Το προσχέδιο αν και δεν περιλαμβάνει έναν συνολικό στόχο ηλεκτροκίνησης έως το 2040, παρουσιάζει αναλυτικά τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επίτευξη των στόχων της σύμφωνα με το Energy-Storage.news
Σύμφωνα με προσχέδιο του Σχεδίου Δράσης για την Ηλεκτροκίνηση που διέρρευσε, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αναπτύξει 200 GW δυναμικότητας αποθήκευσης ενέργειας έως το 2030, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες ευελιξίας του ενεργειακού συστήματος.
Η ΕΕ αναμένεται να δημοσιεύσει αυτή την εβδομάδα την πολυαναμενόμενη στρατηγική της για την ηλεκτροκίνηση. Αρχικά είχε ανακοινωθεί ότι η δημοσίευση θα γινόταν στις 15 Ιουλίου, ωστόσο νεότερες πληροφορίες αναφέρουν ότι ενδέχεται να δοθεί στη δημοσιότητα την Παρασκευή 17 Ιουλίου. Υπενθυμίζεται ότι από τον Αύγουστο του προηγούμενου έτους είχε προηγηθεί δημόσια διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους φορείς.
Παρότι το προσχέδιο που είδε το Energy-Storage.news, δεν περιλαμβάνει έναν συνολικό στόχο ηλεκτροκίνησης έως το 2040, ο οποίος θα μετατραπεί σε ευρωπαϊκή νομοθεσία, παρουσιάζει αναλυτικά τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επίτευξη των στόχων της. Το προηγούμενο πακέτο πολιτικών, το Clean Industrial Deal και το Affordable Energy Action Plan, είχε θέσει ως σημείο αναφοράς ποσοστό 30% έως το 2030.
Οι πέντε βασικοί φραγμοί στην ηλεκτροκίνηση
Οι στόχοι αυτοί περιλαμβάνουν την άρση πέντε βασικών εμποδίων:
Μείωση της διαφοράς κόστους μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και ορυκτών καυσίμων, μέσω ενίσχυσης της ευελιξίας του συστήματος ώστε να περιοριστεί το λειτουργικό κόστος, να μειωθούν οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και να αυξηθεί η παραγωγή εγχώριας καθαρής ενέργειας.
Μείωση του αρχικού επενδυτικού κόστους της ηλεκτροκίνησης για τους τελικούς χρήστες στους τομείς της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων.
Βελτίωση της πρόσβασης στις ενεργειακές υποδομές και αύξηση της αποδοτικότητας των ηλεκτρικών δικτύων μέσω επενδύσεων στα δίκτυα μεταφοράς, στις υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, στα λιμάνια και στα δίκτυα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης.
Επιτάχυνση της καινοτομίας σε τεχνολογίες ηλεκτροκίνησης, συμπεριλαμβανομένων αναδυόμενων τεχνολογιών όπως οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες (SMNR), το υδρογόνο και η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (CC&S).
Ανάπτυξη και αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής παραγωγής και της εφοδιαστικής αλυσίδας στους τομείς των τεχνολογιών ηλεκτροκίνησης.
Για κάθε έναν από αυτούς τους φραγμούς, το σχέδιο εξηγεί το πρόβλημα και παρουσιάζει τα προτεινόμενα μέτρα της Επιτροπής. Για παράδειγμα, όσον αφορά τον πρώτο φραγμό, προβλέπονται φορολογικές μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν τη σχέση τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, καθώς και η «επιθετική σταδιακή κατάργηση» των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα στο πλαίσιο του πακέτου Energy Union μετά το 2030.
Η αποθήκευση ενέργειας ως βασικό εργαλείο ευελιξίας
Η σημασία της αποθήκευσης ενέργειας αναδεικνύεται ιδιαίτερα στις προτάσεις για την ενίσχυση της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος. Ένα πιο ευέλικτο σύστημα συμβάλλει στον περιορισμό των ακραίων διακυμάνσεων στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των φαινομένων μηδενικών ή ακόμη και αρνητικών τιμών.
