Ένα από τα πιο παράξενα σεισμικά μοτίβα στον πλανήτη καταγράφεται εδώ και δεκαετίες στο υποθαλάσσιο ρήγμα Γκοφάρ, δυτικά του Ισημερινού. Σεισμοί μεγέθους περίπου 6 βαθμών επαναλαμβάνονται κάθε 5–6 χρόνια, ενώ χιλιάδες μικροσεισμοί και μετρήσεις από τον πυθμένα του Ειρηνικού αποκάλυψαν ζώνες ρωγμών που φαίνεται να λειτουργούν σαν φυσικά «φρένα», περιορίζοντας την εξάπλωση της σεισμικής ρήξης και εμποδίζοντας τους σεισμούς να γίνουν πολύ ισχυρότεροι
Σχετικά Άρθρα
Γιατί ο σεισμός μεγέθους 8,8 στην Καμτσάτκα προκάλεσε μικρότερο τσουνάμι - Πού παραμένει ο κίνδυνος
Ένα από τα πιο παράξενα σεισμικά φαινόμενα στον πλανήτη φαίνεται πως κρύβει έναν μηχανισμό-«φρένο». Σε ένα υποθαλάσσιο ρήγμα στον Ειρηνικό, σεισμοί μεγέθους περίπου 6 βαθμών εμφανίζονται ξανά και ξανά με εντυπωσιακή ακρίβεια - σχεδόν σαν να ακολουθούν ένα αόρατο ρολόι. Τώρα οι επιστήμονες πιστεύουν ότι βρήκαν τι τους εμποδίζει να εξελιχθούν σε πολύ ισχυρότερα γεγονότα.
Ένα σεισμικό «ρολόι» βαθιά κάτω από τον ωκεανό
Το φαινόμενο καταγράφεται στο ρήγμα Γκοφάρ, δυτικά του Ισημερινού, σε μια περιοχή όπου συναντώνται η πλάκα του Ειρηνικού και η πλάκα Νάζκα.
Οι δύο τεκτονικές πλάκες μετακινούνται η μία σε σχέση με την άλλη με εντυπωσιακή ταχύτητα, περίπου 140 χιλιοστά τον χρόνο. Παρ’ όλα αυτά, η σεισμική δραστηριότητα στο συγκεκριμένο τμήμα παρουσιάζει κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο: από τουλάχιστον το 1995, μεγάλοι σεισμοί επαναλαμβάνονται περίπου κάθε 5 έως 6 χρόνια, με παρόμοιο μέγεθος.
Για τους σεισμολόγους, αυτή η επαναληπτικότητα αποτελεί ένα πολύτιμο φυσικό εργαστήριο.
Δεκάδες χιλιάδες μικροσεισμοί αποκάλυψαν το μυστικό
Για να κατανοήσουν τον μηχανισμό, οι ερευνητές εγκατέστησαν σεισμόμετρα στον πυθμένα του ωκεανού και παρακολούθησαν όχι μόνο τους μεγαλύτερους σεισμούς, αλλά και τις χιλιάδες μικρότερες δονήσεις που προηγούνται και ακολουθούν κάθε σημαντικό γεγονός.
Η ανάλυση δεκάδων χιλιάδων μικροσεισμών αποκάλυψε ότι το ρήγμα δεν συμπεριφέρεται ως μία ενιαία, αδιάκοπη επιφάνεια. Αντίθετα, φαίνεται να χωρίζεται σε επιμέρους τμήματα, τα οποία διαχωρίζονται από «φραγμούς».
Οι αόρατες ζώνες που λειτουργούν σαν φρένο
Οι συγκεκριμένες περιοχές αποτελούνται από ένα πολύπλοκο δίκτυο μικρών ρωγμών και δευτερευόντων ρηγμάτων. Εκεί καταγράφεται συνεχώς ασθενής σεισμική δραστηριότητα.
Όταν εκδηλώνεται ένας ισχυρότερος σεισμός, τα υδατοκορεσμένα πετρώματα παραμορφώνονται. Δημιουργούνται επιπλέον μικρές κοιλότητες και ρωγμές, επιτρέποντας στο θαλασσινό νερό να εισχωρήσει βαθύτερα.
Αυτό μεταβάλλει τις πιέσεις στο εσωτερικό του συστήματος και, προσωρινά, αυξάνει την αντίσταση απέναντι στην περαιτέρω ολίσθηση.
Με απλά λόγια, το ίδιο το ρήγμα φαίνεται να δημιουργεί έναν μηχανισμό που «φρενάρει» την εξάπλωση του σεισμού.
Γιατί οι σεισμοί σταματούν σχεδόν στο ίδιο μέγεθος
Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει μια πιθανή εξήγηση για το εντυπωσιακά σταθερό μέγεθος των σεισμών στην περιοχή.
Αντί ένα ρήγμα να σπάσει ανεξέλεγκτα σε όλο το μήκος του, οι συγκεκριμένες ζώνες λειτουργούν ως φυσικά όρια. Η σεισμική ρήξη σταματά όταν φτάσει σε αυτές τις περιοχές, περιορίζοντας έτσι την ποσότητα ενέργειας που μπορεί να απελευθερωθεί.
Έτσι, ο σεισμός δεν αποκτά απεριόριστα μεγαλύτερη ισχύ, αλλά παραμένει εγκλωβισμένος μέσα σε συγκεκριμένο τμήμα του ρήγματος.
Ένα εύρημα με σημασία πολύ πέρα από τον Ειρηνικό
Το ρήγμα Γκοφάρ βρίσκεται μακριά από μεγάλες κατοικημένες περιοχές και, επομένως, οι συγκεκριμένοι σεισμοί δεν αποτελούν σημαντική άμεση απειλή για τον πληθυσμό.
Η σημασία της έρευνας, όμως, μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη.
Αν παρόμοιες ζώνες-φραγμοί υπάρχουν και σε άλλα ενεργά ρήγματα του πλανήτη, η μελέτη τους θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πόσο μακριά μπορεί να εξαπλωθεί μια σεισμική ρήξη και ποιο είναι το πιθανό μέγιστο μέγεθος ενός σεισμού.
Η φύση, δηλαδή, μπορεί να κρύβει μέσα στα ίδια τα ρήγματα μηχανισμούς που περιορίζουν τη δύναμη των σεισμών. Και το παράξενο «ρολόι» του Γκοφάρ ίσως αποτελεί ένα από τα πιο καθαρά παραδείγματα.
www.worldenergynews.gr
