Η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία μπαίνει -τουλάχιστον σε επίπεδο στρατηγικής πρότασης- σε μια από τις πιο φιλόδοξες φάσεις της σύγχρονης ιστορίας της.
Το «Μανιφέστο της ΕΕΝ» της Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων δεν παρουσιάζεται απλώς ως ένα σχέδιο ανασυγκρότησης, αλλά ως ένας οδικός χάρτης βιομηχανικής αναγέννησης με ορίζοντα το 2035, που στοχεύει να επανατοποθετήσει την Ελλάδα και την Ευρώπη στον παγκόσμιο ναυπηγικό ανταγωνισμό.
Στην καρδιά της πρωτοβουλίας βρίσκεται η φιλοδοξία για μετάβαση από έναν κατακερματισμένο και υποβαθμισμένο κλάδο σε έναν πλήρως ανταγωνιστικό βιομηχανικό πυλώνα, ικανό να υποστηρίξει τόσο εμπορικές όσο και αμυντικές ναυπηγήσεις υψηλής τεχνολογίας.
Στρατηγικός στόχος: Από την ανάκαμψη στην παγκόσμια κυριαρχία
Το Μανιφέστο περιγράφει μια συνολική αναδιάρθρωση του κλάδου με στόχο η Ελλάδα να εξελιχθεί σε διεθνώς ανταγωνιστικό ναυπηγικό κέντρο έως το 2035, κόμβο ευρωπαϊκής ναυπηγικής αυτονομίας, βασικό παίκτη σε αμυντικές και εμπορικές ναυπηγήσεις και τεχνολογικό πυλώνα στη "βαριά βιομηχανία" της Ευρώπης.
Η στρατηγική συνοψίζεται στο σύνθημα: «Αμερικανική Ώθηση, Ευρωπαϊκή Αφύπνιση», υποδηλώνοντας διατλαντικές συνεργασίες αλλά και ευρωπαϊκή βιομηχανική επανεκκίνηση.
Θεσμική και φορολογική αναδιάρθρωση του κλάδου
Ένα από τα βασικά σκέλη αφορά τη ριζική αλλαγή του θεσμικού πλαισίου:
- εξομοίωση των ναυπηγείων με το καθεστώς της ποντοπόρου ναυτιλίας
- αναπροσαρμογή φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων
- ευέλικτες διαδικασίες για προσέλκυση εξειδικευμένου προσωπικού από τρίτες χώρες
- μείωση μισθολογικών στρεβλώσεων που θεωρούνται αντικίνητρο ανάπτυξης
Σύμφωνα με την πρόταση, η μεταρρύθμιση αυτή θεωρείται προϋπόθεση για την επανεκκίνηση ενός κλάδου που έχει περάσει δεκαετίες αποβιομηχάνισης.
Χρηματοδοτική «επανάσταση» και πράσινα εργαλεία
Το σχέδιο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη χρηματοδότηση μέσω ευρωπαϊκών μηχανισμών.
Aξιοποίηση εσόδων από το EU ETS για επανεπένδυση στον κλάδο, δημιουργία μηχανισμού εξισορρόπησης κόστους έναντι ασιατικών ναυπηγείων, ισχυρά φορολογικά κίνητρα για ναυπηγήσεις και επισκευές και άρση περιορισμών στις κρατικές ενισχύσεις για στρατηγικά ναυπηγικά hubs.
Στόχος είναι να μειωθεί το χάσμα κόστους παραγωγής με την Ασία και να καταστούν τα ευρωπαϊκά ναυπηγεία ανταγωνιστικά σε διεθνές επίπεδο.
Project NEXUS: Το ψηφιακό ναυπηγείο του μέλλοντος
Στον πυρήνα της τεχνολογικής μετάβασης βρίσκεται το Project NEXUS, που προβλέπει:
- χρήση cobots και AI σε γραμμές παραγωγής
- αυτοματοποίηση κοπής, συγκόλλησης και σχεδιασμού
- ανάπτυξη πλήρως ψηφιακών ναυπηγείων
- ενίσχυση παραγωγικότητας μέσω έξυπνων συστημάτων διαχείρισης
Η φιλοσοφία είναι η μετάβαση από το παραδοσιακό ναυπηγείο σε ένα πλήρως ψηφιακό βιομηχανικό οικοσύστημα.
Ευρωπαϊκή διάσταση και γεωπολιτική στόχευση
Το Μανιφέστο τοποθετεί την Ελλάδα ως "Νότιο Πυλώνα" της ευρωπαϊκής ναυπηγικής άμυνας, ισότιμο παίκτη με μεγάλες ναυπηγικές δυνάμεις της ΕΕ και βασικό κόμβο σε ολοκληρωμένα βιομηχανικά clusters (ναυπηγεία–λιμένες–logistics).
Παράλληλα προτείνεται η δημιουργία ειδικού ευρωπαϊκού ταμείου για τη ναυπηγική ανασυγκρότηση 2027–2035.
Διατλαντική συνεργασία και παγκόσμια αγορά
Ένα από τα πιο φιλόδοξα σημεία αφορά τη διεθνή διάσταση:
- διακρατικό ναυπηγικό σύμφωνο με τις ΗΠΑ
- κοινές γραμμές παραγωγής σε αμυντικά και εμπορικά projects
- στόχος για 33% της παγκόσμιας ναυπηγικής παραγωγής σε Δύση–Ευρώπη–ΗΠΑ
Η πρόταση επιχειρεί να αντιπαρατεθεί στη σημερινή κυριαρχία ασιατικών ναυπηγείων, προωθώντας ένα νέο γεωοικονομικό ισοζύγιο.
Το Μανιφέστο της Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων, υπό την ηγεσία του Πάνος Ξενοκώστας και της ONEX Shipyards & Technologies, παρουσιάζεται ως ένα συνολικό σχέδιο βιομηχανικής αναγέννησης με έντονη τεχνολογική και γεωπολιτική διάσταση.
Το αν θα αποτελέσει ρεαλιστικό σχέδιο εφαρμογής ή έναν φιλόδοξο στρατηγικό ορίζοντα, θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση, τις επενδύσεις και -κυρίως- την ικανότητα του κλάδου να μεταβεί από τις διακηρύξεις στην υλοποίηση.
www.worldenergynews.gr
