Σήμα κινδύνου για το μέλλον της επίγειας αστρονομίας εκπέμπουν οι επιστήμονες του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO), οι οποίοι προειδοποιούν ότι τα σχέδια για την εκτόξευση περισσότερων από 1,7 εκατομμυρίων νέων δορυφόρων σε χαμηλή γήινη τροχιά ενδέχεται να αλλάξουν οριστικά την εικόνα του νυχτερινού ουρανού.
Η νέα μελέτη, που έχει γίνει δεκτή προς δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό Astronomy & Astrophysics, καταλήγει ότι η επιστημονική παρατήρηση του σύμπαντος μπορεί να διατηρηθεί μόνο εφόσον ο συνολικός αριθμός των δορυφόρων δεν ξεπεράσει τις 100.000 μονάδες και αυτοί παραμένουν τόσο αμυδροί ώστε να μην είναι ορατοί με γυμνό μάτι.
Η «έκρηξη» των δορυφορικών συστοιχιών
Από το 2019 μέχρι σήμερα, ο αριθμός των ενεργών δορυφόρων έχει εκτοξευθεί, φτάνοντας περίπου τις 14.000 μονάδες, κυρίως λόγω της ανάπτυξης του δικτύου Starlink της SpaceX.
Ωστόσο, τα μελλοντικά σχέδια είναι πολύ πιο φιλόδοξα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, μόνο η SpaceX εξετάζει την ανάπτυξη έως και ενός εκατομμυρίου επιπλέον δορυφόρων για διαστημικά κέντρα δεδομένων, ενώ παράλληλα νέες μεγάλες συστοιχίες από άλλες εταιρείες και οργανισμούς σχεδιάζεται να προσθέσουν εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη αντικείμενα σε τροχιά.
Οι «διαστημικοί καθρέφτες» που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η αμερικανική νεοφυής εταιρεία Reflect Orbital, η οποία σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει γιγάντιους ανακλαστικούς δορυφόρους για να κατευθύνει το ηλιακό φως στη Γη κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη έως και 50.000 τέτοιων δορυφόρων μέχρι το 2035.
Σύμφωνα με το ESO, οι συγκεκριμένοι δορυφόροι θα είναι οι πιο φωτεινοί που έχουν τοποθετηθεί ποτέ σε τροχιά, αυξάνοντας δραματικά τη φωτεινότητα του νυχτερινού ουρανού.
Οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι σε πόλεις με έντονη φωτορύπανση οι δορυφόροι αυτοί θα μπορούσαν να αποτελούν τα πιο λαμπρά αντικείμενα του ουρανού, επισκιάζοντας ακόμη και τα φυσικά αστέρια.
Επιπτώσεις στην επιστήμη και στην προστασία της Γης
Η αυξημένη φωτεινότητα του ουρανού δεν επηρεάζει μόνο την παρατήρηση μακρινών γαλαξιών και εξωπλανητών.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δυσχεραίνει επίσης τον εντοπισμό αστεροειδών που ενδέχεται να αποτελέσουν μελλοντική απειλή για τη Γη, ενώ αυξάνει σημαντικά τον χρόνο και το κόστος των αστρονομικών παρατηρήσεων.
Παράλληλα, οι φωτεινές τροχιές των δορυφόρων καταστρέφουν μεγάλο αριθμό αστρονομικών εικόνων, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα ακόμη και των πλέον σύγχρονων τηλεσκοπίων.
Έκκληση για διεθνείς περιορισμούς
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η προστασία του νυχτερινού ουρανού απαιτεί διεθνή συνεργασία και αυστηρότερους κανόνες για τη φωτεινότητα και τον συνολικό αριθμό των δορυφόρων.
Ήδη η SpaceX και η Reflect Orbital έχουν καταθέσει αιτήσεις στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC), ενώ το ESO, η Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία του Ηνωμένου Βασιλείου και η Διεθνής Αστρονομική Ένωση έχουν παρέμβει ζητώντας να ληφθούν υπόψη οι επιπτώσεις των σχεδίων αυτών πριν δοθούν οι σχετικές εγκρίσεις.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της μελέτης, ο νυχτερινός ουρανός αποτελεί κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας και η προστασία του είναι απαραίτητη τόσο για την επιστημονική έρευνα όσο και για τις επόμενες γενιές.
www.worldenergynews.gr






