Η Τεχεράνη επαναβεβαίωσε την Παρασκευή το δικαίωμά της να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και προειδοποίησε τα κράτη του Κόλπου να μην ταχθούν στο πλευρό των ΗΠΑ, μία ημέρα μετά την επίθεση σε πλοίο κοντά στο Ομάν
Το Ιράν απαντούσε σε αυτό που χαρακτήρισε «παρεμβατική, ανεύθυνη και προκλητική» κοινή δήλωση των ΗΠΑ και έξι κρατών του Κόλπου, τα οποία απέρριψαν την επιμονή της Τεχεράνης ότι μπορεί να επιβάλλει τέλη στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
«Η ασφαλής διέλευση από τα Στενά δεν μπορεί να διασφαλιστεί μέσω ασαφών ρυθμίσεων, παράλληλων διαδρομών ή διαδικασιών λήψης αποφάσεων που δεν λαμβάνουν υπόψη τον ρόλο του Ιράν ως παράκτιου κράτους», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Kazem Gharibabadi.
Υπογραμμίζοντας τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η ναυσιπλοΐα, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε αργότερα ότι τρία ξένα δεξαμενόπλοια, τα οποία επιχείρησαν αυτό που χαρακτήρισε «μη εξουσιοδοτημένη διέλευση» των Στενών, υποχρεώθηκαν να επιστρέψουν έπειτα από προειδοποίηση των IRGC.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περισσότερο από 3% την Παρασκευή, οδεύοντας προς σημαντικές εβδομαδιαίες απώλειες, παρά τις αντικρουόμενες ερμηνείες της προσωρινής συμφωνίας της περασμένης εβδομάδας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ και την επιβράδυνση της κυκλοφορίας στα Στενά, από όπου διέρχεται συνήθως το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG.
Η Saudi Aramco επανεκκίνησε την Παρασκευή τις φορτώσεις αργού στον τερματικό σταθμό Ras Tanura στον Κόλπο, το μεγαλύτερο πετρελαϊκό λιμάνι στον κόσμο, έπειτα από σχεδόν τετράμηνη διακοπή, σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακής παρακολούθησης.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio - ολοκληρώνοντας περιοδεία στις χώρες του Κόλπου με στόχο να καθησυχάσει τους ανήσυχους περιφερειακούς συμμάχους σχετικά με την προσωρινή συμφωνία - δήλωσε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη ότι, εάν το Ιράν απειλήσει ή αποκλείσει πλοία στα Στενά, «θα έχουμε πρόβλημα».
Στην κοινή τους δήλωση, ο Rubio και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) ζήτησαν «ελεύθερη, άνευ όρων και απεριόριστη ναυσιπλοΐα» στα Στενά, χωρίς διόδια ή «απόπειρες άσκησης ελέγχου», ενώ τόνισαν ότι μια διαρκής ειρήνη πρέπει να αντιμετωπίσει το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων, των drones και της στήριξης του Ιράν προς ένοπλες οργανώσεις-πληρεξουσίους.
Το Ιράν προειδοποιεί για «εχθρικές και παρεμβατικές πολιτικές»
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε την Παρασκευή ότι η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στον Κόλπο αποτελεί την πηγή της περιφερειακής ανασφάλειας και των διαιρέσεων, ενώ υποστήριξε ότι τα Στενά θα πρέπει να διοικούνται από το Ιράν και το Ομάν, σύμφωνα με τους όρους της προσωρινής συμφωνίας.
«Προειδοποιούμε για τη συνέχιση εχθρικών και παρεμβατικών πολιτικών στην περιοχή», ανέφερε.
Η Τεχεράνη ανέλαβε ουσιαστικά τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τα οποία πυροδότησαν τον πόλεμο, διαταράσσοντας τις ροές πετρελαίου και προκαλώντας αναταράξεις στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές και στην ευρύτερη οικονομία.
Ο Ali Akbar Velayati, κορυφαίος σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, απηύθυνε προειδοποίηση προς τους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο.
