Ο ρυθμός της ανθρωπογενούς θέρμανσης παραμένει σε ιστορικό υψηλό, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση για τους Δείκτες της Παγκόσμιας Κλιματικής Αλλαγής. Ο κόσμος πλησιάζει επικίνδυνα το όριο θέρμανσης του 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού, με την ανθρωπογενή θέρμανση να φτάνει τους 1,37°C το 2025, προειδοποιεί μια σημαντική νέα έκθεση.
Oι θερμοκρασίες ανεβαίνουν
Εάν οι εκπομπές συνεχιστούν στα τρέχοντα επίπεδα, το όριο του 1,5°C θα ξεπεραστεί γύρω στο 2030, σύμφωνα με την ανάλυση περισσότερων από 70 επιστημόνων από 56 ιδρύματα σε 17 χώρες.
Η τέταρτη έκδοση των Δεικτών της Παγκόσμιας Κλιματικής Αλλαγής (IGCC), που δημοσιεύθηκε σήμερα Πέμπτη 11/6 στο περιοδικό Earth System Science Data, παρακολουθεί τις βασικές μετρήσεις που μας λένε πόσο γρήγορα αλλάζει το κλίμα και γιατί. Σκιαγραφεί μια σαφή εικόνα: η Γη θερμαίνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό, που οφείλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην ανθρώπινη δραστηριότητα.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων», λέει ο Δρ. William Lamb, Ανώτερος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Έρευνας για τις Κλιματικές Επιπτώσεις του Πότσνταμ (PIK), Γερμανία.
«Τα καλά νέα είναι ότι οι λύσεις είναι ήδη διαθέσιμες. Επενδύοντας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ηλεκτροδότηση, οι κυβερνήσεις μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές, ενώ παράλληλα κατασκευάζουν καθαρότερα, πιο αξιόπιστα και πιο ασφαλή ενεργειακά συστήματα».
Ο παγκόσμιος προϋπολογισμός άνθρακα θα εξαντληθεί σε τρία χρόνια
Ο προϋπολογισμός άνθρακα - η συνολική ποσότητα CO2 που μπορεί ακόμα να εκπεμφθεί διατηρώντας παράλληλα την αύξηση της θερμοκρασίας σε λιγότερο από 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα - ανέρχεται τώρα σε μόλις 130 δισεκατομμύρια τόνους από τις αρχές του 2026. Στα τρέχοντα επίπεδα εκπομπών, αυτό θα εξαντληθεί σε περίπου τρία χρόνια.
Το όριο του 1,5 βαθμού είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015, μιας διεθνούς συνθήκης που έχει σχεδιαστεί για να αποτρέψει τις πιο καταστροφικές επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έφτασαν στο ρεκόρ των 56,8 δισεκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου CO2 το 2024, κυρίως λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων. Οι συγκεντρώσεις των τριών κύριων αερίων του θερμοκηπίου - διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο και υποξείδιο του αζώτου - έχουν αυξηθεί από το 2019, με το CO2 να φτάνει πλέον τα 425,6 μέρη ανά εκατομμύριο.
«Καταλήγει σε μια απλή αρχή: εκπέμπουμε περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου από ποτέ, προκαλώντας αυξανόμενα επίπεδα αερίων του θερμοκηπίου που παγιδεύουν όλο και περισσότερη θερμότητα στην ατμόσφαιρα και ωθούν τον κόσμο εκτός ισορροπίας», λέει ο Δρ Ματ Πάλμερ, επιστημονικός συνεργάτης στη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η ενεργειακή ανισορροπία της Γης
Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι η ενεργειακή ανισορροπία της Γης - το χάσμα μεταξύ της θερμότητας που εισέρχεται στον πλανήτη και της θερμότητας που διαφεύγει από αυτόν - έχει υπερδιπλασιαστεί τις τελευταίες δεκαετίες και τώρα βρίσκεται σε ρεκόρ. Αυτό σημαίνει ότι ο πλανήτης αποθηκεύει θερμότητα πιο γρήγορα από ό,τι σε οποιοδήποτε σημείο στις σύγχρονες μετρήσεις.
«Η ενεργειακή ανισορροπία της Γης αυξάνεται ραγδαία, οδηγώντας σε αλλαγές σε κάθε συνιστώσα του κλιματικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της θέρμανσης των ωκεανών και των ηπείρων, της απόψυξης του μόνιμα παγωμένου εδάφους, της απώλειας πάγων και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας», λέει η Δρ. Karina Von Schuckmann από το γαλλικό ερευνητικό ινστιτούτο Mercator Ocean International.
Η θάλασσα ανεβαίνει και θερμαίνεται
Η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας έφτασε σε νέο ρεκόρ το 2025 - 23 εκατοστά άνοδος από το 1901 - και ο ρυθμός επιταχύνεται. Οι ωκεανοί απορροφούν μεγάλο μέρος της υπερβολικής θερμότητας, με τις μέσες θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας να φτάνουν στο δεύτερο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί πέρυσι.
Ένας νέος δείκτης που προστέθηκε στην φετινή έκθεση καταγράφει την κλίμακα των θαλάσσιων καυσώνων: ο αριθμός των ημερών που επηρεάζονται έχει υπερτριπλασιαστεί παγκοσμίως μεταξύ 1991 και 2025. Μόνο το 2025, ο κόσμος βίωσε 65 ημέρες θαλάσσιου καύσωνα, καταστρέφοντας τα οικοσυστήματα, απειλώντας τα ιχθυαποθέματα και διαταράσσοντας τα συστήματα ωκεανικής-ατμόσφαιρας που ρυθμίζουν το κλίμα της Γης.
Στην ξηρά, η εικόνα είναι εξίσου ζοφερή. Οι μέσες μέγιστες θερμοκρασίες της γης κατά την τελευταία δεκαετία ήταν σχεδόν μισό βαθμό υψηλότερες από την προηγούμενη δεκαετία - μια μετατόπιση που ωθεί την ακραία ζέστη σε νέα επίπεδα σε όλο τον κόσμο.
Ένας λιγότερο ορατός κίνδυνος
Οι επιστήμονες πίσω από την έκθεση κρούουν επίσης τον κώδωνα του κινδύνου για έναν λιγότερο ορατό κίνδυνο: τα παγκόσμια σύνολα δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση αυτών των αλλαγών απειλούνται. Οι περικοπές χρηματοδότησης - συμπεριλαμβανομένης της απόφασης της κυβέρνησης Τραμπ να καταργήσει το παγκόσμιο πρόγραμμα παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ πέρυσι - δημιουργούν επικίνδυνα κενά στη βάση δεδομένων από την οποία εξαρτώνται η επιστήμη και η πολιτική για το κλίμα.
«Χωρίς αυτό, οι μελλοντικές αξιολογήσεις θα είναι πολύ πιο δύσκολες σε μια εποχή που απαιτείται επείγουσα δράση για το κλίμα», προειδοποιεί ο Δρ. Κρις Σμιθ του Διεθνούς Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων
www.worldenergynews.gr
