Όταν τραυματίζεται το σώμα μας, συνήθως περιμένουμε ότι θα επουλωθεί. Ένα κόψιμο κλείνει, ένας μυς αποκαθίσταται, ένα κόκαλο «δένει». Με τα νεύρα όμως, τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα και συχνά η αποκατάσταση είναι περιορισμένη.
Μια νέα μελέτη από το Mount Sinai, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, έρχεται να εξηγήσει γιατί συμβαίνει αυτό. Οι ερευνητές εντόπισαν έναν βασικό μηχανισμό μέσα στα νευρικά κύτταρα, ο οποίος λειτουργεί σαν «διακόπτης» ανάμεσα σε δύο καταστάσεις: την επιβίωση και την αναγέννηση.
Το δίλημμα των νευρώνων
Όταν ένα νεύρο τραυματίζεται, τα κύτταρα δεν επικεντρώνονται αυτόματα στην αποκατάσταση. Πρώτα ενεργοποιούν μηχανισμούς που τα προστατεύουν από το στρες που προκαλεί ο τραυματισμός.
Αυτό είναι απαραίτητο για να παραμείνουν «ζωντανά». Όμως ταυτόχρονα περιορίζει τη δυνατότητά τους να αναπτύξουν ξανά τις νευρικές ίνες (τους άξονες) που έχουν καταστραφεί.
Με άλλα λόγια, το ίδιο σύστημα που βοηθά το κύτταρο να αντέξει, εμποδίζει και την πλήρη αποκατάσταση.
Ο ρόλος της πρωτεΐνης AHR
Στο επίκεντρο αυτής της διαδικασίας βρίσκεται μια πρωτεΐνη που ονομάζεται AHR. Σύμφωνα με τη μελέτη, η AHR λειτουργεί σαν «φρένο» για την αναγέννηση.
Όταν ενεργοποιείται, κατευθύνει το κύτταρο προς τη διαχείριση του στρες και τη διατήρηση της ισορροπίας του. Αυτό σημαίνει ότι δίνεται προτεραιότητα στην προστασία και όχι στην ανάπτυξη νέων δομών.
Όταν οι ερευνητές μπλόκαραν τη δράση της AHR, παρατήρησαν ότι τα νευρικά κύτταρα αναγεννιούνταν πιο αποτελεσματικά. Οι άξονες αναπτύσσονταν περισσότερο, ενώ η λειτουργική αποκατάσταση τόσο στην κίνηση όσο και στην αίσθηση ήταν σημαντικά βελτιωμένη στα πειραματικά μοντέλα.
Γιατί αυτή η ανακάλυψη είναι σημαντική
Η περιορισμένη ικανότητα αναγέννησης των νεύρων είναι ένας από τους βασικούς λόγους που τραυματισμοί στον νωτιαίο μυελό ή στα περιφερικά νεύρα μπορεί να έχουν μόνιμες συνέπειες.
Μέχρι σήμερα, η έρευνα προσπαθούσε να καταλάβει γιατί τα νευρικά κύτταρα δεν «ξαναχτίζονται» εύκολα. Η νέα αυτή μελέτη δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι δεν μπορούν αλλά ότι επιλέγουν, κατά κάποιο τρόπο, να μην το κάνουν.
Το κύτταρο δίνει προτεραιότητα στην επιβίωση και όχι στην ανάπτυξη.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον
Αν αυτός ο «διακόπτης» μπορεί να ρυθμιστεί, ανοίγει ένας νέος δρόμος για θεραπείες. Ήδη, κάποια φάρμακα που επηρεάζουν τη λειτουργία της AHR δοκιμάζονται για κάποιες παθήσεις, κάτι που κάνει την εφαρμογή αυτής της γνώσης πιο ρεαλιστική στο μέλλον.
Φυσικά, χρειάζεται ακόμη χρόνος μέχρι να δούμε πώς μπορεί να αξιοποιηθεί στην πράξη.
Ωστόσο, η κατανόηση αυτού του μηχανισμού είναι ένα σημαντικό βήμα: μας δείχνει ότι η αποκατάσταση δεν είναι απλώς θέμα «δυνατότητας», αλλά και θέμα ισορροπίας.
Και ίσως, τελικά, η θεραπεία να βρίσκεται όχι μόνο στο να ενισχύσουμε την ανάπτυξη αλλά στο να μειώσουμε τα «φρένα» που την κρατούν πίσω.
www.worldenergynews.gr
