«Σίγουρα δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος η γαλλική επιδίωξη βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία να επηρεάσει τη στάση της στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης», σημειώνει ο διεθνολόγος και καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Κωνσταντίνος Φίλης
Το πλαίσιο για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας περιλαμβάνει τακτικές διαβουλεύσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, στενότερη συνεργασία στην αεράμυνα, κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και ανάπτυξη συνεργειών στην αμυντική βιομηχανία. Οι προβλέψεις του οδικού χάρτη, που υπεγράφη περίπου μία εβδομάδα πριν, αποσαφηνίστηκαν την Πέμπτη από το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, σύμφωνα με τον ΣΚΑΪ.
Όπως αναφέρει η Άγκυρα, η συμφωνία αποσκοπεί στην ανάπτυξη των σχέσεων των δύο χωρών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, στη βάση των αμοιβαίων συμφερόντων, αλλά και στη διαμόρφωση ενός πιο θεσμοθετημένου πλαισίου για τη συνεργασία που ήδη υπάρχει.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπονται τακτικές διαβουλεύσεις για ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, κοινή αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, ανταλλαγή πληροφοριών και ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της αεράμυνας.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές σχεδιάζουν δραστηριότητες εκπαίδευσης και ανάπτυξης στρατιωτικών δυνατοτήτων σε τρίτες χώρες, με στόχο, σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, τη συμβολή στην περιφερειακή σταθερότητα.
Κοινές ασκήσεις και ανταλλαγές στρατιωτικού προσωπικού
Στο στρατιωτικό σκέλος, ο οδικός χάρτης προβλέπει την αύξηση των κοινών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, καθώς και την ανάπτυξη προγραμμάτων ανταλλαγής προσωπικού μεταξύ των στρατιωτικών ακαδημιών των δύο χωρών.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης κοινές εκπαιδεύσεις και ασκήσεις με τη συμμετοχή χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων, μεταξύ άλλων μέσω επισκέψεων πολεμικών πλοίων σε λιμάνια.
Ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνει και η αμυντική βιομηχανία. Σύμφωνα με την Άγκυρα, στόχος είναι να διερευνηθούν δυνατότητες για κοινά έργα και επιχειρηματικές δραστηριότητες, να ενθαρρυνθεί η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και τεχνολογίας και να ενισχυθούν οι επαφές μεταξύ των αρμόδιων οργανισμών των δύο χωρών.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υπογραμμίζει ότι ο οδικός χάρτης αποσκοπεί στην τακτική επικοινωνία μεταξύ των αμυντικών αρχών και στη θεσμοθέτηση της συνεργασίας. Για τον σκοπό αυτόν, έχουν προγραμματιστεί συναντήσεις που θα πραγματοποιούνται εναλλάξ στο Παρίσι και την Άγκυρα.
Η πρώτη συνάντηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί το τελευταίο τρίμηνο του 2026, κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας. Η τουρκική πλευρά εκτιμά ότι η διαδικασία θα ενισχύσει τη θεσμική βάση των διμερών σχέσεων στον τομέα της ασφάλειας, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη συνεργασία για την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα.
Γαλλοτουρκική ναυτική συνεργασία με κοινές ασκήσεις ανοιχτά της Μαρμαρίδας
Επίσκεψη στο λιμάνι της Μαρμαρίδας στην Τουρκία πραγματοποίησε η γαλλική φρεγάτα FS Surcouf, ενώ στη συνέχεια συμμετείχε σε κοινές εκπαιδευτικές ασκήσεις με την τουρκική φρεγάτα TCG Gökova, σύμφωνα με ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, το υπουργείο γνωστοποίησε ότι τα δύο πολεμικά πλοία έλαβαν μέρος σε διμερείς εκπαιδευτικές δραστηριότητες, στο πλαίσιο της ναυτικής συνεργασίας των δύο χωρών.
«Συνεργασία στη θάλασσα, κοινή δράση στην εκπαίδευση», ανέφερε χαρακτηριστικά το τουρκικό υπουργείο Άμυνας.
