Γιατί η αληθινή ωριμότητα δεν σημαίνει να χάσουμε την αθωότητα και την ευαισθησία μας, αλλά να κρατήσουμε ζωντανή την παιδική μας καρδιά, ακόμη κι όταν η ζωή μάς έχει διδάξει τις δυσκολίες, τις απογοητεύσεις και τη σκληρότητα του κόσμου
Σχετικά Άρθρα
Ο μεγάλος εν ζωή Γερμανός φιλόσοφος Χάμπερμας υπέρ της θείας κοινωνίας σύμφωνα με την DW
Ο Mencius μάς παραδίδει ένα από εκείνα τα αποφθέγματα που μοιάζουν απλά στην πρώτη ανάγνωση, αλλά όσο τα σκέφτεσαι αποκαλύπτουν ένα βαθύτερο νόημα: «Ο μεγάλος άνθρωπος είναι εκείνος που δεν χάνει την καρδιά του παιδιού που υπήρξε». Η φράση αυτή ανατρέπει την κοινή αντίληψη για την ωριμότητα. Γιατί το να μεγαλώνουμε δεν σημαίνει απαραίτητα να γινόμαστε πιο σκληροί, καχύποπτοι ή συναισθηματικά απόμακροι. Ίσως η πραγματική ωριμότητα να βρίσκεται ακριβώς στο αντίθετο: να αποκτούμε εμπειρία και σοφία, χωρίς να χάνουμε την καθαρότητα, την ευαισθησία, την αυθεντικότητα και την ικανότητά μας να θαυμάζουμε και να ελπίζουμε.
Κάπου στην πορεία προς την ενηλικίωση, πολλοί άνθρωποι μπερδεύουμε την ωριμότητα με την απώλεια της αθωότητας. Μας μαθαίνουν να «μην είμαστε παιδιά», να μη δείχνουμε ευαισθησία, να κρατάμε αποστάσεις, να μην εμπιστευόμαστε εύκολα. Κι έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, χτίζουμε πανοπλίες και τις βαφτίζουμε χαρακτήρα.
Ο Μencius όμως προτείνει το ακριβώς αντίθετο: η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο να χάσεις την αθωότητά σου, αλλά στο να την προστατεύσεις χωρίς να παραμένεις αφελής.
Τι σημαίνει πραγματικά «να μη χάσεις την παιδική σου καρδιά»
Η παιδική αθωότητα δεν σημαίνει άγνοια του κόσμου. Δεν σημαίνει ότι αρνούμαστε την πραγματικότητα, ότι δεν βλέπουμε την προδοσία, την αδικία ή την ανθρώπινη σκοτεινιά.
Σημαίνει ότι, παρόλο που τα βλέπουμε, αρνούμαστε να τους επιτρέψουμε να μας μετατρέψουν σε αυτό που μας πλήγωσε.
Ένας ώριμος άνθρωπος μπορεί να γνωρίζει ότι υπάρχουν άνθρωποι που εξαπατούν και παρ’ όλα αυτά να επιλέγει την ειλικρίνεια. Μπορεί να έχει πληγωθεί και να συνεχίζει να αγαπά. Μπορεί να έχει απογοητευτεί και να μην εγκαταλείπει την ελπίδα. Μπορεί να γνωρίζει πόσο σκληρή είναι η ζωή και ταυτόχρονα να εξακολουθεί να συγκινείται από κάτι όμορφο.
Αυτή δεν είναι αδυναμία.
Είναι συνειδητή δύναμη.
Η ζωή μάς μαθαίνει να σκληραίνουμε
Όσο μεγαλώνουμε, συχνά αποκτούμε μηχανισμούς προστασίας. Μαθαίνουμε να διαβάζουμε τις προθέσεις των άλλων, να αναγνωρίζουμε τις παγίδες, να κρατάμε αποστάσεις.
