Η Βαϊκάλη αλλάζει με τρόπο που προκαλεί έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον. Το 2025 η θερμοκρασία των επιφανειακών νερών της έφτασε περίπου 0,5°C πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ξεπερνώντας τις αντίστοιχες τιμές που καταγράφηκαν σε σχεδόν 2.000 λίμνες σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Ένα παγκόσμιο φαινόμενο με ιδιαίτερη εξαίρεση τη Βαϊκάλη
Σύμφωνα με στοιχεία του Ιδρύματος «Λίμνη Βαϊκάλη», για τη σύγκριση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 1.912 λίμνες σε όλο τον κόσμο.
Οι δορυφορικές μετρήσεις έδειξαν ότι το 2025 η επιφάνεια των συγκεκριμένων λιμνών ήταν κατά μέσο όρο 0,31°C θερμότερη σε σχέση με την κλιματική περίοδο αναφοράς 1995-2020.
Ακόμη μεγαλύτερη απόκλιση καταγράφηκε στις άμεσες μετρήσεις. Σε 38 λίμνες, η θερμοκρασία παρουσίασε μέση αύξηση περίπου 0,7°C.
Η Βαϊκάλη, ωστόσο, φαίνεται να ακολουθεί έναν ιδιαίτερο δρόμο.
Από το -4°C στο +0,5°C μέσα σε λίγα χρόνια
Οι μεταβολές που καταγράφονται στη Βαϊκάλη είναι εντυπωσιακές.
Το 2022 η θερμοκρασία της επιφάνειάς της ήταν περίπου 4°C χαμηλότερη από τον αντίστοιχο παγκόσμιο δείκτη. Μόλις δύο χρόνια αργότερα, η εικόνα είχε αντιστραφεί δραματικά.
Κατά την περίοδο 2023-2024, η θερμοκρασία της Βαϊκάλης βρέθηκε περίπου 2°C υψηλότερα από τον συγκρίσιμο παγκόσμιο δείκτη, ενώ το 2025 η διαφορά περιορίστηκε περίπου στους 0,5°C.
Αυτές οι απότομες διακυμάνσεις είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο οι επιστήμονες θεωρούν απαραίτητη τη συνεχή παρακολούθηση των πραγματικών συνθηκών μέσα στη λίμνη.
Παρακολούθηση χωρίς διακοπή από το 1945
Την κρίσιμη αυτή δουλειά πραγματοποιούν ειδικοί του Ερευνητικού Ινστιτούτου Βιολογίας της Λίμνης Βαϊκάλης του Πανεπιστημίου του Ιρκούτσκ, στο πλαίσιο του προγράμματος «Σημείο Νο 1».
Στην περιοχή του οικισμού Μπολσίγιε Κοτί, η επιστημονική παρακολούθηση πραγματοποιείται από το 1945.
Κάθε εβδομάδα οι ερευνητές μετακινούνται σε σημείο περίπου 2,7 χιλιόμετρα από την ακτή, όπου το βάθος φτάνει περίπου τα 800 μέτρα.
Εκεί πραγματοποιούν δειγματοληψίες πλαγκτού και μετρούν βασικές παραμέτρους του υδάτινου περιβάλλοντος.
Γιατί τα δεδομένα της Βαϊκάλης θεωρούνται ανεκτίμητα
Η αξία του προγράμματος δεν βρίσκεται μόνο στη διάρκεια των μετρήσεων, αλλά και στη συνέχειά τους.
Ένα αρχείο δεδομένων που έχει συγκεντρωθεί επί δεκαετίες επιτρέπει στους επιστήμονες να εντοπίζουν μακροχρόνιες αλλαγές στο οικοσύστημα της Βαϊκάλης με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια από ό,τι θα ήταν δυνατόν μέσω μεμονωμένων δορυφορικών παρατηρήσεων.
Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς, σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα προγράμματα μακροχρόνιας άμεσης παρακολούθησης των λιμνών παγκοσμίως μειώνονται.
Η Βαϊκάλη, επομένως, δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη λίμνη που καταγράφει μεταβολές στη θερμοκρασία της. Το μοναδικό και εξαιρετικά μακροχρόνιο αρχείο παρατηρήσεων που διαθέτει μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο «παράθυρο» για την κατανόηση των αλλαγών που συντελούνται στα μεγαλύτερα και βαθύτερα οικοσυστήματα γλυκού νερού του πλανήτη.
www.worldenergynews.gr