«Η σταθερότητα των αραβικών κρατών του Περσικού Κόλπου οφείλεται στην επί έναν αιώνα διαχείριση των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, η στρατηγική τους επιβίωση εξαρτάται από την ανοχή της Τεχεράνης», ανέφερε ο Velayati σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Η ταϊβανέζικη Evergreen Marine ανακοίνωσε νωρίτερα την Παρασκευή ότι το πλοίο Ever Lovely, με σημαία Σιγκαπούρης, επλήγη την Πέμπτη κοντά στο Ομάν από «άγνωστο αντικείμενο», ενώ ακολουθούσε διαδρομή που είχε προτείνει η βρετανική υπηρεσία UKMTO.
Κανείς δεν τραυματίστηκε στο περιστατικό και το πλοίο συνέχισε αργότερα το ταξίδι του, απομακρυνόμενο από τα Στενά.
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι το Ιράν άνοιξε πυρ κατά του πλοίου. Η Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου του Ιράν (PGSA) - η οποία συστάθηκε από την Τεχεράνη για τη διαχείριση των αιτημάτων διέλευσης πλοίων από τα Στενά - ανακοίνωσε ότι η διέλευση μέσω μη εξουσιοδοτημένων διαδρομών θα αποτελεί «ευθύνη του ιδιοκτήτη, του διαχειριστή και του πλοιάρχου του πλοίου».
Δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Ο Trump είχε προειδοποιήσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι, εάν το Ιράν δεν τηρήσει την προσωρινή συμφωνία, συμπεριλαμβανομένης της επαναλειτουργίας των Στενών, οι ΗΠΑ πιθανότατα θα επαναλάβουν τους βομβαρδισμούς κατά της χώρας.
Ο Λίβανος και οι πυρηνικές επιθεωρήσεις μεταξύ των σημείων διαφωνίας
Πέρα από το ζήτημα του ελέγχου των Στενών, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες και για άλλα στοιχεία της συμφωνίας-πλαισίου εκεχειρίας, όπως τα οικονομικά κίνητρα προς το Ιράν, οι πυρηνικές επιθεωρήσεις και ο παράλληλος πόλεμος του Ισραήλ στον Λίβανο.
Η συμφωνία προβλέπει συνομιλίες διάρκειας 60 ημερών για την αντιμετώπιση πιο σύνθετων ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Στις ΗΠΑ, ο πόλεμος επιβαρύνει πολιτικά τον Trump ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, οι οποίες θα καθορίσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO), υπηρεσία του ΟΗΕ, ανέστειλε προσωρινά την επιχείρηση συνοδείας πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ μετά το περιστατικό κοντά στο Ομάν.
Ο IMO και το Ομάν ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα μια νέα νότια διαδρομή μέσω των Στενών για την απομάκρυνση εκατοντάδων πλοίων που είχαν εγκλωβιστεί εξαιτίας του πολέμου, προκαλώντας την οργή της Τεχεράνης.
Ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Lee Jae Myung δήλωσε την Παρασκευή ότι τρία νοτιοκορεατικά πλοία θα αποχωρήσουν από τα Στενά μέσα στο Σαββατοκύριακο, αφού το υπουργείο Ωκεανών ανακοίνωσε ότι ακόμη οκτώ νοτιοκορεατικά πλοία έχουν ήδη εξέλθει.
Δύο υπερδεξαμενόπλοια τύπου VLCC, που ελέγχονται από τη ναυτιλιακή Bahri της Σαουδικής Αραβίας, εθεάθησαν να φορτώνουν αργό πετρέλαιο στο Ras Tanura, ενώ ένα ακόμη περίμενε σε κοντινή απόσταση, σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακής παρακολούθησης.
Κάθε VLCC μπορεί να μεταφέρει έως 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Το Ras Tanura βρίσκεται στις σαουδαραβικές ακτές, δυτικά των Στενών του Ορμούζ. Πριν από τη σύγκρουση εξήγαγε περισσότερα από 5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως.
www.worldenergynews.gr