Η ΕΕ επιδιώκει να ενθαρρύνει τη συμμετοχή αποκεντρωμένων πόρων ευελιξίας στις σχετικές αγορές, από νοικοκυριά, εμπορικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων τεχνολογιών Vehicle-to-Grid (V2G) έως και κέντρων δεδομένων που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το κείμενο:
«Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί ουσιώδες στοιχείο για τη βέλτιστη λειτουργία του ενεργειακού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»
Το σχέδιο υπενθυμίζει επίσης ότι η πρόσφατη Τριμερής Συμφωνία για την Αποθήκευση Ενέργειας, που υπεγράφη από κυβερνήσεις 22 κρατών-μελών, φορείς ανάπτυξης έργων ΑΠΕ και αποθήκευσης και εκπροσώπους ενεργοβόρων βιομηχανικών καταναλωτών, προβλέπει ανάπτυξη 30–35 GW αποθηκευτικής ισχύος την περίοδο 2026–2028.
Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών (Joint Research Centre – JRC) της ΕΕ, οι πραγματικές ανάγκες ευελιξίας του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος απαιτούν 200 GW αποθήκευσης έως το 2030, δηλαδή σχεδόν τετραπλάσια ισχύ από τα 55 GW που προβλέπεται να έχουν εγκατασταθεί μέχρι το τέλος του 2026.
Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται στο μοντέλο POTEnCIA (Policy-Oriented Tool for Energy and Climate Change Impact Assessment) του JRC, το οποίο είχε ήδη επισημάνει από πέρυσι ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, αναμένεται να εγκατασταθεί λιγότερο από το ήμισυ της απαιτούμενης δυναμικότητας.
Θετική υποδοχή για την αναγνώριση της αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας
Η ειδικός σε θέματα ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, Carolina Cruz, από τον οργανισμό Energy Storage Europe, ανέφερε σε ανάρτησή της στο LinkedIn ότι αρκετές από τις προτάσεις που η ένωση προωθεί εδώ και χρόνια «φαίνεται πλέον να ενσωματώνονται στη σκέψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Μία από αυτές αφορά την αναγνώριση της σημασίας της αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης διάρκειας (Long-Duration Energy Storage – LDES), η οποία μέχρι σήμερα απουσίαζε ακόμη και από πιο πρόσφατα ευρωπαϊκά έγγραφα ενεργειακής πολιτικής.
Το σχέδιο επισημαίνει ότι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκείς μηχανισμοί εσόδων ώστε να καλύπτεται το υψηλό αρχικό επενδυτικό κόστος εγκαταστάσεων εποχικής αποθήκευσης ενέργειας. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή σκοπεύει να διοργανώσει συνέδριο υψηλού επιπέδου για την εξέταση των εμποδίων και των πιθανών λύσεων, συμπεριλαμβανομένης της LDES και των συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ (Power Purchase Agreements – PPAs) που ενσωματώνουν αποθήκευση.
Η Cruz χαιρέτισε επίσης την πρόθεση της Επιτροπής να θέσει ως προτεραιότητα την υλοποίηση της Τριμερούς Συμφωνίας για την Αποθήκευση Ενέργειας μέσω της ομάδας εργασίας της Energy Union.
Όπως δήλωσε:
«Η υλοποίηση αυτής της ήδη υπάρχουσας δέσμευσης είναι, σε αυτή τη φάση, σημαντικότερη από οποιαδήποτε νέα εξαγγελία.»
Θετικές αλλά και επικριτικές αντιδράσεις
Η εταιρεία ψηφιακών ενεργειακών λύσεων Kraken Technologies, που προήλθε από τον όμιλο Octopus Energy, χαιρέτισε τις προτάσεις για φορολογικά κίνητρα και άλλα μέτρα ενίσχυσης της αποκεντρωμένης ηλεκτροκίνησης, όπως οι μπαταρίες, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι αντλίες θερμότητας.
Ο επικεφαλής μάρκετινγκ και ευελιξίας της εταιρείας, Devrim Celal, δήλωσε ότι το σχέδιο παρουσιάζει «ακριβώς το σωστό επίπεδο φιλοδοξίας».