Οι εξελίξεις στη Συμμαχία της Μέκκας
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αναφέρθηκε παράλληλα στις εργασίες της Στρατηγικής Πολιτικής και Αμυντικής Επιτροπής της Αμυντικής Συμμαχίας της Μέκκας, η οποία συνεδρίασε στο Ριάντ στις 5 Οκτωβρίου 2026.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις περιφερειακές εξελίξεις και στα μέτρα συλλογικής άμυνας. Παράλληλα, καθορίστηκε η αρχική οργανωτική δομή της Γραμματείας, εξετάστηκε ένα πλαίσιο για την ανάπτυξη της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία και σημειώθηκε πρόοδος προς τη θεσμοθέτηση της Συμμαχίας.
Οι εργασίες για τη δημιουργία πρόσθετων πολιτικών, διοικητικών και στρατιωτικών μηχανισμών, καθώς και μηχανισμών στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, αναμένεται να συνεχιστούν με βάση τις συμφωνίες μεταξύ των συμμετεχόντων και τις αντίστοιχες εθνικές διαδικασίες.
Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης τα μέτρα που απαιτούνται για την παροχή και την ανάπτυξη των συμφωνημένων στρατιωτικών δυνάμεων και δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία.
Όπως διευκρίνισε η τουρκική πλευρά, η διαδικασία για τις δυνάμεις και τις δυνατότητες που ενδέχεται να συνεισφέρει η Τουρκία θα κινηθεί εντός των ορίων που θέτουν το Σύνταγμα και η σχετική νομοθεσία της χώρας.
Γιατί η προσέγγιση Παρισιού–Άγκυρας δεν αλλάζει τα δεδομένα για το καλώδιο
Η αμυντική προσέγγιση της Γαλλίας με την Τουρκία ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου, χωρίς όμως να συνεπάγεται αυτομάτως αλλαγή στάσης του Παρισιού απέναντι στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Η συμμετοχή γαλλικών εταιρειών στο έργο Great Sea Interconnector (GSI) δημιουργεί συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα, τα οποία λειτουργούν ανεξάρτητα από την προσπάθεια των δύο χωρών να ενισχύσουν τις αμυντικές τους σχέσεις.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα του διεθνολόγου Κωνσταντίνου Φίλη, ο οποίος, μιλώντας στο skai.gr, εκτιμά ότι η νέα προσέγγιση Παρισιού–Άγκυρας δεν συνιστά άμεση απειλή για την υλοποίηση του καλωδίου. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, διατηρεί επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να θεωρεί δεδομένη τη στρατιωτική συνδρομή της Γαλλίας σε περίπτωση κρίσης.
Τα επιχειρηματικά συμφέροντα και η πορεία του καλωδίου
«Σίγουρα δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος η γαλλική επιδίωξη βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία να επηρεάσει τη στάση της στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης», σημειώνει ο Κωνσταντίνος Φίλης.
Όπως εξηγεί, στο έργο συμμετέχουν δύο γαλλικές εταιρείες με διακριτούς ρόλους. Η Meridiam έχει αποκτήσει το 66% της εταιρείας Great Sea Interconnector, ενώ η Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή και εγκατάσταση του καλωδιακού συστήματος. Οι συμβατικές δεσμεύσεις και τα οικονομικά συμφέροντα των δύο ομίλων δεν αναμένεται να παραμεριστούν εξαιτίας της παράλληλης ανάπτυξης αμυντικών σχέσεων μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας.
Επιπλέον, η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. «Υπάρχει αμοιβαία καχυποψία και αμοιβαία δυσπιστία», αναφέρει ο κ. Φίλης, εκτιμώντας ότι είναι πρόωρο να θεωρηθεί πως η νέα σχέση έχει αποκτήσει τέτοιο βάθος ώστε να επηρεάζει άλλους τομείς συνεργασίας.
Ακόμη και αν η προσέγγιση Παρισιού–Άγκυρας προχωρήσει, ο ίδιος δεν διακρίνει λόγο για τον οποίο θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες για το καλώδιο. Αντίθετα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών να λειτουργήσει έμμεσα θετικά, χωρίς, πάντως, να θεωρεί ότι υπάρχει άμεση σύνδεση ανάμεσα στις δύο εξελίξεις.
