Όταν ακούμε τη λέξη «κατάθλιψη», συνήθως σκεφτόμαστε τη βαθιά θλίψη. Για πολλούς ανθρώπους όμως, το πιο δύσκολο δεν είναι μόνο ότι νιώθουν άσχημα, αλλά ότι σταδιακά χάνουν την ικανότητα να νιώσουν οτιδήποτε θετικό. Ακόμη και στιγμές που παλιά τους έδιναν χαρά, σύνδεση ή ανακούφιση μοιάζουν πλέον συναισθηματικά «άδειες».
Η κατάσταση αυτή ονομάζεται ανηδονία και αποτελεί ένα από τα πιο συχνά χαρακτηριστικά της κατάθλιψης.
Οι άνθρωποι που τη βιώνουν συχνά περιγράφουν ότι «τίποτα δεν τους αγγίζει», ότι όλα μοιάζουν επίπεδα, χωρίς νόημα ή συναισθηματική ανταπόκριση.
Δεν είναι απλώς κακή διάθεση.
Είναι η απώλεια της ικανότητας να συνδεθεί κανείς με το θετικό συναίσθημα.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open έρχεται να αλλάξει τον τρόπο που προσεγγίζουμε τη θεραπεία της κατάθλιψης.
Οι ερευνητές Alicia E. Meuret, Thomas Ritz και Michelle G. Craske υποστηρίζουν ότι η θεραπεία δεν αρκεί να επικεντρώνεται μόνο στη μείωση της θλίψης, του άγχους ή των αρνητικών σκέψεων.
Χρειάζεται παράλληλα να βοηθά τον άνθρωπο να επανασυνδεθεί με όσα του δημιουργούν αίσθηση χαράς, ενδιαφέροντος και προσωπικού νοήματος, να μπορεί ξανά να νιώθει ευχαρίστηση στις καθημερινές στιγμές και να αισθάνεται συναισθηματικά κοντά με τους άλλους ανθρώπους.
Η θεραπεία που μελέτησαν ονομάζεται Positive Affect Treatment (PAT) και σχεδιάστηκε ειδικά για να ενισχύει το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου δηλαδή τον μηχανισμό που μας βοηθά να προσδοκούμε θετικές εμπειρίες, να απολαμβάνουμε ευχάριστες στιγμές και να αντλούμε ικανοποίηση από τη ζωή.
Στην έρευνα συμμετείχαν 98 ενήλικες με έντονη ανηδονία, κατάθλιψη και άγχος.
Οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν 15 θεραπευτικές συνεδρίες είτε της νέας θεραπείας PAT είτε μιας πιο συμβατικής θεραπείας που στόχευε κυρίως στη μείωση των αρνητικών συναισθημάτων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι συμμετείχαν στην PAT παρουσίασαν μεγαλύτερη συνολική βελτίωση, ενώ τα οφέλη παρέμειναν ακόμη και έναν μήνα μετά το τέλος της θεραπείας.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η PAT δεν εστίασε στη «διόρθωση» της αρνητικότητας.
Αντίθετα, δούλεψε αποκλειστικά πάνω στην καλλιέργεια θετικών εμπειριών και συναισθημάτων.
Οι συμμετέχοντες ενθαρρύνθηκαν να επανασυνδεθούν με δραστηριότητες που τους έδιναν αίσθηση νοήματος ή ικανοποίησης, να εξασκηθούν στην ευγνωμοσύνη, να δώσουν χώρο στη χαρά της στιγμής και να ενισχύσουν την επαφή με άλλους ανθρώπους.
Όπως εξηγεί η Meuret, υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να νιώθει κάποιος αβοήθητος και στο να νιώθει χωρίς ελπίδα.
Στην ανηδονία, ο άνθρωπος συχνά χάνει την πίστη ότι κάτι μπορεί να τον κάνει να αισθανθεί καλύτερα.
Και αυτό δεν αλλάζει απαραίτητα μόνο με τη μείωση της θλίψης ή του άγχους.
Η ανηδονία δεν εμφανίζεται μόνο στην κατάθλιψη.
Συνδέεται επίσης με αγχώδεις διαταραχές, PTSD, εξαρτήσεις και σχιζοφρένεια.
Παράλληλα, θεωρείται σημαντικός παράγοντας κινδύνου για υποτροπή αλλά και για αυτοκτονικό ιδεασμό.
Η νέα αυτή προσέγγιση υπενθυμίζει κάτι ουσιαστικό: η ψυχική υγεία δεν είναι μόνο η απουσία πόνου.
Είναι και η παρουσία χαράς, σύνδεσης, ενδιαφέροντος και νοήματος. Ίσως τελικά η πραγματική ανάρρωση να μην σημαίνει απλώς «να μην υποφέρω», αλλά να μπορώ ξανά να νιώσω ζωντανός.
www.worldenergynews.gr