Όλα αυτά είναι χρήσιμα.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η άμυνα γίνεται μόνιμη κατάσταση ύπαρξης.
Όταν το «προσέχω» μετατρέπεται σε «δεν εμπιστεύομαι κανέναν».
Όταν το «έχω όρια» γίνεται «δεν χρειάζομαι κανέναν».
Όταν το «έχω πληγωθεί» γίνεται «δεν θα ξανανοίξω την καρδιά μου».
Τότε δεν προστατεύουμε πλέον την ψυχή μας. Την φυλακίζουμε.
Η αθωότητα δεν είναι αφέλεια
Υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά ανάμεσα στην αθωότητα και την αφέλεια.
Ο αφελής άνθρωπος δεν γνωρίζει το κακό και γι’ αυτό μπορεί να το εμπιστευτεί.
Ο αθώος άνθρωπος μπορεί να το γνωρίζει πολύ καλά - και παρ’ όλα αυτά να επιλέξει το καλό.
Αυτό απαιτεί πολύ μεγαλύτερη επίγνωση.
Το παιδί μπορεί να πιστεύει ότι ο κόσμος είναι καλός επειδή δεν έχει γνωρίσει ακόμη αρκετή από τη σκληρότητά του. Ο ώριμος άνθρωπος μπορεί να πιστεύει στο καλό επειδή την έχει γνωρίσει και παρ’ όλα αυτά το επιλέγει.
Εκεί βρίσκεται η μεταμόρφωση της αθωότητας σε σοφία.
Να μεγαλώνεις χωρίς να γίνεσαι κυνικός
Ο κυνισμός συχνά παρουσιάζεται ως ένδειξη εξυπνάδας.
«Τα έχω δει όλα».
«Όλοι κοιτούν το συμφέρον τους».
«Δεν υπάρχει ανιδιοτέλεια».
«Η αγάπη είναι παραμύθι».
Όμως ο κυνισμός δεν είναι πάντοτε βαθιά γνώση. Μερικές φορές είναι απλώς μια πληγή που έμαθε να μιλάει σαν φιλοσοφία.
Το να βλέπεις την πραγματικότητα καθαρά χωρίς να χάνεις την ανθρωπιά σου είναι πολύ δυσκολότερο από το να απορρίπτεις τα πάντα.
Η ωριμότητα δεν λέει «τίποτα δεν αξίζει».
Λέει: «Ξέρω ότι κάποια πράγματα δεν αξίζουν - και γι’ αυτό επιλέγω πιο προσεκτικά αυτά που αξίζουν».
Η δύναμη να συνεχίζεις να θαυμάζεις
Ένα από τα πρώτα πράγματα που χάνουμε μεγαλώνοντας είναι η ικανότητα να εντυπωσιαζόμαστε.
Ένα παιδί μπορεί να σταθεί μπροστά στη θάλασσα και να κοιτάζει για ώρα. Μπορεί να χαρεί με ένα μικρό δώρο, μια αγκαλιά, μια βόλτα, ένα ηλιοβασίλεμα.
Ο ενήλικας συχνά βιάζεται.
Σκέφτεται το επόμενο ραντεβού, τον λογαριασμό, τη δουλειά, το μήνυμα που δεν απαντήθηκε.
Κι έτσι η ζωή δεν γίνεται απαραίτητα χειρότερη. Γίνεται όμως λιγότερο ορατή.
Η διατήρηση της παιδικής καρδιάς σημαίνει να αφήνεις ακόμη χώρο για το θαύμα. Να μπορείς να πεις «κοίτα πόσο όμορφο είναι αυτό» χωρίς να ντρέπεσαι. Να συγκινείσαι χωρίς να θεωρείς τη συγκίνηση αδυναμία.
Η ωριμότητα είναι επιλογή, όχι σκλήρυνση
Ίσως τελικά ωριμότητα να μην είναι να αισθανόμαστε λιγότερα.