Η πορεία του Great Sea Interconnector παραμένει κρίσιμη για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, καθώς η διασύνδεση αποσκοπεί στον τερματισμό της ηλεκτρικής της απομόνωσης από το ευρωπαϊκό δίκτυο. Παράλληλα, αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού για τις ενεργειακές υποδομές στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επανεκκίνηση των ερευνών βυθού αποτελεί σημαντικό βήμα για την προώθηση του έργου, το οποίο έχει αντιμετωπίσει εμπόδια λόγω των τουρκικών αντιδράσεων για τη διαδρομή του. Ενδεχόμενη νέα εμπλοκή θα επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της έμπρακτης ευρωπαϊκής υποστήριξης σε υποδομές στρατηγικής σημασίας.
Πόσο δεδομένη είναι η γαλλική στρατιωτική στήριξη
Η συμμετοχή γαλλικών επιχειρηματικών ομίλων στην ηλεκτρική διασύνδεση δεν απαντά, ωστόσο, στο ευρύτερο ερώτημα για το εύρος της πολιτικής και στρατιωτικής στήριξης που μπορεί να περιμένει η Αθήνα από το Παρίσι.
Ο Κωνσταντίνος Φίλης χαρακτηρίζει τη Γαλλία σύμμαχο της Ελλάδας, επισημαίνει όμως ότι δεν διαθέτει το ίδιο διεθνές εκτόπισμα με τις Ηνωμένες Πολιτείες και, κατά την εκτίμησή του, δεν επιδεικνύει πάντοτε την ίδια αποφασιστικότητα.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην ανανεωμένη αμυντική συμφωνία Ελλάδας–Γαλλίας, η οποία προβλέπει συνδρομή σε περίπτωση αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας. Η ύπαρξη της συμφωνίας, ωστόσο, δεν εξαλείφει όλα τα ερωτήματα σχετικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες θα εφαρμοστεί στην πράξη.
«Αν με ρωτάτε κατά πόσο μπορούμε να πούμε ότι ο γαλλικός στόλος ή οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις θα συνδράμουν την ελληνική προσπάθεια σε περίπτωση που συμβεί το οτιδήποτε, έχω μια σχετική αμφιβολία», σημειώνει.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν, σύμφωνα με τον ίδιο, τα συγκεκριμένα συμφέροντα που έχει αναπτύξει η Γαλλία στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στην ευρύτερη περιοχή. Η παρουσία γαλλικών επιχειρήσεων και οι επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες σταθερότητας. Δεν αποτελούν, ωστόσο, από μόνες τους εγγύηση στρατιωτικής παρέμβασης σε κάθε πιθανό σενάριο.
Το ζήτημα συνδέεται και με τα όρια της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Εάν οι τουρκικές αντιδράσεις οδηγήσουν εκ νέου σε καθυστερήσεις στις έρευνες για το καλώδιο, θα δοκιμαστεί η δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων να στηρίξουν έμπρακτα ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος, ακόμη και όταν αυτό έρχεται αντιμέτωπο με τις επιδιώξεις μιας χώρας που είναι μέλος του ΝΑΤΟ και διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν Παρίσι και Άγκυρα
Η ενίσχυση των επαφών μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας δεν σημαίνει ότι έχουν ξεπεραστεί οι διαφορές τους. Ο κ. Φίλης επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες τόσο στην αμυντική συνεργασία όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις, οι οποίες επηρεάζουν τη συνολική δυναμική μεταξύ των δύο χωρών.
Οι επαφές των ηγεσιών τους έχουν βελτιωθεί το τελευταίο διάστημα, χωρίς, κατά την εκτίμησή του, να έχει διαμορφωθεί πλήρης πολιτική σύγκλιση.
