«Η καταστροφή προκάλεσε μεγάλες απώλειες ανθρώπινων ζωών. Ωστόσο, οι επιζώντες μετανάστευσαν, δημιούργησαν νέες κοινωνικές σχέσεις, καινοτόμησαν αναπτύσσοντας νέες μορφές οικονομικής δραστηριότητας και φαίνεται ότι βρήκαν δημιουργικούς τρόπους να επιβιώσουν και, αργότερα, να ευημερήσουν υπό τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά την καταστροφή», αναφέρει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Enrico Crema, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ
Μια τεράστια ηφαιστειακή έκρηξη που έπληξε την Ιαπωνία πριν από περίπου 7.300 χρόνια είχε καταστροφικές επιπτώσεις στις προϊστορικές κοινότητες, ωστόσο οι συνέπειές της ήταν πολύ πιο σύνθετες από ό,τι πίστευαν κάποτε οι επιστήμονες. Ενώ ορισμένοι πληθυσμοί μειώθηκαν ή εξαφανίστηκαν από τις πληγείσες περιοχές, άλλοι συνέχισαν να αυξάνονται παρά την καταστροφή.
Μια διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Λουντ, διερεύνησε τον τρόπο με τον οποίο η έκρηξη Κικάι-Ακαχόγια (Kikai-Akahoya) άλλαξε τα πληθυσμιακά πρότυπα σε ολόκληρη την Ιαπωνία. Σύμφωνα με το Science Daily, τα ευρήματά τους αμφισβητούν την άποψη ότι η καταστροφή είτε εξάλειψε πλήρως τις κοντινές κοινότητες είτε τις άφησε σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες. Αντίθετα, οι ερευνητές αποκάλυψαν έναν απρόσμενο συνδυασμό πληθυσμιακής μείωσης, μετανάστευσης, προσαρμογής και ανάπτυξης.
Μια καταστροφική ηφαιστειακή έκρηξη στην αρχαία Ιαπωνία
Όταν το ηφαίστειο Κικάι-Ακαχόγια εξερράγη κάτω από τη θάλασσα, πριν από περίπου 7.300 χρόνια, στην Ιαπωνία ζούσαν κοινότητες της περιόδου Τζομόν (Jomon), οι οποίες βασίζονταν στο κυνήγι και τη συλλογή τροφής για την επιβίωσή τους.
«Αυτή η έκρηξη πρέπει να ήταν καταστροφική, καθώς εκδηλώθηκε από τον θαλάσσιο πυθμένα με ελάχιστη προειδοποίηση. Έπληξε τα ιαπωνικά νησιά με ισχυρούς σεισμούς και τεράστια τσουνάμι και, στη συνέχεια, κάλυψε το τοπίο με στρώματα ηφαιστειακής τέφρας πάχους αρκετών μέτρων», εξηγεί ο Peter Jordan, κύριος συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λουντ.
Εδώ και δεκαετίες, οι αρχαιολόγοι διαφωνούν σχετικά με το τι συνέβη στους ανθρώπους που ζούσαν κοντά στην περιοχή της έκρηξης. Μία θεωρία περιγράφει μια σχεδόν ολοκληρωτική αποκάλυψη, κατά την οποία οι ανθρώπινοι πληθυσμοί εξαφανίστηκαν ξαφνικά από τις περιοχές που βρίσκονταν πιο κοντά στην έκρηξη. Μια άλλη υποστηρίζει ότι ορισμένες κοινότητες κατάφεραν να επιβιώσουν ακόμη και σχετικά κοντά στην καταστροφή.
Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι καμία από τις δύο ερμηνείες δεν αποτυπώνει πλήρως όσα συνέβησαν. Η έκρηξη προκάλεσε σοβαρές ζημιές στα οικοσυστήματα, ανάγκασε ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και κατέστησε ορισμένες περιοχές ακατάλληλες για κατοίκηση. Ωστόσο, τα στοιχεία υποδεικνύουν επίσης την αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα των επιζώντων, καθώς ορισμένοι πληθυσμοί αυξήθηκαν στην πραγματικότητα μετά την καταστροφή.
«Η καταστροφή προκάλεσε μεγάλες απώλειες ανθρώπινων ζωών. Ωστόσο, οι επιζώντες μετανάστευσαν, δημιούργησαν νέες κοινωνικές σχέσεις, καινοτόμησαν αναπτύσσοντας νέες μορφές οικονομικής δραστηριότητας και φαίνεται ότι βρήκαν δημιουργικούς τρόπους να επιβιώσουν και, αργότερα, να ευημερήσουν υπό τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά την καταστροφή», αναφέρει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Enrico Crema, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.
