Δεν ξέρω ποιος θα κερδίσει τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν. Αλλά αν με ρωτήσετε ποιος επικρατεί στη μάχη για το Στενό του Ορμούζ, είναι σαφές ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει το πλεονέκτημα. Όσο κι αν η Τεχεράνη λέει το αντίθετο, το στενό είναι ουσιαστικά ορθάνοιχτο.
Οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από τους περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ μέσω των πλωτών οδών, καθώς και των παρακαμπτήριων οδών, έχουν αυξηθεί σε περίπου 80% των προπολεμικών επιπέδων. Εν τω μεταξύ, το Ιράν έχει δει τις δικές του εξαγωγές πετρελαίου να μηδενίζονται.
Πριν από μερικούς μήνες, η αύξηση των αποστολών πετρελαίου θα είχε θεωρηθεί ως μια σημαντική αμερικανική νίκη. Ωστόσο, το αργό πετρέλαιο Brent, το σημείο αναφοράς της τιμής του πετρελαίου, παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Μέσα στον Λευκό Οίκο, κάποιοι πρέπει να αναρωτιούνται: Αν αυτό είναι νίκη, πώς θα μοιάζει η ήττα;
Το πετρέλαιο παραμένει ακριβό
Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent διαπραγματεύεται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι εδώ και αρκετές ημέρες, αψηφώντας τα σημάδια ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κερδίζει τη μάχη για το Στενό του Ορμούζ.
Για να κατανοήσουμε τι συμβαίνει, ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι η ψυχολογία της αγοράς και η γοητεία της χρήσης ενός τριψήφιου επιπέδου τιμών ως σημείου αναφοράς για την επιτυχία ή την αποτυχία: Επιδοκιμασία για τον Τραμπ εάν το Brent παραμείνει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Απιδοκιμασία για τον Τραμπ εάν η τιμή του αυξηθεί πάνω από αυτό.
Αυτή τη στιγμή, το Brent είναι πάνω από τα 100 δολάρια, αλλά μόνο εάν εξετάζουμε το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης για παράδοση που αφορά τον Νοέμβριο, το οποίο έληξε χθες την Τετάρτη 30/9. Το συμβόλαιο του Δεκεμβρίου, το κύριο σημείο αναφοράς από την Πέμπτη 1/10 και μετά, διαπραγματεύεται κάτω από το τριψήφιο επίπεδο.
Σε έναν κόσμο όπου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαμορφώνουν τις αφηγήσεις, η διαφορά μεταξύ της τιμής του πετρελαίου στα 99,99 δολάρια και στα 100,01 δολάρια μπορεί να είναι τεράστια - και παράλογη. Η αντίληψη αυτή είναι κρίσιμη, ωστόσο, επειδή διαμορφώνει αυτό που κάνουν οι επενδυτές.
Με τις τιμές αναφοράς πετρελαίου να βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε τριψήφια ψηφία και τις αποδόσεις των ομολόγων να αυξάνονται, οι επενδυτές ενδέχεται να αγοράσουν περισσότερα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου ως αντιστάθμιση έναντι του κινδύνου πληθωρισμού, δημιουργώντας μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Είδαμε αυτή την τάση να λειτουργεί στις αρχές Σεπτεμβρίου, αφού η απόδοση του 10ετούς ομολόγου του αμερικανικού δημοσίου ανέβηκε πάνω από 5%.
Υπάρχει επίσης ένας δεύτερος ψυχολογικός παράγοντας, που συνδέεται με ένα στοίχημα στη στρατιωτική στρατηγική. Πολλοί στην αγορά πετρελαίου πιστεύουν ότι ο Τραμπ έχει σημειώσει τόσο μεγάλη επιτυχία στο άνοιγμα του Ορμούζ που μια στριμωγμένη Τεχεράνη δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να κλιμακώσει στρατιωτικά την κατάσταση.
Εάν οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια - οι οποίες εξακολουθούν να συμβαίνουν καθημερινά - δεν είναι αρκετές για να κλείσουν το Ορμούζ, τότε το Ιράν θα πρέπει να επιτεθεί στην πηγή των αποστολών: λιμάνια, αγωγούς και, τελικά, στα ίδια τα πετρελαιοπηγεία.
Με αυτή τη διεστραμμένη λογική, ο Τραμπ προκαλεί μια σημαντική κλιμάκωση κερδίζοντας μια κρίσιμη μάχη. Στα μάτια πολλών trader πετρελαίου, η επίθεση νωρίτερα αυτόν τον μήνα εναντίον του αγωγού Ανατολής-Δύσης, ενός αγωγού πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας που επέτρεψε στο βασίλειο να παρακάμψει το Ορμούζ, είναι μια πρόβα για το τι πρόκειται να ακολουθήσει. Ίσως.
Το Ιράν αντιμετωπίζει τώρα δύο επιλογές
Είτε να μαλακώσει τη διαπραγματευτική του θέση, είτε να κλιμακώσει την κατάσταση με τρόπο που να καθιστά "άνευ σημασίας" το Ορμούζ. Η αγορά πετρελαίου είναι πεπεισμένη ότι το Ιράν θα επιλέξει το δεύτερο. Ο χρόνος μετράει για να αποφασίσει η Τεχεράνη, επειδή κάθε μέρα η οικονομία της επιδεινώνεται περαιτέρω υπό τον αμερικανικό οικονομικό αποκλεισμό.