Παράλληλα, εντάσσει την προσέγγιση στο ευρύτερο πολιτικό περιβάλλον της Γαλλίας. Όπως σημειώνει, η Άγκυρα ενδέχεται να επιδιώκει την ενίσχυση των σχέσεων με το Παρίσι όσο παραμένει πρόεδρος ο Εμανουέλ Μακρόν, καθώς μια ενδεχόμενη μελλοντική επικράτηση της Μαρίν Λεπέν θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσκολότερες συνθήκες για τις γαλλοτουρκικές σχέσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η ουσία θα κριθεί από τις συγκεκριμένες αποφάσεις και τα αποτελέσματα της συνεργασίας και όχι μόνο από την υπογραφή ενός οδικού χάρτη. Για την Ελλάδα, το βασικό ζητούμενο παραμένει η πρόοδος του Great Sea Interconnector και η διατήρηση της ευρωπαϊκής στήριξης σε ένα έργο με κρίσιμη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
www.worldenergynews.gr
Όπως αναφέρει η Άγκυρα, η συμφωνία αποσκοπεί στην ανάπτυξη των σχέσεων των δύο χωρών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, στη βάση των αμοιβαίων συμφερόντων, αλλά και στη διαμόρφωση ενός πιο θεσμοθετημένου πλαισίου για τη συνεργασία που ήδη υπάρχει.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπονται τακτικές διαβουλεύσεις για ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, κοινή αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, ανταλλαγή πληροφοριών και ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της αεράμυνας.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές σχεδιάζουν δραστηριότητες εκπαίδευσης και ανάπτυξης στρατιωτικών δυνατοτήτων σε τρίτες χώρες, με στόχο, σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, τη συμβολή στην περιφερειακή σταθερότητα.
Κοινές ασκήσεις και ανταλλαγές στρατιωτικού προσωπικού
Στο στρατιωτικό σκέλος, ο οδικός χάρτης προβλέπει την αύξηση των κοινών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, καθώς και την ανάπτυξη προγραμμάτων ανταλλαγής προσωπικού μεταξύ των στρατιωτικών ακαδημιών των δύο χωρών.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης κοινές εκπαιδεύσεις και ασκήσεις με τη συμμετοχή χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων, μεταξύ άλλων μέσω επισκέψεων πολεμικών πλοίων σε λιμάνια.
Ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνει και η αμυντική βιομηχανία. Σύμφωνα με την Άγκυρα, στόχος είναι να διερευνηθούν δυνατότητες για κοινά έργα και επιχειρηματικές δραστηριότητες, να ενθαρρυνθεί η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και τεχνολογίας και να ενισχυθούν οι επαφές μεταξύ των αρμόδιων οργανισμών των δύο χωρών.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υπογραμμίζει ότι ο οδικός χάρτης αποσκοπεί στην τακτική επικοινωνία μεταξύ των αμυντικών αρχών και στη θεσμοθέτηση της συνεργασίας. Για τον σκοπό αυτόν, έχουν προγραμματιστεί συναντήσεις που θα πραγματοποιούνται εναλλάξ στο Παρίσι και την Άγκυρα.
Η πρώτη συνάντηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί το τελευταίο τρίμηνο του 2026, κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας. Η τουρκική πλευρά εκτιμά ότι η διαδικασία θα ενισχύσει τη θεσμική βάση των διμερών σχέσεων στον τομέα της ασφάλειας, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη συνεργασία για την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα.
Γαλλοτουρκική ναυτική συνεργασία με κοινές ασκήσεις ανοιχτά της Μαρμαρίδας
Επίσκεψη στο λιμάνι της Μαρμαρίδας στην Τουρκία πραγματοποίησε η γαλλική φρεγάτα FS Surcouf, ενώ στη συνέχεια συμμετείχε σε κοινές εκπαιδευτικές ασκήσεις με την τουρκική φρεγάτα TCG Gökova, σύμφωνα με ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, το υπουργείο γνωστοποίησε ότι τα δύο πολεμικά πλοία έλαβαν μέρος σε διμερείς εκπαιδευτικές δραστηριότητες, στο πλαίσιο της ναυτικής συνεργασίας των δύο χωρών.
«Συνεργασία στη θάλασσα, κοινή δράση στην εκπαίδευση», ανέφερε χαρακτηριστικά το τουρκικό υπουργείο Άμυνας.
Οι εξελίξεις στη Συμμαχία της Μέκκας
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αναφέρθηκε παράλληλα στις εργασίες της Στρατηγικής Πολιτικής και Αμυντικής Επιτροπής της Αμυντικής Συμμαχίας της Μέκκας, η οποία συνεδρίασε στο Ριάντ στις 5 Οκτωβρίου 2026.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις περιφερειακές εξελίξεις και στα μέτρα συλλογικής άμυνας. Παράλληλα, καθορίστηκε η αρχική οργανωτική δομή της Γραμματείας, εξετάστηκε ένα πλαίσιο για την ανάπτυξη της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία και σημειώθηκε πρόοδος προς τη θεσμοθέτηση της Συμμαχίας.