Πώς η ηφαιστειακή καταστροφή αναδιαμόρφωσε τον πληθυσμό της Ιαπωνίας
Οι ερευνητές εντόπισαν εντυπωσιακές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίθηκαν στην έκρηξη οι κοινότητες σε ολόκληρη την Ιαπωνία. Στη νότια Κιούσου, οι πληθυσμοί της περιόδου Τζομόν είχαν ήδη αρχίσει να μειώνονται πολύ πριν από την έκρηξη του ηφαιστείου. Όταν συνέβη η καταστροφή, στην περιοχή είχαν απομείνει σχετικά λίγοι άνθρωποι, την οποία επισκέπτονταν κυρίως ομάδες τροφοσυλλεκτών με υψηλή κινητικότητα.
Η βόρεια Κιούσου ακολούθησε ένα εντελώς διαφορετικό πρότυπο. Ο πληθυσμός της αυξανόταν πριν από την έκρηξη και η ανάπτυξη αυτή συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της καταστροφής και μετά από αυτήν, παρόλο που τα γύρω οικοσυστήματα υπέστησαν εκτεταμένες και μακροχρόνιες ζημιές. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η φυγή ανθρώπων από τις περιοχές που επλήγησαν σοβαρότερα ενδέχεται να συνέβαλε σε αυτή την απρόσμενη πληθυσμιακή αύξηση.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι επιζώντες που ζούσαν στο εσωτερικό της χώρας μετακινήθηκαν προς τις βόρειες ακτές. Τα θαλάσσια οικοσυστήματα σε αυτές τις περιοχές ανέκαμψαν σχετικά γρήγορα, προσφέροντας πολύτιμους διατροφικούς πόρους. Αναπτύσσοντας νέους τρόπους αξιοποίησης του πλούτου της θάλασσας, αυτές οι κοινότητες ενδέχεται να υποστήριξαν περαιτέρω πληθυσμιακή αύξηση.
Απρόσμενες επιπτώσεις σε περιοχές μακριά από το ηφαίστειο
Ίσως ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι οι ερευνητές εντόπισαν πληθυσμιακές μεταβολές σε περιοχές της Ιαπωνίας που βρίσκονταν πολύ πιο μακριά από το σημείο της έκρηξης. Οι απομακρυσμένες αυτές περιοχές παρουσίαζαν πληθυσμιακή αύξηση πριν από την καταστροφή, αλλά στη συνέχεια η ανάπτυξη σταμάτησε ή ακόμη και αντιστράφηκε. Τέτοιες εκτεταμένες δημογραφικές συνέπειες δεν είχαν αναγνωριστεί προηγουμένως.
Αρκετές πιθανές εξηγήσεις θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν αυτές τις μεταβολές. Η έκρηξη ενδέχεται να προκάλεσε προσωρινές κλιματικές διαταραχές που επηρέασαν κοινότητες σε ολόκληρη την Ιαπωνία. Μια άλλη πιθανότητα σχετίζεται με τη σοβαρή φθορά των δοντιών των ελαφιών και των αγριογούρουνων, δύο σημαντικών πηγών τροφής για τους ανθρώπους της περιόδου Τζομόν, η οποία ενδεχομένως προκλήθηκε από τη βόσκηση των ζώων σε τοπία καλυμμένα με τέφρα. Άλλες επιπτώσεις του ηφαιστείου στην ανθρώπινη υγεία και στις συνθήκες διαβίωσης ενδέχεται επίσης να συνέβαλαν.
Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι συνέπειες μιας τεράστιας φυσικής καταστροφής μπορούν να επεκταθούν πολύ πέρα από τις περιοχές που υφίστανται την πιο άμεση καταστροφή.
Σύμφωνα με τον Jordan, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι επιπτώσεις των καταστροφών σπάνια είναι απλές ή μονοδιάστατες. Ακόμη και όταν αντιμετωπίζουν συντριπτική καταστροφή, οι ανθρώπινες κοινότητες μπορούν να αντιδράσουν με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τις συνθήκες τους και τις επιλογές που έχουν στη διάθεσή τους.