Να είναι να διαχειριζόμαστε καλύτερα όσα αισθανόμαστε.
Να μπορούμε να θυμώνουμε χωρίς να γινόμαστε σκληροί. Να αγαπάμε χωρίς να χάνουμε τον εαυτό μας. Να συγχωρούμε χωρίς να ξεχνάμε τα όριά μας. Να εμπιστευόμαστε χωρίς να κλείνουμε τα μάτια. Να λέμε «όχι» χωρίς ενοχή και «σε χρειάζομαι» χωρίς ντροπή.
Αυτός είναι ο ενήλικας που έχει κρατήσει μέσα του το παιδί - όχι εκείνος που παρέμεινε παιδί.
Το πιο δύσκολο πράγμα: να μη γίνεις αυτό που σε πλήγωσε
Η ζωή θα μας δώσει αρκετούς λόγους για να αλλάξουμε προς το χειρότερο.
Θα υπάρξουν άνθρωποι που θα προδώσουν την εμπιστοσύνη μας. Σχέσεις που θα τελειώσουν άδικα. Απογοητεύσεις που θα μας κάνουν να αμφισβητήσουμε τον εαυτό μας. Στιγμές που θα αναρωτηθούμε γιατί εξακολουθούμε να προσπαθούμε.
Και τότε έρχεται η μεγάλη επιλογή: Θα αφήσουμε τον πόνο να μας μορφώσει ή θα τον αφήσουμε να μας παραμορφώσει;
Η πρώτη επιλογή είναι ωριμότητα.
Η δεύτερη είναι παράδοση.
Κρατώντας την «καρδιά του παιδιού»
Ίσως λοιπόν το ζητούμενο δεν είναι να επιστρέψουμε στην παιδική ηλικία. Δεν μπορούμε - ούτε χρειάζεται.
Το ζητούμενο είναι να πάρουμε μαζί μας στην ενήλικη ζωή τα πιο πολύτιμα στοιχεία της:
την περιέργεια,
την ειλικρίνεια,
την ικανότητα να χαιρόμαστε με τα απλά,
την αυθεντικότητα,
την ευαισθησία,
την πίστη ότι οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν καλύτεροι.
Και να τα συνδυάσουμε με όσα μας δίδαξε η εμπειρία: κρίση, όρια, αυτογνωσία, διάκριση και σοφία.
Τότε η αθωότητα παύει να είναι κάτι εύθραυστο. Γίνεται αθωότητα με επίγνωση.
Το παιδί που αξίζει να προστατεύσουμε
Μέσα σε κάθε άνθρωπο υπάρχει ένα κομμάτι που θυμάται ποιος ήταν πριν ο φόβος, η απογοήτευση και η κοινωνική πίεση του πουν ποιος «πρέπει» να γίνει.
Εκεί βρίσκεται η αρχική μας καθαρότητα.
Δεν χρειάζεται να την αφήσουμε να κυβερνά τη ζωή μας. Χρειάζεται όμως να την ακούμε.
Γιατί μπορεί τελικά ο Μencius να μας θυμίζει κάτι που η σύγχρονη ζωή ξεχνά συχνά: Δεν είναι επιτυχία να περάσεις μέσα από τη φωτιά και να γίνεις πέτρα. Επιτυχία είναι να περάσεις μέσα από τη φωτιά και να παραμείνεις άνθρωπος.
Και ίσως αυτό να είναι το υψηλότερο επίπεδο ωριμότητας: να ξέρεις πλέον πώς λειτουργεί ο κόσμος, χωρίς να του επιτρέψεις να σου κλέψει την ικανότητα να αγαπάς, να εμπιστεύεσαι, να συγκινείσαι και να ελπίζεις.
Να μεγαλώσεις, χωρίς να χάσεις εκείνον τον εαυτό που κάποτε πίστευε πως η καλοσύνη έχει ακόμη νόημα.
www.worldenergynews.gr