Όπως ανέφερε:
«Η ηλεκτροκίνηση δεν αφορά πλέον μόνο την απανθρακοποίηση, αλλά και την οικονομική προσιτότητα, την ανθεκτικότητα και την ενεργειακή κυριαρχία.»
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη αποκεντρωμένων ενεργειακών πόρων (DERs) πρέπει να συνοδευτεί από σημαντικές επενδύσεις στη διαχείριση της ζήτησης (Demand-Side Response), ώστε να αντιμετωπίζονται τα φορτία αιχμής.
Σύμφωνα με τον ίδιο:
«Η Ευρώπη αντιμετωπίζει επενδυτικές ανάγκες ύψους περίπου 584 δισ. ευρώ στα ηλεκτρικά δίκτυα έως το 2030. Χρειάζεται να κατασκευάσουμε νέα δίκτυα, αλλά και να αξιοποιήσουμε πολύ αποτελεσματικότερα τα υπάρχοντα. Το λογισμικό μπορεί να μεταφέρει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από ηλεκτρικά οχήματα, αντλίες θερμότητας, μπαταρίες και βιομηχανικά φορτία στις ώρες όπου η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνότερη και καθαρότερη, μετατρέποντας τη νέα ζήτηση από πρόβλημα σε πηγή ευελιξίας.»
Από την πλευρά της, η περιβαλλοντική οργάνωση Beyond Fossil Fuels χαρακτήρισε το σχέδιο «βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», τονίζοντας όμως ότι η ηλεκτροκίνηση των κτιρίων, της βιομηχανίας και των μεταφορών πρέπει να συνοδευτεί από δεσμευτικό στόχο αύξησης του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2040 και από ένα αξιόπιστο σχέδιο σταδιακής κατάργησης των ορυκτών καυσίμων.
Η οργάνωση προειδοποίησε επίσης ότι η σημερινή «κρίση των ηλεκτρικών δικτύων» απαιτεί άμεση αντιμετώπιση, ενώ η ραγδαία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων αποτελεί τον «ελέφαντα στο δωμάτιο» που μπορεί να υπονομεύσει τις προσπάθειες ηλεκτροκίνησης.
Η εκπρόσωπος της οργάνωσης Tara Connolly δήλωσε:
«Η ηλεκτροκίνηση μπορεί να προχωρήσει μόνο εφόσον τα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα είναι έτοιμα να υποστηρίξουν μεγαλύτερη διείσδυση ανανεώσιμων πηγών, αντλιών θερμότητας και φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων. Σήμερα όμως έργα ανανεώσιμων πηγών και αποθήκευσης αξίας περίπου 100 δισ. ευρώ παραμένουν σε λίστες αναμονής για σύνδεση στα δίκτυα διανομής, μόνο σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες.»
Και κατέληξε:
«Χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, η ενεργειακή μετάβαση και η ηλεκτροκίνηση στην Ευρώπη κινδυνεύουν να επιβραδυνθούν όχι λόγω έλλειψης έργων, αλλά επειδή τα τοπικά δίκτυα δεν είναι ακόμη έτοιμα.»
Αντίστοιχα, η Jill McArdle, επίσης εκπρόσωπος της Beyond Fossil Fuels, τόνισε:
«Για να πετύχει η ΕΕ τους στόχους της για την ηλεκτροκίνηση, πρέπει να διασφαλίσει ότι η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων δεν θα υπονομεύσει αυτή την προσπάθεια.»
Όπως εξήγησε:
«Η ταχεία αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων, χωρίς αξιόπιστες και ισχυρές δικλίδες ασφαλείας, θα αποσπάσει ηλεκτρική ενέργεια και ανανεώσιμες πηγές από τα νοικοκυριά, τους στρατηγικούς βιομηχανικούς κλάδους και τις μεταφορές, οδηγώντας σε μεγαλύτερη εξάρτηση από το ορυκτό αέριο και σε υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.»
Καταλήγοντας, ζήτησε «δεσμευτικούς κανόνες και όχι απλώς εθελοντικές δεσμεύσεις».
www.worldenergynews.gr
