Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι κανένα μέτρο προσαρμογής δεν μπορεί να στηρίξει τη Βενετία καθώς η άνοδος της στάθμης της θάλασσας απειλεί να καταπιεί την πόλη. Η Βενετία μπορεί να αναγκαστεί να μετεγκατασταθεί στο μέλλον καθώς οι επιστήμονες προσπαθούν να τη σώσουν από την αυξανόμενη απειλή των πλημμυρών.
Οι στρατηγικές προσαρμογής
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Scientific Reports, έχει αξιολογήσει τις υπάρχουσες και πιθανές στρατηγικές προσαρμογής για την ιταλική πόλη έναντι των προβλέψεων για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας από την Έκτη Έκθεση Αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).
Η Βενετία, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας, έχει βιώσει αυξανόμενες πλημμύρες τα τελευταία 150 χρόνια. Το περασμένο καλοκαίρι, ισχυρές καταιγίδες σάρωσαν την περιοχή, καταπλακώνοντας τα συστήματα αποχέτευσης και μετατρέποντας τους δρόμους σε ποτάμια με γρήγορη ροή.
Το 2019, σοβαρές πλημμύρες προκάλεσαν δύο θανάτους και ζημιές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του τουριστικού σημείου της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου. Τα γυάλινα φράγματα και ένα σχέδιο αποκατάστασης ύψους 3,3 εκατομμυρίων ευρώ αποκαλύφθηκαν το 2023 για την προστασία της εκκλησίας 900 ετών, η οποία παραμένει στο έλεος της παλίρροιας.
Οι επιστήμονες έχουν περιγράψει τώρα τρεις πιθανές στρατηγικές προσαρμογής για τη Βενετία, προειδοποιώντας ότι η ταχεία δράση είναι «ουσιώδης». Ο συγγραφέας της μελέτης λέει ότι η Βενετία αποτελεί παράδειγμα των προκλήσεων που θα αντιμετωπίσουν πολλές παράκτιες περιοχές με χαμηλό υψόμετρο λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας τους επόμενους αιώνες, συμπεριλαμβανομένων των Μαλδίβων και της Ολλανδίας.
Θα μετεγκατασταθεί η Βενετία;
Οι συγγραφείς προβλέπουν ότι τα αναχώματα μπορεί να είναι απαραίτητα πέρα από 0,5 μέτρα άνοδος της στάθμης της θάλασσας – η οποία μπορεί να συμβεί μέχρι το 2100, ακόμη και αν οι εκπομπές διατηρηθούν σε χαμηλά επίπεδα – με εκτιμώμενο κόστος από 500 εκατομμύρια ευρώ έως 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται για μηχανικά αναχώματα, τα οποία συνήθως κατασκευάζονται από χώμα, άμμο ή βράχο, που είναι χτισμένα κατά μήκος των ακτών ή των ποταμών για να λειτουργήσουν ως φράγμα έναντι πιθανών πλημμυρών.
Το κλείσιμο της λιμνοθάλασσας με ένα «σούπερ ανάχωμα» (ένα ευρύ ενισχυμένο ανάχωμα) θα μπορούσε επίσης να είναι βιώσιμο πέρα από 0,5 μέτρα ανόδου της στάθμης της θάλασσας και θα μπορούσε να προστατεύσει την πόλη από άνοδο της στάθμης της θάλασσας έως και 10 μέτρα. Ωστόσο, το αρχικό κόστος για αυτό θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 30 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ως έσχατη λύση, η μελέτη λέει ότι η μετεγκατάσταση της πόλης, των κατοίκων και των ιστορικών ορόσημων μπορεί να είναι απαραίτητη πέρα από 4,5 μέτρα άνοδος της στάθμης της θάλασσας – η οποία προβλέπεται να συμβεί μετά το 2300 – με κόστος έως και 100 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι συγγραφείς προειδοποιούν ότι η κατασκευή επεμβάσεων μεγάλης κλίμακας, όπως μόνιμα εμπόδια, μπορεί να διαρκέσει από 30 έως 50 χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι ο έγκαιρος σχεδιασμός είναι απαραίτητος.
«Καμία βέλτιστη στρατηγική για τη Βενετία»
«Η ανάλυσή μας δείχνει ότι δεν υπάρχει βέλτιστη στρατηγική για τη Βενετία», λέει ο καθηγητής Robert Nicholls του Κέντρου Έρευνας για την Κλιματική Αλλαγή Tyndall στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας.
«Οποιαδήποτε προσέγγιση πρέπει να εξισορροπεί πολλούς παράγοντες, όπως την ευημερία και την ασφάλεια των κατοίκων της Βενετίας, την οικονομική ευημερία, το μέλλον των οικοσυστημάτων της λιμνοθάλασσας, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τις παραδόσεις και τον πολιτισμό της περιοχής».
Ο Nicholls λέει ότι όλες οι κατοικημένες παράκτιες περιοχές με χαμηλό υψόμετρο θα πρέπει να αναγνωρίσουν την πρόκληση της μακροπρόθεσμης ανόδου της στάθμης της θάλασσας και «να αρχίσουν να εξετάζουν τις επιπτώσεις προσαρμογής τώρα».
«Δεδομένης της υψηλής πολιτιστικής αξίας της Βενετίας, αυτά τα κόστη είναι σαφώς ημιτελή και κανένα μέτρο προσαρμογής δεν μπορεί να στηρίξει τη Βενετία που βλέπουμε σήμερα μακροπρόθεσμα», προσθέτει.
Γιατί ανεβαίνει η στάθμη της θάλασσας στη Βενετία;
Η Βενετία βρίσκεται ήδη σε κίνδυνο κατά τη διάρκεια της ανοιξιάτικης παλίρροιας λόγω της θέσης της σε μια ρηχή παράκτια λιμνοθάλασσα.
Σύμφωνα με τα Βασιλικά Μουσεία του Γκρίνουιτς, οι εποχικοί άνεμοι σιρόκο μπορούν επίσης να προκαλέσουν «καταιγίδες», οδηγώντας το νερό στην Αδριατική Θάλασσα στη λιμνοθάλασσα και προς την πόλη. Όταν οι υψηλές παλίρροιες και οι καταιγίδες συγκρούονται, οι πλημμύρες μπορεί να είναι ακραίες.
Η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνει επίσης την άνοδο της στάθμης της θάλασσας σε όλο τον κόσμο, λόγω ενός συνδυασμού τήξης των παγετώνων και θερμικής διαστολής του θαλασσινού νερού καθώς θερμαίνεται.
Για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, το επίπεδο του εδάφους της πόλης της Βενετίας βυθίζεται επί του παρόντος κατά 1 χιλιοστό περίπου το χρόνο λόγω των φυσικών μετατοπίσεων της γης. Αυτό έχει επιδεινωθεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως η άντληση υπόγειων υδάτων από κάτω από τη λιμνοθάλασσα. Ωστόσο, αυτό είναι πλέον απαγορευμένο.
www.worldenergynews.gr
