Η παγκόσμια αγορά αντιμετωπίζει έλλειψη διυλισμένων προϊόντων, με τη μεγαλύτερη πίεση να εντοπίζεται στο ντίζελ, καθώς σημαντικό μέρος της παραγωγής έχει χαθεί από τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή. Αναλυτές που επικαλείται η Platts υπολογίζουν ότι από την παγκόσμια προσφορά λείπουν περίπου 2 έως 3 εκατ. βαρέλια προϊόντων ημερησίως, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά απώλεια διυλιστικής παραγωγής 4,7 εκατ. βαρελιών ημερησίως σε σύγκριση με το 2025.
Η παραγωγή καυσίμων
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο επειδή οι ΗΠΑ, ένας από τους σημαντικότερους παραγωγούς και εξαγωγείς καυσίμων στον κόσμο, έχουν μικρά πλέον περιθώρια να αυξήσουν την παραγωγή τους. Την εβδομάδα έως τις 21 Αυγούστου, τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούσαν στο 97,4% της δυναμικότητάς τους, το υψηλότερο ποσοστό σχεδόν οκτώ ετών.
Αυτό ακριβώς επισημαίνει η S&P Global Energy CERA. Ο William O’Neil, επικεφαλής αναλυτής για τα καύσιμα και τη διύλιση στον Ατλαντικό και την Ευρασία, σημειώνει ότι τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη εδώ και μήνες πρακτικά, κοντά στο ανώτατο όριό τους. Ακόμα και τα πολύ υψηλά περιθώρια κέρδους δεν μπορούν να οδηγήσουν γρήγορα σε σημαντικά μεγαλύτερη παραγωγή: απλούστατα δεν υπάρχει αρκετή διαθέσιμη δυναμικότητα.
Η στενότητα αποτυπώνεται στις τιμές. Στον Κόλπο των ΗΠΑ, το περιθώριο διύλισης του ντίζελ έναντι του WTI έφτασε στις 25 Αυγούστου τα 91,06 δολάρια το βαρέλι, από μόλις 30 δολάρια ακριβώς ένα χρόνο νωρίτερα. Πρόκειται για επίπεδα ρεκόρ, σύμφωνα με την Platts.
Η αγορά πληρώνει πολύ περισσότερο τη μετατροπή του αργού πετρελαίου σε ντίζελ.
Υψηλά είναι και τα περιθώρια στη βενζίνη στις ΗΠΑ. Το περιθώριο της RBOB έναντι του WTI είχε φτάσει την ίδια ημέρα στα 40,43 δολάρια το βαρέλι, από 16,40 δολάρια στις 25 Αυγούστου 2025. Η εικόνα δείχνει ότι η πίεση αφορά ευρύτερα τα διυλισμένα προϊόντα, αλλά είναι σαφώς εντονότερη στο ντίζελ.
Η Ευρώπη δεύτερος προορισμός του αμερικανικού ντίζελ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η κατεύθυνση των αμερικανικών εξαγωγών. Στα στοιχεία που παραθέτει η S&P Global, η Ευρώπη είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος προορισμός των εξαγωγών ντίζελ των ΗΠΑ, μετά την Κεντρική και Νότια Αμερική.
Η σημερινή στενότητα συνδέεται κυρίως με τη Ρωσία και τον Περσικό Κόλπο. Στη Ρωσία, οι ουκρανικές επιθέσεις με drones σε διυλιστήρια έχουν περιορίσει την παραγωγή, ενώ οι αμερικανικές κυρώσεις έχουν δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια στις ροές προϊόντων.
Στον Περσικό Κόλπο, η μειωμένη λειτουργία μετά τα προβλήματα στο Στενό του Ορμούζ έχει περιορίσει όχι μόνο τη διακίνηση αργού πετρελαίου αλλά και την παραγωγή και τις εξαγωγές έτοιμων καυσίμων.
Βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης της S&P Global Energy CERA, είναι ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν σήμερα αρκετή εφεδρική διυλιστική δυναμικότητα ώστε να αναπληρώσουν γρήγορα όσα βαρέλια προϊόντων χάνονται αλλού στον κόσμο. Η επανεκκίνηση κλειστών εγκαταστάσεων ή η δημιουργία νέας δυναμικότητας απαιτεί χρόνο, ενώ οι υπάρχουσες μονάδες λειτουργούν ήδη πολύ κοντά στα όριά τους.
Η ουσιαστική αποκλιμάκωση της πίεσης εξαρτάται περισσότερο από την επιστροφή της χαμένης παραγωγής στη διεθνή αγορά. Η αποκατάσταση της λειτουργίας και των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο θα πρόσθετε ξανά όχι μόνο αργό πετρέλαιο αλλά, κυρίως για τη σημερινή στενότητα, ντίζελ και άλλα διυλισμένα προϊόντα.
www.worldenergynews.gr