«Η μελέτη αυτή συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών τρόπων με τους οποίους οι πολιτισμοί και οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν ξαφνικούς κραδασμούς και καταστροφές. Ακόμη και στις πιο αδύνατες συνθήκες, οι επιζώντες και οι κοινότητες έχουν επιλογές, όσο περιορισμένες κι αν είναι: πρέπει να ενεργήσουν και να λάβουν αποφάσεις, να προσαρμοστούν, να συνεργαστούν και να βρουν νέες διασυνδέσεις και κοινωνικά δίκτυα», καταλήγει.
www.worldenergynews.gr
Μια διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Λουντ, διερεύνησε τον τρόπο με τον οποίο η έκρηξη Κικάι-Ακαχόγια (Kikai-Akahoya) άλλαξε τα πληθυσμιακά πρότυπα σε ολόκληρη την Ιαπωνία. Σύμφωνα με το Science Daily, τα ευρήματά τους αμφισβητούν την άποψη ότι η καταστροφή είτε εξάλειψε πλήρως τις κοντινές κοινότητες είτε τις άφησε σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες. Αντίθετα, οι ερευνητές αποκάλυψαν έναν απρόσμενο συνδυασμό πληθυσμιακής μείωσης, μετανάστευσης, προσαρμογής και ανάπτυξης.
Μια καταστροφική ηφαιστειακή έκρηξη στην αρχαία Ιαπωνία
Όταν το ηφαίστειο Κικάι-Ακαχόγια εξερράγη κάτω από τη θάλασσα, πριν από περίπου 7.300 χρόνια, στην Ιαπωνία ζούσαν κοινότητες της περιόδου Τζομόν (Jomon), οι οποίες βασίζονταν στο κυνήγι και τη συλλογή τροφής για την επιβίωσή τους.
«Αυτή η έκρηξη πρέπει να ήταν καταστροφική, καθώς εκδηλώθηκε από τον θαλάσσιο πυθμένα με ελάχιστη προειδοποίηση. Έπληξε τα ιαπωνικά νησιά με ισχυρούς σεισμούς και τεράστια τσουνάμι και, στη συνέχεια, κάλυψε το τοπίο με στρώματα ηφαιστειακής τέφρας πάχους αρκετών μέτρων», εξηγεί ο Peter Jordan, κύριος συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λουντ.
Εδώ και δεκαετίες, οι αρχαιολόγοι διαφωνούν σχετικά με το τι συνέβη στους ανθρώπους που ζούσαν κοντά στην περιοχή της έκρηξης. Μία θεωρία περιγράφει μια σχεδόν ολοκληρωτική αποκάλυψη, κατά την οποία οι ανθρώπινοι πληθυσμοί εξαφανίστηκαν ξαφνικά από τις περιοχές που βρίσκονταν πιο κοντά στην έκρηξη. Μια άλλη υποστηρίζει ότι ορισμένες κοινότητες κατάφεραν να επιβιώσουν ακόμη και σχετικά κοντά στην καταστροφή.
Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι καμία από τις δύο ερμηνείες δεν αποτυπώνει πλήρως όσα συνέβησαν. Η έκρηξη προκάλεσε σοβαρές ζημιές στα οικοσυστήματα, ανάγκασε ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και κατέστησε ορισμένες περιοχές ακατάλληλες για κατοίκηση. Ωστόσο, τα στοιχεία υποδεικνύουν επίσης την αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα των επιζώντων, καθώς ορισμένοι πληθυσμοί αυξήθηκαν στην πραγματικότητα μετά την καταστροφή.
«Η καταστροφή προκάλεσε μεγάλες απώλειες ανθρώπινων ζωών. Ωστόσο, οι επιζώντες μετανάστευσαν, δημιούργησαν νέες κοινωνικές σχέσεις, καινοτόμησαν αναπτύσσοντας νέες μορφές οικονομικής δραστηριότητας και φαίνεται ότι βρήκαν δημιουργικούς τρόπους να επιβιώσουν και, αργότερα, να ευημερήσουν υπό τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά την καταστροφή», αναφέρει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Enrico Crema, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.