Οι εργασίες για τη δημιουργία πρόσθετων πολιτικών, διοικητικών και στρατιωτικών μηχανισμών, καθώς και μηχανισμών στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, αναμένεται να συνεχιστούν με βάση τις συμφωνίες μεταξύ των συμμετεχόντων και τις αντίστοιχες εθνικές διαδικασίες.
Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης τα μέτρα που απαιτούνται για την παροχή και την ανάπτυξη των συμφωνημένων στρατιωτικών δυνάμεων και δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία.
Όπως διευκρίνισε η τουρκική πλευρά, η διαδικασία για τις δυνάμεις και τις δυνατότητες που ενδέχεται να συνεισφέρει η Τουρκία θα κινηθεί εντός των ορίων που θέτουν το Σύνταγμα και η σχετική νομοθεσία της χώρας.
Γιατί η προσέγγιση Παρισιού–Άγκυρας δεν αλλάζει τα δεδομένα για το καλώδιο
Η αμυντική προσέγγιση της Γαλλίας με την Τουρκία ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου, χωρίς όμως να συνεπάγεται αυτομάτως αλλαγή στάσης του Παρισιού απέναντι στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Η συμμετοχή γαλλικών εταιρειών στο έργο Great Sea Interconnector (GSI) δημιουργεί συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα, τα οποία λειτουργούν ανεξάρτητα από την προσπάθεια των δύο χωρών να ενισχύσουν τις αμυντικές τους σχέσεις.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα του διεθνολόγου Κωνσταντίνου Φίλη, ο οποίος, μιλώντας στο skai.gr, εκτιμά ότι η νέα προσέγγιση Παρισιού–Άγκυρας δεν συνιστά άμεση απειλή για την υλοποίηση του καλωδίου. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, διατηρεί επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να θεωρεί δεδομένη τη στρατιωτική συνδρομή της Γαλλίας σε περίπτωση κρίσης.
Τα επιχειρηματικά συμφέροντα και η πορεία του καλωδίου
«Σίγουρα δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος η γαλλική επιδίωξη βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία να επηρεάσει τη στάση της στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης», σημειώνει ο Κωνσταντίνος Φίλης.
Όπως εξηγεί, στο έργο συμμετέχουν δύο γαλλικές εταιρείες με διακριτούς ρόλους. Η Meridiam έχει αποκτήσει το 66% της εταιρείας Great Sea Interconnector, ενώ η Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή και εγκατάσταση του καλωδιακού συστήματος. Οι συμβατικές δεσμεύσεις και τα οικονομικά συμφέροντα των δύο ομίλων δεν αναμένεται να παραμεριστούν εξαιτίας της παράλληλης ανάπτυξης αμυντικών σχέσεων μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας.
Επιπλέον, η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. «Υπάρχει αμοιβαία καχυποψία και αμοιβαία δυσπιστία», αναφέρει ο κ. Φίλης, εκτιμώντας ότι είναι πρόωρο να θεωρηθεί πως η νέα σχέση έχει αποκτήσει τέτοιο βάθος ώστε να επηρεάζει άλλους τομείς συνεργασίας.
Ακόμη και αν η προσέγγιση Παρισιού–Άγκυρας προχωρήσει, ο ίδιος δεν διακρίνει λόγο για τον οποίο θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες για το καλώδιο. Αντίθετα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών να λειτουργήσει έμμεσα θετικά, χωρίς, πάντως, να θεωρεί ότι υπάρχει άμεση σύνδεση ανάμεσα στις δύο εξελίξεις.
Η πορεία του Great Sea Interconnector παραμένει κρίσιμη για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, καθώς η διασύνδεση αποσκοπεί στον τερματισμό της ηλεκτρικής της απομόνωσης από το ευρωπαϊκό δίκτυο. Παράλληλα, αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού για τις ενεργειακές υποδομές στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επανεκκίνηση των ερευνών βυθού αποτελεί σημαντικό βήμα για την προώθηση του έργου, το οποίο έχει αντιμετωπίσει εμπόδια λόγω των τουρκικών αντιδράσεων για τη διαδρομή του. Ενδεχόμενη νέα εμπλοκή θα επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της έμπρακτης ευρωπαϊκής υποστήριξης σε υποδομές στρατηγικής σημασίας.
