Ενα ακόμη βήμα στην υλοποίηση της δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών της χώρας αποτελεί η κύρωση της πρόσθετης πράξης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, της ΔΕΗ Α.Ε. και της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε.. Η ρύθμιση, η οποία περιλαμβανόταν σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που εισήχθη χθες για ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της απολιγνιτοποίησης και της αναδιάρθρωσης του παραγωγικού μοντέλου σε περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία και η Μεγαλόπολη, που για δεκαετίες εξαρτήθηκαν από τη λιγνιτική δραστηριότητα.
Η αρχική προγραμματική σύμβαση καθόρισε τη διαδικασία μεταβίβασης εκτάσεων από τη ΔΕΗ προς τη ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε., με στόχο την αξιοποίησή τους για νέες επενδύσεις και δραστηριότητες. Παράλληλα, προέβλεψε την υποχρέωση της ΔΕΗ να αποκαταστήσει περιβαλλοντικά τα εδάφη, ώστε αυτά να καταστούν κατάλληλα για μελλοντική χρήση. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται η ομαλή μετάβαση από ένα ενεργειακό μοντέλο βασισμένο στον λιγνίτη σε ένα πιο βιώσιμο και διαφοροποιημένο παραγωγικό σύστημα.
Τι αλλάζει
Η νέα πρόσθετη πράξη που κυρώνεται με νόμο δεν αλλάζει τον βασικό σχεδιασμό της σύμβασης, εισάγει ωστόσο κρίσιμες λειτουργικές βελτιώσεις. Συγκεκριμένα, προβλέπει τη δυνατότητα αναπροσαρμογών στις εκτάσεις που μεταβιβάζονται, καθώς και τη διαδικασία με την οποία μπορούν να πραγματοποιούνται αυτές οι αλλαγές.
Προβλέπεται ότι κάθε τροποποίηση θα πρέπει να είναι επαρκώς τεκμηριωμένη, να βασίζεται σε τεχνικά, χωροταξικά ή περιβαλλοντικά δεδομένα και να πραγματοποιείται κατόπιν συμφωνίας των εμπλεκόμενων μερών, δηλαδή του Ελληνικού Δημοσίου, της ΔΕΗ Α.Ε. και της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε..
Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου και έγκρισης, ώστε να αποφεύγονται αυθαίρετες μεταβολές, ενώ κρίσιμος στόχος παραμένει η μη καθυστέρηση της διαδικασίας παράδοσης και παραλαβής των εκτάσεων. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι εάν κατά την εφαρμογή της σύμβασης προκύψουν τεχνικά, νομικά ή χωροταξικά ζητήματα, θα υπάρχει η ευχέρεια τροποποίησης των ορίων ή ανταλλαγής τμημάτων γης μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών.
Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την επιτάχυνση των διαδικασιών, οι οποίες έχουν καθυστερήσει. Μεγάλα έργα που αφορούν εκτεταμένες εκτάσεις, όπως τα πρώην λιγνιτωρυχεία, συχνά αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες δυσκολίες κατά την υλοποίησή τους. Χωρίς έναν μηχανισμό ευελιξίας, ακόμη και μικρές εκκρεμότητες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές καθυστερήσεις. Η δυνατότητα προσαρμογής των εκτάσεων διασφαλίζει ότι η διαδικασία παράδοσης και παραλαβής θα ολοκληρωθεί εμπρόθεσμα.
Διαφάνεια και επενδύσεις
Παράλληλα, η ρύθμιση ενισχύει τη θεσμική ασφάλεια, καθώς οι αλλαγές δεν γίνονται αυθαίρετα, αλλά μέσα από καθορισμένη και συμφωνημένη διαδικασία. Αυτό είναι κρίσιμο τόσο για τη διαφάνεια όσο και για την προσέλκυση επενδύσεων, καθώς οι ενδιαφερόμενοι φορείς χρειάζονται σαφές και σταθερό πλαίσιο για να προχωρήσουν σε έργα στις συγκεκριμένες περιοχές.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική της χώρας για την ενεργειακή μετάβαση και την επίτευξη των στόχων για το κλίμα. Η αξιοποίηση των αποκατεστημένων εκτάσεων θα φιλοξενήσει έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, βιομηχανικές δραστηριότητες χαμηλού αποτυπώματος άνθρακα και άλλες επενδύσεις που θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Συνολικά, η κύρωση της πρόσθετης πράξης αποτελεί μια ουσιαστική τεχνική παρέμβαση που διευκολύνει την εφαρμογή ενός σύνθετου εγχειρήματος.
www.worldenergynews.gr
