Μία σειρά μέτρων πρόκειται να «θωρακίσουν» το περιβάλλον της Γυάρου, ενός τόπου μνήμης αλλά και πλούσιας βιοποικιλότητας σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα που υπεγράφη στις 16 Απριλίου.
Η ιστορία της Γυάρου
Το προεδρικό διάταγμα ορίζει για το νησί: «Χαρακτηρισμός, οριοθέτηση και καθορισμός ζωνών και ειδικών κατηγοριών χρήσεων γης της περιοχής προστασίας της βιοποικιλότητας της νήσου Γυάρου και της θαλάσσιας ζώνης», στόχο έχει να προστατεύσει τη χερσαία και θαλάσσια έκταση της Γυάρου, η οποία διακρίνεται για τη σημαντική οικολογική, φυτογεωγραφική, ζωολογική, αισθητική, επιστημονική και ιστορική της αξία."
Η Γυάρος ανοίγει τις πύλες της ως τόπος εξορίας το 1947 εν μέσω του Εμφυλίου πολέμου. Οι τελευταίοι πολιτικοί κρατούμενοι θα κλείσουν πίσω τις πόρτες της φυλακή- που χτίστηκε από τους ίδιους τους κρατούμενος στο πλαίσιο του "σοφρωνισμού" τους και της προσπάθειας επανένταξης τους στους κόλπους της Εθνικοφροσύνης- αμέσως μετά την πτώση της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών τον Ιούλιο του 1974. Σήμερα δεν είναι ένα κολαστήριο ανθρώπινου πόνου και κάθε είδους σωματικών και ψυχολογικών βασανιστηρίων, αλλά αποτελεί μια από τις σημαντικότερες περιοχές αναπαραγωγής της μεσογειακής φώκιας. Έχει ενταχθεί στο Δίκτυο Natura 2000 από το 2011 ως Ειδική Ζώνη.
Η διατήρησης και δημιουργία Ζώνη Ειδικής Προστασίας, έχει εξαιρετική οικολογική αξία αφού είναι μια από τις σημαντικότερες περιοχές αναπαραγωγής της απειλούμενης με εξαφάνιση μεσογειακής φώκιας
Τι ορίζει το προεδρικό διάταγμα
-Οριστικοποιείται η απαγόρευση κάθε αλιευτικής δραστηριότητας (επαγγελματικής και ερασιτεχνικής) σε ακτίνα 3 ν.μ. γύρω από το νησί με σκοπό την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων
-Οριοθετείται η Προστατευόμενη Περιοχή νήσου Γυάρου.
-Προσδιορίζονται οι επιμέρους Ζώνες Προστασίας και οι επιτρεπόμενες σε αυτές χρήσεις και δραστηριότητες σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και την οικολογική ευαισθησία κάθε διακριτής περιοχής.
Η προστασία του περιβάλλοντος ανοίγει τον δρόμο για την διατήρηση της μνήμης
-Τρεις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης στις οποίες περιλαμβάνονται οι πλέον ευαίσθητες περιοχές (θαλάσσιες και χερσαίες), όπως κρίσιμα ενδιαιτήματα αναπαραγωγής και ξεκούρασης της Μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus) και του Μύχου (Puffinus yelkouan) και θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica).
-Τρεις Ζώνες Προστασίας της Φύσης που καλύπτουν περιοχές με υψηλή οικολογική αξία, όπου επιτρέπονται μόνο ήπιες δραστηριότητες.
-Μία Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών που περιλαμβάνει την ευρύτερη θαλ-άσσια περιοχή γύρω από τη νήσο Γυάρο (εξωτερικό όριο τα 3 ναυτικά μίλια).
-Μία μικρή Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων επί της νήσου, στην οποία εντάσσεται το τμήμα των ιστορικών κτιρίων των φυλακών, για τη συντήρηση, επισκευή και αποκατάσταση των υφιστάμενων ιστορικών και πολιτιστικών κτιρίων.
Θωρακίζεται η προστασίας των προστατευόμενων περιοχών του Natura 2000
-η ολοκλήρωση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και των αντίστοιχων προεδρικών διαταγμάτων για το σύνολο των προστατευόμενων περιοχών,
-η θέσπιση, για πρώτη φορά, εθνικών και τοπικών στόχων διατήρησης,
-η υιοθέτηση σχεδίων δράσης για την προστασία σειράς απειλούμενων ειδών και οικοτόπων
-η έκδοση υπουργικών αποφάσεων για τη διαχείριση και προστασία σημαντικών προστατευόμενων περιοχών,
-η καθιέρωση του θεσμού των «απάτητων βουνών» και των «απάτητων παραλιών»
-η κήρυξη προστατευόμενων τοπίων και η θέσπιση όρων και περιορισμών για τη διατήρησή τους,
-η επέκταση των προστατευόμενων περιοχών του Δικτύου Natura 2000,
-η ενίσχυση, με οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους, του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής που είναι ο αρμόδιος φορέας για τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών,
-η κατάρτιση εθνικού σχεδίου για την αποκατάσταση της φύσης και
-η επικαιροποίηση της Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα.
Το μέλλον της Γυάρου
Αν αυτές οι στρατηγικές που εξαγγέλθηκαν μέσω του προεδρικού διατάγματος τελικά πραγματοποιηθούν, τότε το θανατονήσι, όπως λεγόταν η Γυάρος,, θα μετατραπεί σε έναν πλήρως προστατευμένο ιστορικό και οικολογικό τόπο. Με αφορμή την προστασία του νησιού ως ένας αποδεδειγμένος βιότοπος, δίνεται η δυνατότητα για την προστασία, την διάσωση και την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης, μακρία από προσπάθειες που θα ήθελαν την εξαύλωσή της και την αλλίωση του τοπίου μέσα από μια σειρά πολιτικών λήθης και σκοταδισμού.
Νεφέλη Αλωνιάτη
www.worldenergynews.gr