Πόσο δεδομένη είναι η γαλλική στρατιωτική στήριξη
Η συμμετοχή γαλλικών επιχειρηματικών ομίλων στην ηλεκτρική διασύνδεση δεν απαντά, ωστόσο, στο ευρύτερο ερώτημα για το εύρος της πολιτικής και στρατιωτικής στήριξης που μπορεί να περιμένει η Αθήνα από το Παρίσι.
Ο Κωνσταντίνος Φίλης χαρακτηρίζει τη Γαλλία σύμμαχο της Ελλάδας, επισημαίνει όμως ότι δεν διαθέτει το ίδιο διεθνές εκτόπισμα με τις Ηνωμένες Πολιτείες και, κατά την εκτίμησή του, δεν επιδεικνύει πάντοτε την ίδια αποφασιστικότητα.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην ανανεωμένη αμυντική συμφωνία Ελλάδας–Γαλλίας, η οποία προβλέπει συνδρομή σε περίπτωση αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας. Η ύπαρξη της συμφωνίας, ωστόσο, δεν εξαλείφει όλα τα ερωτήματα σχετικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες θα εφαρμοστεί στην πράξη.
«Αν με ρωτάτε κατά πόσο μπορούμε να πούμε ότι ο γαλλικός στόλος ή οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις θα συνδράμουν την ελληνική προσπάθεια σε περίπτωση που συμβεί το οτιδήποτε, έχω μια σχετική αμφιβολία», σημειώνει.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν, σύμφωνα με τον ίδιο, τα συγκεκριμένα συμφέροντα που έχει αναπτύξει η Γαλλία στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στην ευρύτερη περιοχή. Η παρουσία γαλλικών επιχειρήσεων και οι επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες σταθερότητας. Δεν αποτελούν, ωστόσο, από μόνες τους εγγύηση στρατιωτικής παρέμβασης σε κάθε πιθανό σενάριο.
Το ζήτημα συνδέεται και με τα όρια της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Εάν οι τουρκικές αντιδράσεις οδηγήσουν εκ νέου σε καθυστερήσεις στις έρευνες για το καλώδιο, θα δοκιμαστεί η δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων να στηρίξουν έμπρακτα ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος, ακόμη και όταν αυτό έρχεται αντιμέτωπο με τις επιδιώξεις μιας χώρας που είναι μέλος του ΝΑΤΟ και διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν Παρίσι και Άγκυρα
Η ενίσχυση των επαφών μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας δεν σημαίνει ότι έχουν ξεπεραστεί οι διαφορές τους. Ο κ. Φίλης επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες τόσο στην αμυντική συνεργασία όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις, οι οποίες επηρεάζουν τη συνολική δυναμική μεταξύ των δύο χωρών.
Οι επαφές των ηγεσιών τους έχουν βελτιωθεί το τελευταίο διάστημα, χωρίς, κατά την εκτίμησή του, να έχει διαμορφωθεί πλήρης πολιτική σύγκλιση.
Παράλληλα, εντάσσει την προσέγγιση στο ευρύτερο πολιτικό περιβάλλον της Γαλλίας. Όπως σημειώνει, η Άγκυρα ενδέχεται να επιδιώκει την ενίσχυση των σχέσεων με το Παρίσι όσο παραμένει πρόεδρος ο Εμανουέλ Μακρόν, καθώς μια ενδεχόμενη μελλοντική επικράτηση της Μαρίν Λεπέν θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσκολότερες συνθήκες για τις γαλλοτουρκικές σχέσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η ουσία θα κριθεί από τις συγκεκριμένες αποφάσεις και τα αποτελέσματα της συνεργασίας και όχι μόνο από την υπογραφή ενός οδικού χάρτη. Για την Ελλάδα, το βασικό ζητούμενο παραμένει η πρόοδος του Great Sea Interconnector και η διατήρηση της ευρωπαϊκής στήριξης σε ένα έργο με κρίσιμη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
www.worldenergynews.gr