Πώς η ηφαιστειακή καταστροφή αναδιαμόρφωσε τον πληθυσμό της Ιαπωνίας
Οι ερευνητές εντόπισαν εντυπωσιακές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίθηκαν στην έκρηξη οι κοινότητες σε ολόκληρη την Ιαπωνία. Στη νότια Κιούσου, οι πληθυσμοί της περιόδου Τζομόν είχαν ήδη αρχίσει να μειώνονται πολύ πριν από την έκρηξη του ηφαιστείου. Όταν συνέβη η καταστροφή, στην περιοχή είχαν απομείνει σχετικά λίγοι άνθρωποι, την οποία επισκέπτονταν κυρίως ομάδες τροφοσυλλεκτών με υψηλή κινητικότητα.
Η βόρεια Κιούσου ακολούθησε ένα εντελώς διαφορετικό πρότυπο. Ο πληθυσμός της αυξανόταν πριν από την έκρηξη και η ανάπτυξη αυτή συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της καταστροφής και μετά από αυτήν, παρόλο που τα γύρω οικοσυστήματα υπέστησαν εκτεταμένες και μακροχρόνιες ζημιές. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η φυγή ανθρώπων από τις περιοχές που επλήγησαν σοβαρότερα ενδέχεται να συνέβαλε σε αυτή την απρόσμενη πληθυσμιακή αύξηση.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι επιζώντες που ζούσαν στο εσωτερικό της χώρας μετακινήθηκαν προς τις βόρειες ακτές. Τα θαλάσσια οικοσυστήματα σε αυτές τις περιοχές ανέκαμψαν σχετικά γρήγορα, προσφέροντας πολύτιμους διατροφικούς πόρους. Αναπτύσσοντας νέους τρόπους αξιοποίησης του πλούτου της θάλασσας, αυτές οι κοινότητες ενδέχεται να υποστήριξαν περαιτέρω πληθυσμιακή αύξηση.
Απρόσμενες επιπτώσεις σε περιοχές μακριά από το ηφαίστειο
Ίσως ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι οι ερευνητές εντόπισαν πληθυσμιακές μεταβολές σε περιοχές της Ιαπωνίας που βρίσκονταν πολύ πιο μακριά από το σημείο της έκρηξης. Οι απομακρυσμένες αυτές περιοχές παρουσίαζαν πληθυσμιακή αύξηση πριν από την καταστροφή, αλλά στη συνέχεια η ανάπτυξη σταμάτησε ή ακόμη και αντιστράφηκε. Τέτοιες εκτεταμένες δημογραφικές συνέπειες δεν είχαν αναγνωριστεί προηγουμένως.
Αρκετές πιθανές εξηγήσεις θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν αυτές τις μεταβολές. Η έκρηξη ενδέχεται να προκάλεσε προσωρινές κλιματικές διαταραχές που επηρέασαν κοινότητες σε ολόκληρη την Ιαπωνία. Μια άλλη πιθανότητα σχετίζεται με τη σοβαρή φθορά των δοντιών των ελαφιών και των αγριογούρουνων, δύο σημαντικών πηγών τροφής για τους ανθρώπους της περιόδου Τζομόν, η οποία ενδεχομένως προκλήθηκε από τη βόσκηση των ζώων σε τοπία καλυμμένα με τέφρα. Άλλες επιπτώσεις του ηφαιστείου στην ανθρώπινη υγεία και στις συνθήκες διαβίωσης ενδέχεται επίσης να συνέβαλαν.
Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι συνέπειες μιας τεράστιας φυσικής καταστροφής μπορούν να επεκταθούν πολύ πέρα από τις περιοχές που υφίστανται την πιο άμεση καταστροφή.
Σύμφωνα με τον Jordan, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι επιπτώσεις των καταστροφών σπάνια είναι απλές ή μονοδιάστατες. Ακόμη και όταν αντιμετωπίζουν συντριπτική καταστροφή, οι ανθρώπινες κοινότητες μπορούν να αντιδράσουν με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τις συνθήκες τους και τις επιλογές που έχουν στη διάθεσή τους.
«Η μελέτη αυτή συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών τρόπων με τους οποίους οι πολιτισμοί και οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν ξαφνικούς κραδασμούς και καταστροφές. Ακόμη και στις πιο αδύνατες συνθήκες, οι επιζώντες και οι κοινότητες έχουν επιλογές, όσο περιορισμένες κι αν είναι: πρέπει να ενεργήσουν και να λάβουν αποφάσεις, να προσαρμοστούν, να συνεργαστούν και να βρουν νέες διασυνδέσεις και κοινωνικά δίκτυα», καταλήγει.
www.worldenergynews.gr