Αυτό που είναι πιο ξεκάθαρο είναι, ότι η αγορά πετρελαίου θα ήταν πιο ευάλωτη σε ανανεωμένη σύγκρουση τώρα από ό,τι τον Μάρτιο, επειδή οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν ήδη χρησιμοποιήσει σημαντικά τμήματα των στρατηγικών τους αποθεμάτων και τα εμπορικά αποθέματα αργού και ραφιναρισμένων προϊόντων έχουν μειωθεί.
Αλλά ο Τραμπ έχει αποδείξει ότι έχει υψηλότερο όριο για οικονομική τιμωρία από ό,τι πολλοί, συμπεριλαμβανομένου και εμού, περίμεναν. Προφανώς είναι πρόθυμος να υπομείνει ακόμη περισσότερο πόνο για να αναγκάσει την Ισλαμική Δημοκρατία.
Τι διακυβεύεται; Πολλά. Εξαιρώντας τις ιρανικές εξαγωγές, οι χώρες στις ακτές του Περσικού Κόλπου εξήγαγαν λίγο πάνω από 17 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Αρχικά, η σύγκρουση έκλεισε σχεδόν εντελώς το Ορμούζ, αναγκάζοντας όλους να χρησιμοποιήσουν περιορισμένες παρακαμπτήριες οδούς και, τελικά, να μειώσουν τις αποστολές. Στο χειρότερο σημείο, στα μέσα Μαρτίου, οι εξαγωγές αργού πετρελαίου μειώθηκαν στο ένα τέταρτο των κανονικών επιπέδων - λιγότερο από 4,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Παρέμειναν χαμηλές για μήνες, ανακάμπτοντας μόνο τον Ιούνιο και ανακάμπτοντας περαιτέρω τον Ιούλιο, αφού το Ιράν και οι ΗΠΑ υπέγραψαν μνημόνιο συνεννόησης που έθεσε προσωρινό τέλος στον πόλεμο.
Αυτή η συμφωνία κατέρρευσε σύντομα μετά, αλλά οι ροές παρέμειναν ισχυρές καθώς ο αμερικανικός στρατός απέκτησε ολοένα και περισσότερο τον έλεγχο της πλωτής οδού χρησιμοποιώντας μια σειρά από πολεμικά πλοία, drones, μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα.
Μυστικά, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ καθάρισε το Ορμούζ από τις θαλάσσιες νάρκες, δημιουργώντας έναν αμφίδρομο διάδρομο που περιέβαλλε τις ακτές του Ομάν. Στην αρχή, οι νηοπομπές διέσχιζαν το στενό μόνο τη νύχτα, αλλά πρόσφατα άρχισαν να κινούνται και στο φως της ημέρας - μια ένδειξη της αυξανόμενης εμπιστοσύνης του Πενταγώνου στην ικανότητά του να ελέγχει το στενό.
Το Στενό του Ορμούζ δεν είναι κλειστό για το πετρέλαιο
Οι εξαγωγές αργού πετρελαίου του Περσικού Κόλπου έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, φτάνοντας το 80% των προπολεμικών επιπέδων, καθώς ο αμερικανικός στρατός καταφέρνει να ανοίξει εν μέρει το Στενό του Ορμούζ.
Την περασμένη εβδομάδα, οι αποστολές αργού πετρελαίου αυξήθηκαν σε υψηλό εξαμήνου, στα 14 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με την Vortexa, μια εταιρεία ανάλυσης ενεργειακών αγορών. Άλλοι ιχνηλάτες δεξαμενόπλοιων, traders πετρελαίου και κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν καταλήξει σε παρόμοια στοιχεία.
Οι νηοπομπές έχουν ένα τεράστιο κόστος. Αφήνοντας στην άκρη τα στρατιωτικά έξοδα, η ναύλωση των υπερδεξαμενόπλοιων κοστίζει κατά μέσο όρο 30 εκατομμύρια δολάρια ανά διέλευση, που ισοδυναμεί με περίπου 15 δολάρια ανά βαρέλι. Για να λειτουργήσουν οι νηοπομπές με καθαρά οικονομικά κριτήρια, τα έθνη του Περσικού Κόλπου πρέπει να κάνουν εκπτώσεις στην τιμή του αργού πετρελαίου τους, κατά καιρούς κατά 20 έως 30 δολάρια κάτω από τα επίπεδα της αγοράς, απλώς για να προσελκύσουν τους trders στο παιχνίδι. Είναι αυτό βιώσιμο; Όχι πιθανώς.
Εν τω μεταξύ, η ροή πετρελαίου μέσω του Ορμούζ δεν θα λύσει το άλλο πρόβλημα που μαστίζει την αγορά ενέργειας: την έλλειψη διυλισμένων προϊόντων - κυρίως του ντίζελ. Οι αποστολές βενζίνης, ντίζελ και καυσίμου αεριωθούμενων παραμένουν στο 50% του κανονικού. Ο λόγος; Η μεταφορά προϊόντων διύλισης είναι πιο ακριβή από τη μεταφορά αργού πετρελαίου.
Επιπλέον, ορισμένα από τα διυλιστήρια εντός του Περσικού Κόλπου που δέχτηκαν επίθεση στις πρώτες ημέρες του πολέμου δεν έχουν ακόμη επαναλάβει πλήρως τη λειτουργία τους.
Το πρόβλημα του ντίζελ
Ενώ οι ροές αργού πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ και των παρακαμπτήριων οδών αυξάνονται, οι αποστολές διυλισμένων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένου του ντίζελ, παραμένουν πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα.
www.worldenergynews.gr
