημόσιες δηλώσεις, σημείωσαν οι πηγές. Το Πεκίνο επιθυμεί το Ιράν να αξιοποιήσει την επιρροή του στους Χούθι για να αποτρέψει την περαιτέρω εξάπλωση της σύγκρουσης σε ενεργειακές οδούς από τις οποίες εξαρτάται η Κίνα, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Οι πηγές ανέφεραν ότι η απάντηση της Τεχεράνης ήταν πως η σταθερότητα και η ειρήνη στην περιοχή εξαρτώνται από τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Οι Κινέζοι αξιωματούχοι δεν διατύπωσαν ρητές απειλές ούτε άφησαν να εννοηθεί ότι το Πεκίνο θα επιχειρούσε να ασκήσει οικονομική πίεση στην Τεχεράνη εάν εκείνη δεν αξιοποιούσε την επιρροή της στους Χούθι, δήλωσαν οι τρεις ιρανικές πηγές.
Απαντώντας σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό του θέματος, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε: «Η Κίνα δεν επιθυμεί να δει τις περιφερειακές εντάσεις να επεκτείνονται περαιτέρω στην Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα. Η κλιμάκωση της περιφερειακής αστάθειας δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα καμίας πλευράς».
Ανησυχίες για κλιμάκωση του πολέμου
Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν εδώ και πάνω από μία δεκαετία και παραμένει ο βασικός αγοραστής του πετρελαίου του. Οι κινεζικές αγορές αντιστοιχούσαν σε ποσοστό άνω του 80% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου μέσω θαλάσσης το 2025, με μέσο όρο περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων και αναλύσεων για τις αγορές εμπορευμάτων Kpler.
«Το Πεκίνο είναι μία από τις λίγες πρωτεύουσες που μπορούν ακόμη να ασκήσουν πίεση στο Ιράν ώστε να περιορίσει τους Χούθι», δήλωσε ανώτερος δυτικός διπλωμάτης στην περιοχή.
Οποιαδήποτε απειλή των Χούθι κατά της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ ενέχει τον κίνδυνο να επιδεινώσει δραματικά την παγκόσμια ενεργειακή κρίση —δεδομένου ότι το Ιράν έχει αρχίσει να αποκλείει τα Στενά του Ορμούζ— και να αυξήσει την πιθανότητα μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Με τα Στενά του Ορμούζ να είναι ήδη ουσιαστικά κλειστά, τυχόν συνεχείς επιθέσεις των Χούθι εναντίον πλοίων ή λιμένων στην Ερυθρά Θάλασσα θα προκαλούσαν ταυτόχρονη διατάραξη των δύο βασικών οδών εξαγωγής πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο τόσο στην ενεργειακή κρίση όσο και στην ευρύτερη αντιπαράθεση του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ιράν και οι σύμμαχοί του ασκούν πλέον πίεση και στα δύο άκρα του κρίσιμου θαλάσσιου δικτύου της περιοχής, δήλωσε μία από τις πηγές, προσθέτοντας ότι «η Κίνα εξαρτάται και από τα δύο».
Το δίλημμα της Κίνας
Δεν είναι σαφές εάν η Τεχεράνη θα λάβει υπόψη τις ανησυχίες που εξέφρασε το Πεκίνο, σύμφωνα με τις τρεις ιρανικές πηγές. Η σχέση αυτή εξακολουθεί να έχει σημαντική οικονομική και στρατηγική βαρύτητα για το Ιράν, καθώς η χώρα συνεχίζει να αντιμετωπίζει εχθρικές ενέργειες από την πλευρά των ΗΠΑ, όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Το Πεκίνο έχει επίσης επιδείξει τη διπλωματική του επιρροή. Το 2023, η Κίνα διαμεσολάβησε για τη συμφωνία αποκατάστασης των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, έπειτα από χρόνια εχθρότητας.
Ωστόσο, η επιρροή αυτή έχει τα όριά της. Επικριτές εντός του Ιράν έχουν εκφράσει παράπονα για το σχετικά περιορισμένο επίπεδο του κινεζικού εμπορίου και των επενδύσεων σε μη πετρελαϊκούς τομείς, από τότε που οι δύο χώρες υπέγραψαν τη συμφωνία συνεργασίας διάρκειας 25 ετών το 2021 – ιδίως σε σύγκριση με τις αυξανόμενες επενδυτικές δεσμεύσεις της Κίνας στα αραβικά κράτη του Κόλπου.
Η Κίνα παραμένει ένας παράγοντας που η Τεχεράνη δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει, ωστόσο δύο από τις ιρανικές πηγές επισήμαναν ότι τα συμφέροντα του Πεκίνου αποτελούν μόνο μία από τις πολλές παραμέτρους που λαμβάνονται υπόψη.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το κρίσιμο τεστ θα είναι το κατά πόσον η Κίνα είναι διατεθειμένη να συνοδεύσει τα αιτήματά της με συνέπειες. Εν τέλει, όπως υποστηρίζουν, η σαφέστερη ένδειξη της αποφασιστικότητας του Πεκίνου θα ήταν η απόδειξη ότι προτίθεται να αξιοποιήσει τα μέσα πίεσης που διαθέτει έναντι της Τεχεράνης.
www.worldenergynews.gr
